Đức tăng sản lượng khí đốt tự nhiên sau hai thập kỷ suy giảm, sẽ trở lại với các nguồn năng lượng truyền thống?

Theo Báo cáo thường niên năm 2025 của Cục Khai khoáng, năng lượng và địa chất bang Niedersachsen (LBEG), tổng sản lượng khí đốt thô của Đức đạt 4,5 tỷ mét khối trong năm 2025, tăng 2% so với năm 2024. Đây là lần đầu tiên sản lượng khai thác khí đốt của nước này tăng kể từ năm 2003.

Chủ tịch LBEG Carsten Mühlenmeier cho biết, kể từ năm 2003, sản lượng khai thác khí đốt của Đức liên tục giảm và năm 2025 đánh dấu lần đầu tiên ghi nhận mức tăng, dù còn khiêm tốn.

Bang Niedersachsen tiếp tục là trung tâm khai thác khí đốt của Đức khi chiếm khoảng 98% tổng sản lượng cả nước. Phần còn lại chủ yếu được khai thác tại bang Sachsen-Anhalt.

Theo LBEG, yếu tố chính giúp đảo chiều xu hướng là việc mỏ khí đốt ngoài khơi đảo Borkum trên Biển Bắc được đưa vào khai thác và lần đầu được tính vào thống kê từ năm 2025. Riêng mỏ này đóng góp khoảng 4% sản lượng khí đốt nội địa. Nếu không có nguồn khai thác mới này, sản lượng khí đốt của Đức vẫn sẽ tiếp tục giảm.

Doanh nghiệp năng lượng One-Dyas đang có kế hoạch mở rộng hoạt động khai thác tại mỏ Borkum đến cuối năm 2026. Giàn khai thác nằm cách đảo Borkum khoảng 20 km trên Biển Bắc dự kiến đạt công suất ổn định từ quý 4/2026, với sản lượng khoảng 2 tỷ mét khối khí đốt mỗi năm. Mức sản lượng này tương đương khoảng 7% nhu cầu tiêu thụ khí đốt của Hà Lan và khoảng 2,5% nhu cầu của Đức.

Trong khi đó, sản lượng khai thác dầu thô của Đức tiếp tục xu hướng giảm. Năm 2025, sản lượng đạt khoảng 1,6 triệu tấn, giảm 4,2% so với năm trước.

Theo LBEG, tổng sản lượng dầu và khí đốt khai thác trong nước hiện chỉ đáp ứng khoảng 5% nhu cầu năng lượng của Đức.

Báo cáo cũng cho thấy trữ lượng tài nguyên trong nước tiếp tục suy giảm. Mặc dù khoảng 2/3 lượng dầu và khí đốt đã khai thác được bù đắp bằng các trữ lượng mới được phát hiện, tổng trữ lượng khí đốt chắc chắn và có khả năng của Đức vẫn giảm 4,1%, xuống còn 33,3 tỷ mét khối. Trữ lượng dầu thô cũng giảm 2,4%, còn khoảng 20,7 triệu tấn.

Nền kinh tế lớn nhất châu Âu đang phải đối mặt với nhiều cú sốc đan xen trong những năm gần đây, từ xung đột tại Ukraine đến các gián đoạn chuỗi cung ứng toàn cầu, khiến triển vọng phục hồi vẫn còn nhiều bất định. Trong đó, "cú sốc năng lượng" hiện nay đang kìm hãm đà phục hồi của nền kinh tế, dù mức độ không nghiêm trọng như giai đoạn khủng hoảng năng lượng 2022-2023, theo chuyên gia kinh tế trưởng Geraldine Dany-Knedlik của Viện Nghiên cứu Kinh tế Đức (DIW Berlin).

Theo chuyên gia của DIW, nguồn cung năng lượng của Đức hiện vẫn được đảm bảo và mức độ phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch đã giảm mạnh so với thời điểm ngay sau khi xung đột tại Ukraine bùng phát.

Hiện tại, dù vẫn chịu áp lực từ chi phí năng lượng sau khi cắt giảm phụ thuộc vào khí đốt Nga, kinh tế Đức đang từng bước ghi nhận những lợi ích ban đầu từ chiến lược chuyển đổi năng lượng sạch, khi tỷ trọng điện tái tạo tăng lên và nguồn cung năng lượng ngày càng đa dạng hơn.

Chiến lược Energiewende tức “chuyển đổi năng lượng” không phải là sản phẩm nhất thời của áp lực khí hậu hay biến động chính trị thời đại. Đây là kết quả của một quá trình lịch sử kéo dài hàng thập kỷ, khởi nguồn từ làn sóng xã hội phản kháng và các cuộc khủng hoảng năng lượng mang tính toàn cầu.

Cuộc khủng hoảng dầu mỏ năm 1973 đã khiến nước Đức và nhiều quốc gia công nghiệp khác nhận ra mức độ dễ tổn thương của hệ thống năng lượng phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch. Cùng lúc đó, các phong trào môi trường và chống hạt nhân bắt đầu trỗi dậy mạnh mẽ, đặc biệt tại các nước có xã hội dân sự hoạt động mạnh như Đức.

Trong bối cảnh ấy, nhu cầu cấp thiết về một định hướng năng lượng mới, an toàn, bền vững hơn đã dần định hình trong tâm thức xã hội và giới hoạch định chính sách quốc gia châu Âu này. Trong giai đoạn này, Viện Sinh thái ứng dụng Đức (Öko-Institut) lần đầu tiên đưa ra khái niệm “Energiewende” vào năm 1980. Thuật ngữ này không chỉ là một khái niệm kỹ thuật mà là một lời kêu gọi thay đổi sâu sắc mô hình năng lượng- từ phụ thuộc vào nguồn năng lượng truyền thống sang khai thác các nguồn năng lượng tái tạo, phân tán và bền vững.

Từ đây, Energiewende không còn là lựa chọn mà trở thành lộ trình bắt buộc. Đức không chỉ đặt cược vào năng lượng tái tạo như giải pháp bổ sung mà là giải pháp thay thế toàn diện. Đây là bước ngoặt đưa Energiewende từ một chính sách hướng tới tương lai thành một chiến lược phát triển quốc gia ở thời điểm hiện tại.

Ngành năng lượng Đức hiện đang trải qua cuộc chuyển đổi toàn diện, tập trung phát triển năng lượng tái tạo (điện gió, điện mặt trời) và công nghệ hydro xanh, đồng thời từng bước loại bỏ điện than và hoàn thành đóng cửa các nhà máy điện hạt nhân để đạt mục tiêu trung hòa carbon.

Đức đang dẫn đầu châu Âu về chuyển đổi sang năng lượng sạch, với tỷ trọng năng lượng tái tạo chiếm trên 50% tổng sản lượng điện.

Chu Văn