Đức xem nhẹ cơn giận của ông Trump

Binh sĩ Mỹ tại khu huấn luyện của quân đội Mỹ ở Hohenfels, miền Nam nước Đức. Ảnh: Reuters.

Ngày 1/5, Lầu Năm Góc xác nhận Mỹ có kế hoạch điều chuyển một lữ đoàn chiến đấu vào khoảng 5.000 binh sĩ rời khỏi Đức. Mỹ cũng không dừng kế hoạch triển khai tiểu đoàn tên lửa tầm xa sử dụng tên lửa Tomahawk tại nước này. Đây là đòn giáng quân sự đáng kể vào Berlin bởi kế hoạch triển khai tên lửa tầm xa vốn được coi là biện pháp giúp Đức gia tăng năng lực răn đe.

3 đòn giáng trong một tuần, Đức chọn chiến lược bình thản

“Mỹ đang nắm giữ thế độc quyền trong NATO về năng lực hỏa lực tầm xa. Đó là lý do tác động của quyết định hủy kế hoạch triển khai tên lửa tầm xa còn nghiêm trọng hơn cả việc rút binh sĩ”, ông Christian Moelling, giám đốc tổ chức nghiên cứu quốc phòng châu Âu EDINA, nhận định.

Trong tuần này, Đức còn chịu một cú giáng khác từ Washington, khi ông Trump tuyên bố sẽ tăng thuế nhập khẩu ôtô từ Liên minh châu Âu lên 25%, cáo buộc EU không tuân thủ thỏa thuận thương mại. Động thái này có thể khiến kinh tế Đức thiệt hại hàng tỷ USD.

Ông Peter Beyer, quan chức chính sách đối ngoại thuộc đảng CDU của Thủ tướng Đức Friedrich Merz, nhận định với Reuters: “Trong bối cảnh ông Trump chịu sức ép cả ở trong và ngoài nước Mỹ, động thái rút quân lẫn tăng thuế dường như không phải biểu hiện của chiến lược nhất quán, mà giống phản ứng xuất phát từ nỗi thất vọng”.

Hiện quan chức Mỹ và Đức khẳng định quyết định rút quân đã được hai bên cân nhắc trong nhiều tháng. Tuy nhiên, quá trình chuyển quân đã được đẩy nhanh đáng kể nhằm xoa dịu cơn giận mới đây của ông Trump trước những chỉ trích từ Thủ tướng Đức đối với chiến lược của Mỹ tại Iran.

Trong tuyên bố đưa ra sáng 2/5, Bộ trưởng Quốc phòng Đức Boris Pistorius gọi động thái chuyển quân là “có thể dự đoán trước” và vẫn giữ lập trường cứng rắn.

“Sự hiện diện của binh sĩ Mỹ tại châu Âu, đặc biệt là tại Đức, phục vụ cho lợi ích của cả Đức và Mỹ”, ông Pistorius nói, đồng thời nhấn mạnh châu Âu cần tiếp tục gia tăng trách nhiệm hơn nữa đối với vấn đề an ninh của chính mình.

Các thành viên NATO vốn đã cam kết tăng cường trách nhiệm an ninh, nhưng với ngân sách hạn chế và giới hạn về năng lực quân sự, châu Âu sẽ cần nhiều năm để tự đáp ứng nhu cầu an ninh.

Đức hiện đặt mục tiêu gia tăng quân số thường trực từ khoảng 185.000 quân lên 260.000 quân. Ông Pistorius nhìn nhận kế hoạch Mỹ điều chuyển binh sĩ khỏi Đức nên trở thành động lực để châu Âu tăng cường năng lực phòng thủ.

Đồng thời, ông Pistorius khẳng định Đức đang đi đúng hướng khi tiếp tục mở rộng năng lực quân sự, đẩy nhanh mua sắm quốc phòng và xây dựng hạ tầng quân sự.

Tổng thống Mỹ Donald Trump trao đổi với Thủ tướng Đức Friedrich Merz tại Nhà Trắng hồi tháng 3. Ảnh: Reuters.

Tối 2/5, khi được hỏi về việc rút quân khỏi Đức, ông Trump nói với báo giới tại Florida: “Chúng tôi sẽ cắt giảm mạnh, cắt giảm nhiều hơn con số 5.000”.

Các quan chức Đức tiết lộ với New York Times rằng kế hoạch rút quân của Mỹ từ góc nhìn của họ là một diễn biến xấu, nhưng phản ứng của Berlin sẽ giữ ở mức chừng mực. Quan chức Đức cho rằng ông Trump hoàn toàn có thể thay đổi quyết định đã đưa ra.

