Elon Musk kiện Sam Altman: Vụ kiện sinh tử đối với OpenAI

Trong tuần này, tòa án khu vực North California sẽ ra phán quyết vụ kiện giữa Elon Musk và Sam Altman. Ảnh: Openthemagazine.

Tuần này, vụ kiện giữa Musk và Altman sẽ được xét xử tại Tòa án Liên bang khu vực North California. Việc lựa chọn bồi thẩm đoàn đã bắt đầu hôm 27/4, và các tuyên bố mở đầu và lời khai của nhân chứng dự kiến sẽ bắt đầu vào thứ Ba, 28/4.

Elon Musk yêu cầu tòa án buộc OpenAI quay trở lại mô hình tổ chức phi lợi nhuận hoàn toàn, đồng thời yêu cầu OpenAI và Microsoft bồi thường lên tới 134 tỷ USD, cũng như đề nghị cách chức Sam Altman và Chủ tịch OpenAI Greg Brockman.

Nếu Musk thắng kiện, điều đó có thể buộc OpenAI phải hủy bỏ việc tái cấu trúc vì lợi nhuận đã hoàn thành hồi tháng 10 năm ngoái, một việc tái cấu trúc mà Altman coi là rất quan trọng để OpenAI đạt được sứ mệnh Trí tuệ Nhân tạo Tổng quát (AGI) và đảm bảo nguồn tài trợ quy mô lớn.

Giáo sư luật Dorothy Lund của Đại học Columbia nhận định: “Đây là một rủi ro cực kỳ lớn đối với OpenAI, gần như là vấn đề sống còn. Bất kỳ yêu cầu nào của Musk cũng có thể là dấu chấm hết cho OpenAI”.

Hiện tại, OpenAI được định giá 852 tỷ USD và đang chuẩn bị cho một trong những đợt IPO lớn nhất trong lịch sử. Bloomberg Intelligence ước tính Musk có 60% cơ hội thắng kiện.

Mâu thuẫn 10 năm, ra tòa phân xử

Elon Musk và Sam Altman đồng sáng lập OpenAI hơn một thập kỷ trước, nhưng mối quan hệ của họ hoàn toàn đổ vỡ sau khi Musk rời đi năm 2018, dần dần chuyển thành sự thù địch công khai.

Trong vụ kiện này, Musk lập luận rằng Altman và các thành viên khác trong đội ngũ quản lý của OpenAI đã từ bỏ các nguyên tắc vị tha, phi lợi nhuận ban đầu của công ty, sử dụng khoản đầu tư khoảng 13 tỷ USD của Microsoft để thúc đẩy quá trình chuyển đổi hướng đến lợi nhuận của công ty vì lợi ích cá nhân.

OpenAI và Altman đã kiện ngược lại, cáo buộc hành động của Musk nhằm mục đích kìm hãm cạnh tranh và loại bỏ rào cản cho xAI, công ty AI do ông đồng sáng lập năm 2023. Họ cũng đệ đơn kiện ngược lại Musk vì tội "quấy rối" trong nhiều năm, mặc dù vụ kiện ngược này không nằm trong phạm vi của phiên tòa này.

Ban đầu, vào tháng 11/2024, Musk đã đệ trình 26 cáo buộc, nhưng nhiều cáo buộc đã bị bác bỏ, rút lại hoặc tạm đình chỉ. Chỉ một tuần trước phiên tòa, Musk đã rút lại hai cáo buộc gian lận. Các cáo buộc cuối cùng được đệ trình lên bồi thẩm đoàn tập trung vào hai điểm: vi phạm quỹ tín thác từ thiện và làm giàu bất chính.

OpenAI hiện đang ở một thời điểm then chốt. Năm 2023, Sam Altman đã bị sa thải trong một thời gian ngắn, suýt nữa gây ra sự sụp đổ của công ty mẹ ChatGPT.

Vào thời điểm đó, các nhà đầu tư và nhân viên đã gây áp lực lên hội đồng quản trị để phục chức cho ông. Nếu vụ kiện này gây ra sự xáo trộn tương tự, nó có thể tạo ra cơ hội cho các đối thủ cạnh tranh, bao gồm cả xAI, nhà phát triển chatbot Grok của Musk. Nếu Musk thắng kiện, Microsoft cũng sẽ chịu tổn thất đáng kể trong vụ này. Sau quá trình tái cấu trúc của OpenAI, Microsoft đã mua lại 27% cổ phần của công ty.

