Bài 2: Mở rộng mô hình sản xuất theo chuỗi khép kín

Chế biến trứng gà ăn liền tại Dabaco Group.

Hình thành vùng chăn nuôi tập trung

Năm 2025, tổng đàn gia cầm của tỉnh Phú Thọ đạt 37,5 triệu con. 6 tháng đầu năm 2026, tổng đàn tăng lên 38,5 triệu con, trong đó đàn gà 34,4 triệu con, đứng thứ 3 cả nước (sau thành phố Hà Nội và tỉnh Nghệ An). Cơ cấu sản lượng gia cầm chiếm khoảng 28% tổng sản lượng thịt hơi cả tỉnh. Nhiều doanh nghiệp lớn đã đầu tư ứng dụng công nghệ cao, áp dụng quy trình sản xuất khép kín, an toàn sinh học, thân thiện với môi trường; bước đầu hình thành các vùng chăn nuôi tập trung, trang trại quy mô lớn, các chuỗi liên kết sản xuất gắn với giết mổ, chế biến, tiêu thụ sản phẩm tại các xã có tiềm năng, lợi thế về chăn nuôi gia cầm như Trạm Thản, Bình Phú, Đồng Lương, Quảng Yên, Hoàng Cương, Đồng Lương…

Trong đó, nổi bật là Công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên Gia cầm Hòa Phát Phú Thọ, là một doanh nghiệp hàng đầu ứng dụng công nghệ cao, dây chuyền sản xuất hiện đại với quy mô 1,2 triệu con gà đẻ trứng thương phẩm, sản lượng trứng đạt 330 triệu quả/năm; đồng thời phát triển sản xuất giống gà với quy mô 15 nghìn gà bố mẹ siêu trứng hyline, cung cấp hơn 1 triệu con giống/năm.

Tỉnh Phú Thọ xác định phát triển ngành chăn nuôi giai đoạn 2026-2030 theo hướng cơ cấu lại sản xuất, ứng dụng công nghệ cao, liên kết theo chuỗi, nâng cao giá trị gia tăng, phát triển bền vững. Trong đó, tập trung xây dựng Phú Thọ trở thành trung tâm chăn nuôi gia cầm của khu vực phía bắc với mục tiêu đến năm 2030 đàn gia cầm đạt 41,1 triệu con. Phát triển chăn nuôi theo hướng công nghiệp, bán công nghiệp, ứng dụng công nghệ cao, an toàn sinh học, an toàn dịch bệnh và kinh tế tuần hoàn; xây dựng các vùng chăn nuôi gia cầm tập trung quy mô lớn.

Ông Bùi Duy Linh, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Phú Thọ cho biết, để hình thành các vùng chăn nuôi an toàn dịch bệnh gắn với cơ sở giết mổ, chế biến và tiêu thụ sản phẩm, tỉnh sẽ đẩy mạnh việc xây dựng mô hình sản xuất theo chuỗi giá trị có khả năng cạnh tranh cao, đáp ứng nhu cầu của thị trường, hướng tới xuất khẩu.

Theo ông Triệu Văn Giang, Trưởng phòng Chăn nuôi thuộc Chi cục Chăn nuôi và Thú y (Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Ninh Bình): Ngành chăn nuôi đang có những bước chuyển biến mạnh từ nhỏ lẻ, hộ gia đình sang hình thức trang trại quy mô vừa và lớn. Toàn tỉnh có khoảng 2.024 trang trại chăn nuôi, trong đó: 33 trang trại chăn nuôi quy mô lớn, 548 trang trại chăn nuôi quy mô vừa, 1.443 trang trại chăn nuôi quy mô nhỏ; có 27 cơ sở chăn nuôi được chứng nhận an toàn dịch bệnh...

Mô hình chăn nuôi an toàn sinh học, an toàn dịch bệnh, chăn nuôi xanh theo hướng hữu cơ được áp dụng trong sản xuất; các chuỗi liên kết sản xuất - tiêu thụ sản phẩm được hình thành, phát triển trên hình thức hợp tác xã, tổ hợp tác, chăn nuôi gia công,... tạo ổn định đầu ra cho sản phẩm, giúp người chăn nuôi hạn chế rủi ro về dịch bệnh. Nhờ vậy, sáu tháng đầu năm nay, đàn gia cầm của tỉnh ước đạt 25,99 triệu con, trong đó, đàn gà 18,3 triệu con, tăng 1,77% so với cùng kỳ năm 2025.

Trên địa bàn tỉnh hiện có 37 doanh nghiệp sản xuất thức ăn chăn nuôi với tổng công suất hơn 1 triệu tấn/năm, cơ bản đáp ứng nhu cầu trong tỉnh và khu vực lân cận. Sự phát triển mạnh của ngành công nghiệp thức ăn chăn nuôi giúp tỉnh chủ động nguồn cung, ổn định chất lượng dinh dưỡng. Bước đầu tỉnh đã có một số mô hình chăn nuôi gà lông màu tập trung tại xã Nho Quan với quy mô hàng chục nghìn con.

