Đưa doanh nghiệp blockchain và tài sản số trở về Việt Nam bằng 'không gian số'

Chia sẻ trên được ông Nguyễn Phú Dũng, Tổng Giám đốc công ty cổ phần Tập đoàn Pila, đơn vị đang đồng hành cùng Bộ Công an trong quá trình xây dựng nền tảng chuỗi khối quốc gia NDAChain, đưa ra tại sự kiện Ngày hội công nghệ TPHCM – Conviction 2026, được tổ chức tại TPHCM từ 14 – 15/8.

Ông Nguyễn Phú Dũng, Tổng Giám đốc công ty cổ phần tập đoàn Pila. Ảnh: BTC

Đáng chú ý, ngày 23/6 vừa qua, Pila cùng Hiệp hội Dữ liệu quốc gia bảo vệ thành công nền tảng NDAChain trước Hội đồng thẩm định liên bộ, với sự tham gia của Bộ Công an, Bộ Khoa học và Công nghệ và Bộ Tài chính.

Ông Dũng cho biết, hiện nay, trong các văn bản pháp lý, chúng ta đang bàn nhiều về tài sản số và tài sản mã hóa. Đây là những loại tài sản hoạt động trong một không gian mới – "không gian số", thay vì không gian vật lý.

Tuy nhiên, đến thời điểm hiện tại, Việt Nam vẫn chưa có một định nghĩa đầy đủ về không gian số, quốc gia số, cũng như cách quản lý về mặt pháp lý như thế nào. 

Tuy nhiên, Việt Nam đã có những nền tảng pháp lý quan trọng: Luật Giao dịch điện tử đã được ban hành và có hiệu lực; bên cạnh đó là dự thảo Luật Định danh và Xác thực điện tử, cho phép ghi nhận danh tính của con người, vật thể, tài sản và các thực thể trên môi trường mạng, đồng thời xác thực các hiệu lực pháp lý gắn với những thực thể đó. 

Luật Giao dịch điện tử cũng tạo cơ sở để ghi nhận các giao dịch hợp pháp trên môi trường số.

Theo ông, với toàn bộ những khung pháp lý này tiếp tục được hoàn thiện, Việt Nam sẽ hình thành một không gian mới, một “biên giới số”, lúc này có thể đưa doanh nghiệp blockchain đang ở nước ngoài và các tài sản số về Việt Nam; điều mà mọi người vẫn đang tìm cách giải quyết trong bối cảnh hiện nay. 

Ông Dũng chia sẻ, cốt lõi của không gian số chính là dữ liệu. Hiện Việt Nam có rất nhiều dữ liệu, nhưng vấn đề dữ liệu đó chưa phải lúc nào cũng là dữ liệu đáng tin cậy.

Ở thời điểm hiện tại, trong quá trình đồng hành cùng Bộ Công an xây dựng nền tảng chuỗi khối quốc gia, Pila mong muốn hình thành một nền tảng tin cậy quốc gia – thành một lớp hạ tầng nền tảng để các lớp khác như tài chính, tài sản, giao dịch và các hoạt động kinh tế số có thể được bảo vệ trong một không gian an toàn, tin cậy và minh bạch.

Ông cho rằng, chuỗi hình thành giá trị của nền kinh tế số có ba lớp: Dữ liệu tin cậy - Tài chính tin cậy - Kinh tế tin cậy.

Ba lớp này sẽ giúp phân định rõ hơn các lớp của không gian số. Không gian về kỹ thuật chính là hạ tầng số tin cậy; không gian về tài chính là lớp tài chính số tin cậy. Từ đó, các hoạt động kinh tế có thể phát triển và hình thành một nền kinh tế số thực sự.

Đồng thời, ông đề xuất hình thành một liên minh hợp tác giữa Nhà nước, viện trường và doanh nghiệp để cùng xây dựng khung quản trị dữ liệu tự chủ, bảo đảm hoạt động với danh tính tự chủ và các tiêu chuẩn kỹ thuật liên quan.

Đây không phải là bài toán mới, mà đã được triển khai tại nhiều quốc gia trên thế giới.

Thứ hai, hạ tầng tin cậy quốc gia cần trở thành một hạ tầng dùng chung, tạo tiền đề để cộng đồng doanh nghiệp và các lớp ứng dụng phát triển trong nhiều lĩnh vực như tài chính, logistics, y tế, giáo dục.

Điều Việt Nam cần tránh là mỗi tổ chức tiếp tục xây dựng một “ốc đảo tin cậy” với tiêu chuẩn và hạ tầng riêng. Khi đó, chi phí tích hợp sẽ rất lớn và dữ liệu khó có khả năng tương tác.

Thay vào đó, Việt Nam cần một hạ tầng tin cậy có khả năng liên thông, từ đó tạo ra hiệu ứng mạng lưới cho toàn bộ nền kinh tế.

Thứ ba, đây không chỉ là bài toán của riêng Việt Nam. Dự thảo về Hiệp định Kinh tế số ASEAN, dự kiến được ký kết vào tháng 11 năm nay, đang mở ra triển vọng thúc đẩy một nền kinh tế số quy mô hơn 2.000 tỷ USD trong khu vực Đông Nam Á.

Điều đó đòi hỏi các quốc gia phải có những hạ tầng tin cậy và khả năng liên thông liên quốc gia với nhau. Khi đó, danh tính số có thể được xác thực xuyên biên giới, các bằng chứng số có thể được xác minh xuyên biên giới và dữ liệu có thể trở thành nền tảng để hình thành các loại tài sản số. 

“Suy cho cùng, tài sản số chỉ thực sự có giá trị khi được xây dựng trên nền tảng dữ liệu tin cậy”, ông Dũng nhấn mạnh.

Lê Mỹ