Elon Musk và Sam Altman từng là bạn bè cùng chung lý tưởng. Ảnh: Getty.

Lập luận hai bên: Ai đang duy trì sứ mệnh?

OpenAI phản bác rằng những cáo buộc của Musk là không công bằng, khẳng định chính ông thực sự đã ủng hộ sự chuyển hướng ban đầu của công ty sang lợi nhuận và thậm chí còn đề xuất việc Tesla mua lại OpenAI.

Microsoft khẳng định rằng khoản đầu tư của họ vào OpenAI là nguồn tài trợ quan trọng cho việc phát triển công nghệ tiên tiến, phủ nhận việc họ "hỗ trợ và tiếp tay" cho bất kỳ sự sai lệch nào so với sứ mệnh ban đầu của OpenAI.

Các bằng chứng được công khai tại phiên tòa tới hàng trăm trang, bao gồm cả các tin nhắn trao đổi giữa Musk và Zilis về mối quan hệ của họ với OpenAI, cũng như các email giữa Musk, Altman, Brockman và Sutskever từ những ngày đầu thành lập công ty.

Theo Bloomberg, phiên tòa sẽ diễn ra theo hai giai đoạn: Giai đoạn đầu tiên sẽ bao gồm việc bồi thẩm đoàn xác định tính xác thực của các cáo buộc của Musk chống lại các bị cáo OpenAI, Altman, Brockman và Microsoft; giai đoạn thứ hai sẽ đưa ra phán quyết dựa trên kết quả này.

Giai đoạn thứ hai sẽ xác định hướng hành động dựa trên phán quyết này.

Bồi thẩm đoàn sẽ đưa ra "phán quyết tư vấn" sau khi nghe lời khai và phán quyết cuối cùng cũng như biện pháp khắc phục sẽ do thẩm phán Gonzalez Rogers quyết định sau khi xem xét ý kiến của bồi thẩm đoàn.

Phần thắng nghiêng về Elon Musk

Theo tin các báo, cả Musk và Altman dự kiến sẽ ra làm chứng trong giai đoạn đầu tiên.

Các nhân chứng tiềm năng khác bao gồm: Giám đốc điều hành Microsoft Satya Nadella, trợ lý kinh doanh lâu năm của Musk Jared Birchall, cựu nhà khoa học trưởng của OpenAI Ilya Sutskever và một số nhân viên, thành viên hội đồng quản trị hiện tại và trước đây của OpenAI, bao gồm cả Shivon Zilis, mẹ của bốn đứa con của Musk.

Các nhà phân tích của Bloomberg Intelligence, Matthew Schettenhelm và Tamlin Bason, đánh giá cơ hội thắng kiện của Musk là 60%, nhưng cũng chỉ ra điểm yếu của vụ kiện trong giai đoạn kháng cáo tiếp theo. Ngay cả khi Musk thua kiện, điều đó cũng không hoàn toàn vô ích đối với ông.

Dorothy Lund chỉ ra rằng phiên tòa sẽ buộc một lượng lớn thông tin hoạt động nội bộ của OpenAI phải được công khai. Lund nói: “Một số thông tin này sẽ rất có giá trị đối với chiến lược riêng của Musk trong cuộc đua trí tuệ nhân tạo. Theo một nghĩa nào đó, việc vụ kiện này thậm chí được đưa ra xét xử đã là một chiến thắng lớn đối với Musk về mặt thu thập thông tin”.

Đây không chỉ là một vụ kiện cá nhân, mà là trận chiến định hình tương lai của OpenAI và cả ngành AI. Nếu Musk thắng, OpenAI có thể bị “đập đi làm lại”; nếu Altman thắng, mô hình AI vì lợi nhuận được củng cố. Và dù kết quả thế nào, cuộc chiến AI giữa các “ông lớn” đã bước sang giai đoạn pháp lý cùng quyền lực, không chỉ còn là công nghệ nữa.

Theo Sohu

Thu Thủy