Ông Nguyễn Sinh Tiến, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Ninh Bình cho biết, sau sáp nhập tỉnh, địa bàn rộng, nhu cầu thị trường lớn, việc tái cơ cấu ngành chăn nuôi được tỉnh xác định đối tượng vật nuôi, sản phẩm chủ lực là lợn, gia cầm, bò. Tỉnh sẽ tổ chức lại chăn nuôi theo hướng an toàn sinh học, giảm chăn nuôi nhỏ lẻ trong khu dân cư, tăng tỷ trọng chăn nuôi trang trại bằng các giải pháp như ứng dụng khoa học, công nghệ và chuyển đổi số; phát triển công nghiệp chế biến; thực hiện chăn nuôi gắn với bảo vệ môi trường, xử lý triệt để nguồn chất thải.

Theo Cục Chăn nuôi và Thú y, ngành chăn nuôi hiện đang đối mặt nhiều thách thức như hội nhập sâu rộng qua các hiệp định thương mại làm gia tăng tính cạnh tranh bởi sản phẩm nhập khẩu giá rẻ. Khâu giết mổ, chế biến và bảo quản phát triển chưa tương xứng khiến việc tiêu thụ vẫn phụ thuộc thị trường truyền thống là thịt tươi sống, đồng thời hạ tầng logistics, vận chuyển, cung ứng lạnh chưa đồng bộ, nhất là cơ cấu sản xuất vẫn còn nhiều chăn nuôi nông hộ với năng suất thấp, chi phí cao và thị trường bấp bênh.

Theo thống kê, sản lượng thịt từ các hộ chăn nuôi nhỏ lẻ, phân tán vẫn chiếm 30-35% sản lượng thịt của cả nước. Do vậy, để phát triển bền vững, một trong các giải pháp là phải giảm tỷ lệ này, đồng thời mở rộng vùng chăn nuôi tập trung gắn với lợi thế tự nhiên và thị trường.

Mở rộng mô hình liên kết từ sản xuất đến tiêu thụ

Theo Cục Chăn nuôi và Thú y, phát triển chăn nuôi theo chuỗi giá trị là xu hướng tất yếu của ngành chăn nuôi hiện đại nhằm nâng cao hiệu quả sản xuất và năng lực cạnh tranh của sản phẩm. Chuỗi giá trị chăn nuôi sẽ bao gồm khép kín từ sản xuất giống, thức ăn, nuôi thương phẩm, giết mổ, chế biến và phân phối sản phẩm.

Tại Việt Nam, hiện đã xuất hiện nhiều mô hình chăn nuôi khép kín hiệu quả, doanh nghiệp lớn đóng vai trò trung tâm trong cung cấp con giống, thức ăn, chuyển giao kỹ thuật và bao tiêu sản phẩm cho người chăn nuôi như: CP Việt Nam, Dabaco Group, Masan MEATLife, Hùng Nhơn… Trong đó, Masan MEATLife phát triển chuỗi giá trị thịt từ trang trại đến bàn ăn với các sản phẩm thịt mát và thịt chế biến với hệ thống phân phối hiện đại. Dabaco Group xây dựng thành công mô hình sản xuất tích hợp từ thức ăn, con giống, chăn nuôi đến chế biến sản phẩm, giúp doanh nghiệp chủ động kiểm soát chi phí và chất lượng.

Dây chuyền chế biến trứng gà ăn liền của Dabaco Group.

Đây là doanh nghiệp tiên phong trong xây dựng và vận hành mô hình chuỗi giá trị sạch khép kín 3F (Feed-Farm-Food) và hiện đã mở rộng lên mô hình 3F+ (thêm Future). Chuỗi giá trị được mở rộng từ khâu nghiên cứu, chọn tạo giống đến các ngành công nghiệp phụ trợ như bao bì, sản phẩm phụ và hệ thống kho cảng bốc xếp hàng hóa. Riêng mảng gia cầm, doanh nghiệp đã ra mắt nhiều giống gà lông màu nổi tiếng, được thị trường rất ưa chuộng như gà mía, gà chín cựa, nòi chân vàng, nòi ô tía, Tân Hồ.

Chế biến trứng gà ăn liền tại Dabaco Group.

Tổng đàn gà giống của công ty hiện đạt khoảng 700 nghìn con, hằng năm cung cấp 55-60 triệu gà giống cho người chăn nuôi cả nước. Đàn gà đẻ trứng của Dabaco khoảng 650 nghìn con, hằng năm cung cấp ra thị trường khoảng 170 triệu quả trứng gà thương phẩm.

Để tăng cường liên kết doanh nghiệp và nông dân, liên kết các khâu trong sản xuất, tiêu thụ gia cầm, Nhà nước cần có chính sách khuyến khích doanh nghiệp, hợp tác xã, trang trại xây dựng các mô hình liên kết chặt chẽ từ con giống, cung cấp thức ăn và kết nối thị trường, giúp kiểm soát chất lượng sản phẩm và giảm chi phí trung gian, đồng thời chủ động hơn trong tiêu thụ sản phẩm. Cần đẩy mạnh ứng dụng khoa học-công nghệ theo hướng hiện đại, tự động hóa, ứng dụng công nghệ, chuyển đổi số trong các khâu sản xuất giống, khẩu phần ăn uống và kiểm soát nhiệt độ môi trường nuôi, áp dụng công nghệ trong xử lý chất thải như hệ thống biogas, đệm lót sinh học và tái chế phụ phẩm nhằm giảm ô nhiễm môi trường, tăng nguồn thu và bảo đảm an toàn dịch bệnh.

Lê Bảo Trung, Trần Hảo, Đào Phương