Trước thông báo chuyển quân đưa ra trong ngày 1/5, Lầu Năm Góc chưa cảnh báo Đức về việc đẩy nhanh quá trình này. Trong nhiệm kỳ đầu, ông Trump vốn đã muốn rút một phần trong khoảng 35.000 binh sĩ Mỹ đồn trú tại Đức, nhưng nỗ lực khi ấy không thành công. Hiện nay, ông Trump vẫn cần sự chấp thuận của Quốc hội để chuyển quân.

Nhìn chung, giới lãnh đạo Đức tin rằng Mỹ vẫn cần sự hiện diện quân sự tại Đức. Vì vậy, phản ứng thận trọng của Đức tiếp tục được duy trì.

Trong tuần này, Thủ tướng Đức Friedrich Merz không điều chỉnh phát ngôn chỉ trích Mỹ. Trước đó, ngày 27/4, ông Merz phát biểu tại một trường trung học ở Đức rằng Mỹ “không có chiến lược” kết thúc chiến sự Iran, còn các nhà đàm phán Iran đã “làm bẽ mặt” nước Mỹ.

Ngày 1/5, Phó Thủ tướng Đức Lars Klingbeil thậm chí còn làm gia tăng căng thẳng. Trong bài phát biểu nhân Ngày Quốc tế Lao động, ông Klingbeil nói: “Chúng tôi thực sự không cần bất kỳ lời khuyên nào từ ông Trump vào lúc này”. Đồng thời, ông Klingbeil cho rằng ông Trump nên nhìn lại “mớ hỗn độn đã tạo ra” từ cuộc chiến tại Iran.

“Dằn mặt” đồng minh, Mỹ cũng lo

Tại Washington, quyết định rút quân khỏi Đức đã vấp phải phản ứng từ chính các nghị sĩ Cộng hòa. Thượng nghị sĩ Roger Wicker và Hạ nghị sĩ Mike Rogers, hai lãnh đạo tại các ủy ban quân vụ Thượng viện và Hạ viện Mỹ, cho biết họ rất lo ngại về quyết định này.

Binh sĩ Mỹ tham gia huấn luyện tại căn cứ không quân của Mỹ đặt ở Ramstein, Đức. Ảnh: Reuters.

Ông Wicker và ông Rogers cùng bảo vệ Đức, cho rằng nước này đã gia tăng đầu tư quốc phòng nhằm đáp lại lời kêu gọi chia sẻ gánh nặng quân sự do ông Trump đưa ra. Hai nghị sĩ cũng cho rằng lượng binh sĩ được điều chuyển khỏi Đức không nên rút hẳn khỏi châu Âu, mà nên được điều chuyển tới Đông Âu.

“Việc giảm sự hiện diện quân sự của Mỹ tại châu Âu quá sớm so với kế hoạch, khi các năng lực này chưa được thay thế đầy đủ, có nguy cơ làm suy yếu khả năng răn đe của châu Âu và gửi đi tín hiệu sai lệch”, hai nghị sĩ nêu ra trong tuyên bố chung.

Lầu Năm Góc cho biết việc rút quân dự kiến sẽ hoàn tất trong vòng 6-12 tháng. Cơ quan này chưa nêu rõ những căn cứ nào tại Đức sẽ bị ảnh hưởng, cũng như việc binh sĩ sẽ trở về Mỹ hay được điều chuyển đến căn cứ nào.

Một quan chức NATO cho New York Times biết rằng liên minh đang làm việc với Mỹ để làm rõ các chi tiết của quyết định rút quân.

Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk, quốc gia đang tìm kiếm sự đảm bảo liên tục của Mỹ tại sườn phía Đông NATO, đã công khai bày tỏ lo ngại.

“Mối đe dọa lớn nhất đối với liên minh xuyên Đại Tây Dương không phải là các đối thủ bên ngoài, mà chính là sự rạn nứt bên trong. Chúng ta cần làm mọi thứ để đảo ngược xu hướng nguy hiểm này”, ông Tusk viết trên mạng xã hội X.

Thủy quân lục chiến Mỹ đổ bộ tàu nghi hướng tới Iran Lực lượng Thủy quân lục chiến Mỹ thuộc MEU 31 đã đột kích tàu hàng M/V Blue Star III ở Ấn Độ Dương nghi vi phạm lệnh phong tỏa Iran. Sau khi kiểm tra và xác nhận hành trình không cập cảng Iran, Mỹ đã cho tàu tiếp tục di chuyển.

An Hòa