Du lịch làng nghề: Bồi đắp tình yêu quê hương đất nước cho thế hệ trẻ

Trẻ em vui chơi, trải nghiệm tại làng gốm Bát Tràng. Ảnh: Làng gốm Bát Tràng

Làng nghề - điểm hẹn hấp dẫn của giới trẻ

Hà Nội là địa phương tập trung số lượng làng nghề lớn nhất cả nước với 1.350 làng có nghề và làng nghề truyền thống. Đây là nơi vẫn lặng lẽ giữ gìn ký ức văn hóa và tinh hoa thủ công được truyền qua nhiều thế hệ, là nguồn tài nguyên văn hóa quý giá, tạo nên bản sắc riêng có của Hà Nội, là nơi để các bạn trẻ đến khám phá, check-in, trải nghiệm và mang về cho mình nhiều kiến thức bổ ích và thú vị.

Những làng nghề Hà Nội với bề dày lịch sử cùng câu chuyện ý nghĩa ẩn giấu trong từng sản phẩm đã trở thành điểm đến hấp dẫn của du khách trong và ngoài nước, chẳng hạn như làng hương Quảng Phú Cầu, làng thêu Quất Động, làng may áo dài truyền thống Trạch Xá, làng quạt giấy Vác, làng nón Chuông, làng mây, tre đan Phú Vinh… Trong đó, có 4 làng nghề của Hà Nội tham gia Mạng lưới các thành phố thủ công sáng tạo thế giới là làng nghề gốm sứ Bát Tràng, làng nghề dệt lụa Vạn Phúc, làng nghề khảm trai sơn mài Chuyên Mỹ và làng nghề điêu khắc, sơn mỹ nghệ Sơn Đồng.

Đến với làng nghề, các em được trực tiếp tham gia vào quy trình tạo ra một sản phẩm truyền thống. Tại làng gốm Bát Tràng, các em có thể tự tay nặn gốm, tạo hình sản phẩm và tìm hiểu lịch sử hàng trăm năm của nghề gốm Việt Nam. Trong khi đó, tại làng lụa Vạn Phúc, du khách trẻ được khám phá quy trình ươm tơ, dệt lụa và cảm nhận sự khéo léo của những người thợ thủ công. Hay tại làng nghề sơn mài Hạ Thái, các em không chỉ được chiêm ngưỡng những bức tranh sơn mài tinh xảo, mà còn được tự tay thử sức với các công đoạn làm tranh. Những trải nghiệm thực tế này giúp trẻ phát triển kỹ năng quan sát, tư duy sáng tạo và khả năng làm việc nhóm đồng thời giúp các em hiểu và trân trọng hơn công sức của nghệ nhân.

Em Thúy Nga, phường Đông Ngạc, Hà Nội, bày tỏ: "Em rất thích đi thăm các làng nghề, các làng nghề mà em đã đến thăm là làng gốm sứ Bát Tràng, làng lụa Vạn Phúc, làng hương Quảng Phú Cầu. Đến đây, không những em có được những bức ảnh đẹp, độc đáo để khoe với người thân, bạn bè mà qua đó, em được trải nghiệm, để thấy được quá trình sản xuất của mỗi sản phẩm, được tự tay làm ra các sản phẩm, được lắng nghe những câu chuyện văn hóa từ những nghệ nhân".

Du lịch văn hóa làng nghề đã và đang trở thành một thế mạnh của Hà Nội, đồng thời là nền tảng thúc đẩy phát triển công nghiệp văn hóa. Sản phẩm của các làng nghề truyền thống Hà Nội là sự kết hợp giữa giá trị văn hóa và trình độ kỹ thuật thủ công, phản ánh sự sáng tạo riêng có của các nghệ nhân, tạo nên điểm nhấn khác biệt, mang lại cho du khách những trải nghiệm đáng quý.

Đánh thức những "di sản sống"

Làng nghề truyền thống chính là những “di sản sống” đang được “đánh thức” bằng mô hình phát triển gắn với du lịch. Giữa nhịp sống công nghiệp hóa, làng nghề truyền thống Hà Nội không chỉ tạo việc làm, nâng cao đời sống người dân mà còn trở thành điểm đến hấp dẫn, thu hút giới trẻ. Ông Nguyễn Tiến Đạt, Phó Chủ tịch Hiệp hội Du lịch Hà Nội, kiêm Giám đốc Công ty Du lịch AZA Travel chia sẻ: "Sau mỗi chuyến đi, điều du khách mang về không chỉ là một món quà lưu niệm, mà còn là những ký ức, cảm xúc và sự thấu hiểu sâu sắc hơn về văn hóa Việt Nam".

Có thể nói, Hà Nội là địa phương tiên phong cả nước ban hành Nghị quyết về phát triển công nghiệp văn hóa, coi ngành thủ công mỹ nghệ - làng nghề truyền thống là lĩnh vực công nghiệp sáng tạo có vai trò hết sức quan trọng đối với sự phát triển của thành phố.

Bên cạnh đó, Kế hoạch số 129/KH-UBND được UBND thành phố Hà Nội ban hành nhằm thực hiện Nghị quyết số 09-NQ/TU của Thành ủy Hà Nội về “Phát triển công nghiệp văn hóa trên địa bàn Thủ đô giai đoạn 2021 - 2025, định hướng đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045” góp phần nâng cao nhận thức sâu sắc về quan điểm, mục tiêu, nhiệm vụ, giải pháp phát triển công nghiệp văn hóa trên địa bàn thành phố. Những chính sách này giúp thúc đẩy sự sáng tạo, một trong những hoạt động đang sôi động nhất hiện nay trong các doanh nghiệp làng nghề.

Theo Sở Du lịch Hà Nội, 5 tháng đầu năm 2026, ngành du lịch Thủ đô duy trì đà tăng trưởng tích cực khi đón gần 15 triệu lượt khách (tăng hơn 17% so với cùng kỳ 2025). Để đạt được kết quả tích cực này, trong 5 tháng đầu năm, du lịch Hà Nội đã tổ chức nhiều hoạt động quảng bá, xúc tiến nhằm thu hút du khách, trong đó không thể không kể đến những hoạt động thúc đẩy du khách tham gia trải nghiệm các không gian du lịch, công nghệ số, văn hóa, làng nghề và ẩm thực.

Hà Nội đang nỗ lực tạo dấu ấn riêng thông qua những trải nghiệm gắn với lịch sử, di sản và đời sống đương đại, đặc biệt trong lĩnh vực du lịch học đường và giáo dục trải nghiệm. Chính những du khách trẻ cũng là nhân tố giúp tăng cường quảng bá, lan tỏa giá trị văn hóa đẹp đẽ của Hà Nội. Bên cạnh đó, mỗi chuyến đi trải nghiệm sẽ gieo mầm tình yêu giá trị văn hóa truyền thống trong thế hệ trẻ - những mầm non tương lai của đất nước.

Hồng Hà