Dubai tính xây cảng biển mới để né eo biển Hormuz

Dự án mới này sẽ cho phép container ra vào UAE mà không cần phải đi qua eo biển Hormuz. Ảnh: Reuters.

Tập đoàn vận hành cảng biển DP World có trụ sở tại Dubai đang lên kế hoạch xây dựng một cảng biển và một bến tàu container mới tại bờ biển phía đông của Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE).

Động thái này nhằm giảm sự phụ thuộc của Dubai vào trung tâm hậu cần chủ lực Jebel Ali và thiết lập tuyến đường thay thế đi vòng qua eo biển Hormuz.

Nguồn tin từ Financial Times cho biết tập đoàn này đang đàm phán để phát triển một cảng biển mới đa năng tại khu vực ven biển Fujairah, đồng thời mở rộng một bến tàu tại cảng hiện hữu cùng tiểu vương quốc này.

Trong hai thập kỷ qua, DP World đã vươn lên trở thành một trong những công ty có tầm ảnh hưởng quốc tế lớn nhất của UAE, nhưng cảng biển Jebel Ali vẫn luôn là tài sản cốt lõi của tập đoàn và của chính quyền Dubai. Việc dịch chuyển một phần công suất ra ngoài lãnh thổ Dubai đánh dấu sự thay đổi mang tính bước ngoặt đối với tiểu vương quốc vốn định vị mình là trung tâm tài chính và thương mại toàn cầu.

Kế hoạch của DP World đồng nhất với chiến lược rộng lớn hơn của chính phủ UAE nhằm bảo vệ nền kinh tế trước các xung đột địa chính trị. Việc xây dựng dự án cảng biển mới tại vịnh Oman sẽ cho phép các container xuất nhập khẩu không cần đi qua eo biển Hormuz - nơi hoạt động vận tải hàng hải bị gián đoạn nghiêm trọng kể từ khi xung đột bùng phát.

Sau khi cập cảng ở bờ đông, hàng hóa sẽ được vận chuyển bằng đường bộ đến Dubai, Abu Dhabi và các nước láng giềng vùng Vịnh.

Kể từ khi chiến sự nổ ra vào cuối tháng 2, hoạt động tại Jebel Ali - cảng container lớn nhất khu vực - đã sụt giảm tới 90-95% sau khi eo biển Hormuz bị phong tỏa.

Thực tế này đã thôi thúc nhà vận hành cảng nhanh chóng tìm kiếm các giải pháp thay thế.

Hiện tại, DP World đang thảo luận về các điều khoản cơ bản với giới chức chính phủ, dù cấu trúc vốn và phương án tài trợ cho dự án mới chưa được chốt phương án cuối cùng. Một quan chức cấp cao của tập đoàn tiết lộ dự án có thể hoàn thành trong vòng 18 tháng. Ban đầu, doanh nghiệp dự kiến đầu tư hàng trăm triệu USD và mức vốn này có thể tăng lên theo nhu cầu công suất thực tế.

Dù vậy, các quan chức vùng Vịnh khẳng định việc hướng về phía đông không có nghĩa là Jebel Ali sẽ bị thay thế hoàn toàn. Khu vực hậu cần này sở hữu khu phi thuế quan khổng lồ, hệ thống kho bãi và các cơ sở công nghiệp nặng được xây dựng qua nhiều thập kỷ nên sẽ không bị thu hẹp quy mô. Đại diện tập đoàn nhấn mạnh kế hoạch này mang tính chất phòng thủ nhằm ứng phó với kịch bản địa chính trị xấu nhất.

Sự dịch chuyển này cho thấy xung đột đã buộc các chính phủ và doanh nghiệp trong khu vực phải tính toán lại các hành lang kinh tế vốn được xây dựng trên giả định rằng eo biển Hormuz luôn thông suốt.

Trước chiến sự, khoảng 135 tàu qua lại eo biển mỗi ngày, nhưng con số này hiện chỉ duy trì ở mức nhỏ giọt ngay cả khi các thỏa thuận ngừng bắn tạm thời được đưa ra.

Hãng xếp hạng tín nhiệm Moody's dự báo lợi nhuận tổng thể của DP World sẽ giảm từ 6,6 tỷ USD năm 2025 xuống còn khoảng 5,9 tỷ USD trong năm nay do tác động của cuộc chiến.

Để ứng phó với cuộc khủng hoảng, DP World đã tạm thời chuyển hướng dòng hàng sang các cảng Fujairah và Khor Fakkan gần đó, gây ra tình trạng quá tải nghiêm trọng. Cùng lúc, hãng đối thủ Gulftainer có trụ sở tại Sharjah cũng công bố kế hoạch đầu tư 2 tỷ USD để nâng cấp công suất tại cảng Khor Fakkan ở bờ đông UAE nhằm đón đầu xu hướng dịch chuyển dòng chảy thương mại toàn cầu.

Tiến Lợi