E-magazine Kỳ 3: Giữ vững vùng “phên dậu” trong thời kỳ đổi mới

Thế trận lòng dân nơi biên giới được vun đắp từ những điều gần gũi: người dân tin tưởng chính quyền, yên tâm làm ăn, cộng đồng đoàn kết và đời sống từng bước được nâng lên.

Hơn 20 năm gắn bó với vùng biên, ông Nguyễn Tuấn Anh - Phó Chủ tịch UBND xã Ia Mơ đã chứng kiến nhiều đổi thay của địa phương. Từ những con đường lầy lội, đời sống còn nhiều khó khăn, đến nay, điện - đường - trường - trạm từng bước được đầu tư.

Người dân cũng mạnh dạn chuyển đổi cây trồng, ứng dụng khoa học kỹ thuật, từng bước hình thành tư duy sản xuất hàng hóa.

Theo ông Nguyễn Tuấn Anh, để chủ trương đi vào cuộc sống, cán bộ phải gần dân, hiểu dân, lắng nghe và giải quyết những vấn đề thiết thực từ đường đi, nguồn nước, đất sản xuất đến việc học của trẻ em.

Địa phương đồng thời phát huy vai trò già làng, người có uy tín, trưởng thôn; phối hợp với lực lượng bộ đội biên phòng, công an, quân đội thường xuyên bám làng, hỗ trợ sản xuất, chăm lo an sinh, vận động nhân dân tham gia bảo vệ đường biên, cột mốc.

Ở vùng biên, phát triển kinh tế cũng là cách tạo nền tảng để giữ vững chủ quyền. Câu chuyện ở làng Ring là một minh chứng. Năm 2008, anh Nguyễn Văn Toàn (nay là Bí thư Chi bộ làng) cùng hơn 100 thanh niên trong tỉnh đến Ia Mơ lập nghiệp. Từ những ngày đầu khai phá, người dân từng bước mở rộng sản xuất, chuyển đổi cây trồng, áp dụng khoa học kỹ thuật.

Gia đình anh Toàn hiện có 4 sào lúa nước sản xuất 2 vụ và 4 ha luân phiên trồng mì, bắp sinh khối, mía…, cho thu nhập khoảng 400-500 triệu đồng/năm sau khi trừ chi phí.

Từ vùng đất khai hoang ngày nào, làng Ring nay đã trở thành cộng đồng dân cư ổn định. Những mái nhà, ruộng vườn nối tiếp nhau nơi vùng phên dậu của Tổ quốc cũng góp phần hình thành những “cột mốc sống” trên vùng đất phên dậu.

Tương tự, tại xã Ia Pnôn, cán bộ, chiến sĩ thường xuyên xuống cơ sở, cùng ăn, cùng ở, cùng làm với người dân. Thiếu tá Nguyễn Văn Tâm - Chính trị viên phó Ban Chỉ huy Quân sự xã - cho biết, việc cùng dân lao động, hướng dẫn kỹ thuật canh tác, thu hoạch đã giúp bà con từng bước ổn định sản xuất; qua đó họ dần nâng cao ý thức, trách nhiệm trong bảo vệ biên giới.

Còn Thiếu tá Nguyễn Thành Nhơn - Chính trị viên Đồn Biên phòng Ia Pnôn thì cho rằng, hạ tầng ngày càng hoàn thiện, đời sống ổn định là điều kiện để người dân yên tâm bám làng, bám đất, gắn bó lâu dài với biên giới.

Phát huy vai trò là cầu nối giữa cấp ủy, chính quyền với nhân dân, lực lượng bộ đội biên phòng cũng tăng cường các hoạt động kết nghĩa cụm dân cư hai bên biên giới, ngoại giao nhân dân, tuần tra song phương và phối hợp phòng, chống tội phạm xuyên biên giới, góp phần xây dựng đường biên hòa bình, ổn định, hợp tác và phát triển.

Cùng với đó, Trung ương và tỉnh luôn ưu tiên nguồn lực đầu tư giao thông, điện, trường học, y tế và các chương trình giảm nghèo ở vùng biên. Đáng chú ý, 7 xã biên giới đã được triển khai xây dựng trường phổ thông nội trú liên cấp, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục và tạo nguồn nhân lực lâu dài.

Theo Đại tá Trần Tiến Hải - Chỉ huy trưởng Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh, sau sáp nhập, Gia Lai có hơn 80 km biên giới đất liền, hơn 108 km đường biên giới trên biển, 134 km bờ biển và 22 xã, phường thuộc khu vực biên giới.

Trên địa bàn rộng lớn ấy, bộ đội biên phòng vừa thực hiện nhiệm vụ quản lý, bảo vệ chủ quyền, vừa tham gia xây dựng hệ thống chính trị cơ sở, vận động nhân dân cùng giữ biên giới.

