Cú sốc Hormuz: Ông Trump tung 'phí 20%' rồi bất ngờ quay xe

Đề xuất thu phí chưa từng có tại eo biển chiến lược

Theo Reuters, ngày 13/7, Tổng thống Donald Trump tuyên bố Mỹ sẽ tái áp dụng phong tỏa đối với hoạt động vận chuyển liên quan đến Iran, đồng thời khẳng định eo biển Hormuz sẽ tiếp tục mở cửa cho hoạt động hàng hải quốc tế. Cùng với đó, ông đưa ra đề xuất yêu cầu các chuyến hàng đi qua tuyến đường biển chiến lược này phải trả khoản “hoàn trả” tương đương 20%.

Ông Trump cho rằng Mỹ đang đảm nhận vai trò bảo đảm an ninh tại khu vực và cần được bù đắp chi phí cho nhiệm vụ này. Tổng thống Mỹ gọi Washington là bên bảo vệ eo biển Hormuz và cho biết khoản phí sẽ áp dụng đối với hàng hóa vận chuyển qua tuyến đường này.

Tổng thống Mỹ Donald Trump phát biểu tại Phòng Bầu dục, Nhà Trắng ở Washington, D.C., ngày 13/7/2026. Ảnh: Kylie Cooper/Reuters.

Động thái này được đưa ra trong bối cảnh căng thẳng giữa Mỹ và Iran leo thang sau các cuộc tấn công bằng tên lửa và máy bay không người lái giữa hai bên. Những diễn biến mới khiến lo ngại về an ninh của tuyến vận tải năng lượng quan trọng này gia tăng, đồng thời tác động đến giá dầu thế giới.

Thị trường lo ngại, ngành hàng hải phản ứng

Eo biển Hormuz là một trong những điểm nghẽn hàng hải quan trọng nhất thế giới, nơi một lượng lớn dầu mỏ và khí đốt từ Trung Đông được vận chuyển tới các thị trường quốc tế. Bất kỳ nguy cơ làm gián đoạn dòng chảy hàng hóa qua khu vực này đều có thể tạo ra tác động lớn đối với giá năng lượng và lạm phát toàn cầu.

Đề xuất thu phí 20% ngay lập tức đặt ra nhiều câu hỏi về tính khả thi và cơ sở pháp lý, đặc biệt trong bối cảnh eo biển Hormuz là tuyến hàng hải quốc tế có vai trò quan trọng đối với thương mại toàn cầu. Các tổ chức và doanh nghiệp vận tải biển lo ngại việc áp dụng một khoản phí đơn phương có thể tạo ra tiền lệ mới đối với hoạt động lưu thông trên biển.

Trump bất ngờ rút lại kế hoạch sau 24 giờ

Ngày 14/7, Reuters đưa tin Tổng thống Trump đã từ bỏ kế hoạch thu phí 20% đối với hàng hóa đi qua eo biển Hormuz. Thay vào đó, ông cho biết Mỹ sẽ tìm kiếm các thỏa thuận thương mại và đầu tư với các nước vùng Vịnh.

Ông Trump cho rằng các cuộc trao đổi với lãnh đạo khu vực đã đạt kết quả tích cực và các khoản đầu tư trong tương lai vào Mỹ có thể mang lại lợi ích lớn hơn so với khoản phí dự kiến. Tuy nhiên, Reuters cho biết ông không công bố chi tiết về quy mô đầu tư hoặc cam kết cụ thể từ các quốc gia liên quan.

Dù từ bỏ kế hoạch thu phí đối với hoạt động vận tải nói chung, ông Trump vẫn duy trì lập trường cứng rắn với Iran. Mỹ cho biết các biện pháp phong tỏa sẽ tiếp tục nhằm vào hoạt động vận chuyển liên quan đến Iran, trong khi các tàu thuyền khác vẫn được phép đi qua eo biển.

Đề xuất thu phí Hormuz cho thấy cách tiếp cận của chính quyền Trump trong việc kết hợp các công cụ quân sự, thương mại và ngoại giao nhằm gây sức ép trong các vấn đề quốc tế. Tuy nhiên, việc kế hoạch được đưa ra rồi rút lại chỉ trong thời gian ngắn cũng cho thấy mức độ nhạy cảm của các quyết định liên quan đến tuyến hàng hải chiến lược này.

Với vai trò là cửa ngõ vận chuyển năng lượng của thế giới, mọi thay đổi chính sách tại eo biển Hormuz đều có khả năng tác động nhanh chóng đến giá dầu, chuỗi cung ứng và quan hệ giữa Mỹ với các đồng minh tại Trung Đông.

Yến Nguyễn