Muốn biên giới vững chắc thì trước hết lòng dân phải vững. Tinh thần ấy được Bộ đội Biên phòng tỉnh cụ thể hóa bằng các chương trình ý nghĩa, thiết thực, nhân văn như: “Con nuôi đồn Biên phòng”, “Mẹ đỡ đầu”, “Bếp ăn tình thương”, “Nâng bước em đến trường”…

Một dấu ấn trong hỗ trợ sinh kế là mô hình “Trình diễn lúa nước” tại xã Ia Mơ. Từ diện tích ban đầu hơn 5.480 m², vụ đầu tiên cho sản lượng 3 tấn, cao hơn nhiều so với tập quán canh tác lúa rẫy. Đến nay, xã đã có 13 hộ mở rộng diện tích lên 18,3 ha, năng suất đạt khoảng 6 tấn/ha, góp phần thay đổi tập quán sản xuất của người dân vùng biên.

Cùng với sinh kế, ổn định chỗ ở là điều kiện để người dân an cư. Từ năm 2015 đến nay, Bộ đội Biên phòng tỉnh phối hợp xây mới, sửa chữa 74 căn nhà tình nghĩa, mái ấm biên cương, trị giá gần 5,2 tỷ đồng.

Chương trình “Xóa nhà tạm, nhà dột nát” đã hoàn thành 496/496 căn, trong đó bộ đội biên phòng trực tiếp hỗ trợ 42 căn, với hơn 1,3 tỷ đồng và 1.054 ngày công.

Ông Rơ Mah Chin - Trưởng thôn Bua (xã Ia Pnôn) chia sẻ: “Bà con luôn coi bộ đội biên phòng như người trong nhà. Bộ đội không chỉ nói mà làm rất cụ thể.

Dù ngày nghỉ, các chú vẫn xuống làng giúp hộ neo đơn làm hàng rào, thu hoạch, chăm sóc cà phê. Những việc làm ấy rất thiết thực, giúp chúng tôi yên tâm lao động sản xuất”.

Đề án “Mỗi tuần giúp đỡ 1 hộ nghèo ở khu vực biên giới” được lực lượng bộ đội biên phòng triển khai từ năm 2022. Đến nay, chương trình đã hỗ trợ 855 hộ dân, với 4.490 ngày công, 49 phương tiện sinh kế, 3,8 tấn gạo và 850 suất quà, với tổng trị giá trên 950 triệu đồng. Đề án được Trung ương tuyên dương trong Chương trình “Hồ Chí Minh - Hành trình khát vọng” năm 2024.

Không chỉ nơi biên giới đất liền, “thế trận lòng dân” còn được bồi đắp trên tuyến biển, đảo của tỉnh. Với những người lính Đồn Biên phòng Nhơn Châu và Đại đội Hỗn hợp đảo Cù Lao Xanh (đóng quân trên xã đảo Nhơn Châu), những ngày trên đảo gắn liền với tuần tra, canh gác, huấn luyện và trực sẵn sàng chiến đấu.

Mặc dù điều kiện còn khó khăn nhưng cán bộ, chiến sĩ và người dân luôn sẻ chia, hỗ trợ nhau. Khi biển yên, bà con có cá, mực tươi mang sang biếu bộ đội; lúc bão gió, những người lính lại cùng dân chằng chống nhà cửa, đưa tàu thuyền vào nơi an toàn.

Đại úy Nguyễn Minh Trí - Chính trị viên Đại đội Hỗn hợp đảo Cù Lao Xanh - cho hay: “Ở đảo, cán bộ, chiến sĩ và bà con sống gần nhau như người một nhà. Bộ đội dựa vào dân để hiểu địa bàn, còn người dân coi bộ đội là chỗ dựa khi gặp khó khăn. Chính sự gắn bó, sẻ chia ấy tạo nên sức mạnh để chúng tôi vừa hoàn thành tốt nhiệm vụ, vừa cùng bà con giữ gìn cuộc sống bình yên trên đảo”.

Ông Trần Văn Trung (56 tuổi, ở thôn Tây) bày tỏ: “Bà con chúng tôi quý bộ đội không chỉ vì các anh làm nhiệm vụ bảo vệ đảo, mà còn bởi sự gần gũi, chân tình trong cuộc sống.

Có việc vui thì cùng chia sẻ, lúc khó khăn lại giúp đỡ nhau. Sống lâu trên đảo, tình cảm giữa bà con với bộ đội ngày càng gắn bó như người thân trong gia đình”.

Trên địa bàn vừa có biên giới đất liền, vừa có vùng biển rộng, yêu cầu bảo vệ chủ quyền ngày càng cao. Song sức mạnh lâu dài vẫn bắt nguồn từ nhân dân.

Khi hạ tầng được đầu tư, sinh kế được bảo đảm, con em vùng biên được chăm lo và lực lượng vũ trang luôn đồng hành cùng dân, thế trận lòng dân ngày càng được củng cố.