Dự báo điểm chuẩn B00 tăng, các tổ hợp còn lại biến động ra sao?

Thí sinh trong kỳ thi tốt nghiệp THPT 2026. Ảnh: Đinh Hà.

Nhận xét về điểm thi tốt nghiệp THPT năm 2026, nhiều chuyên gia cho rằng phổ điểm năm nay phân hóa tốt, có lợi cho các trường đại học sử dụng điểm để tuyển sinh đại học.

Tỷ lệ điểm giỏi nhiều môn thấp

Trao đổi với Tri Thức - Znews, ThS Cù Xuân Tiến, Trưởng phòng Tuyển sinh và Công tác sinh viên, trường Đại học Kinh tế - Luật (Đại học Quốc gia TP.HCM), nhận định phổ điểm năm nay có sự phân hóa mạnh - nhóm giỏi vẫn nổi bật, còn phần đông dồn về vùng trung bình.

Có một số biến động đáng lưu ý. Cụ thể, môn Toán phục hồi mạnh so với năm trước, số điểm 10 tăng vọt từ hơn 500 lên trên 4.000, trở thành "trụ" nâng đỡ cho nhiều tổ hợp.

Ngược lại, Địa lý gây bất ngờ khi tỷ lệ đạt từ 7 điểm trở lên rơi từ khoảng 45% xuống chỉ còn 14%. Giáo dục Kinh tế & Pháp luật cũng biến động mạnh, tỷ lệ đạt từ 7 điểm trở lên từ gần 78% giảm xuống chỉ còn 8%. Ngoài ra, Vật lý giảm sâu, còn Tiếng Anh vẫn là môn nhiều thí sinh điểm thấp nhất, hơn một nửa dưới trung bình.

Chung nhận định, GS.TSKH Nguyễn Đình Đức (Đại học Quốc gia Hà Nội) đánh giá tỷ lệ điểm giỏi năm nay đã giảm hẳn.

Cụ thể, ở môn Ngữ văn, tỷ lệ điểm giỏi (từ 7 trở lên) giảm gần một nửa so với năm trước, từ 65,4% của năm ngoái xuống còn 35% ở năm nay. Tương tự, năm ngoái và nhiều năm trước, môn Địa lý có "mưa điểm 10" và rất nhiều điểm giỏi, năm nay, tỷ lệ điểm giỏi chỉ trên 2%.

Ngược lại, với môn Toán, tỷ lệ điểm giỏi (điểm 8) đạt khoảng 11%, tăng 6% so với năm trước. Điểm giỏi của các môn Lý, Hóa, Sinh, đặc biệt là môn Sinh cũng duy trì tỷ lệ ổn định, khoảng trên dưới 10%.

Phổ điểm của bộ cũng cho thấy tỷ lệ điểm dưới trung bình (dưới 5) của hầu hết môn ở mức cao. Cụ thể, môn Ngữ văn có tỷ lệ điểm dưới trung bình thấp nhất - 15%. Nhưng môn Toán, Vật lý có tỷ lệ dưới trung bình là 42%. Môn Tin học tỷ lệ dưới trung bình là 24%. Môn Hóa học là hơn 27%. Môn Địa lý là 50%, còn môn Lịch sử là trên 30%.

Phổ điểm các tổ hợp phổ biến dùng để xét tuyển đại học 2026. Ảnh: Bộ GD&ĐT.

Điểm chuẩn C00 giảm mạnh nhất

Từ phân tích trên, GS.TSKH Nguyễn Đình Đức dự báo điểm chuẩn của các trường tốp trên và các ngành có sức hút lớn có thể giảm 1-3 điểm. Đặc biệt, các ngành xét tuyển bằng tổ hợp C00 (Ngữ văn, Lịch sử, Địa lý) được dự báo có mức giảm mạnh nhất.

Còn với những tổ hợp khác, biên độ dao động khoảng 1 điểm và sẽ ổn định ở mức 15-20 điểm.

Chung dự báo, thầy Nguyễn Khắc Lý, Phó hiệu trưởng trường THPT Phùng Khắc Khoan - Thạch Thất (Hà Nội), nhận định điểm chuẩn những ngành hot có thể giảm 2-3 điểm vì tỷ lệ điểm giỏi nhìn chung giảm. Riêng nhóm ngành xét bằng tổ hợp B00 (Toán, Hóa, Sinh) sẽ tăng vì phổ điểm các môn đều tăng.

Cụ thể hơn, theo ThS Cù Xuân Tiến, điểm chuẩn ở tổ hợp B00 sẽ tăng mạnh nhất; tổ hợp D01 (Toán, Văn, Anh) nhích nhẹ; A00 (Toán, Lý, Hóa) gần như đi ngang; A01 (Toán, Lý, Anh) giảm nhẹ; còn C00 giảm sâu nhất.

“Nói ngắn gọn, tổ hợp nào có Toán thì nâng điểm chuẩn, tổ hợp thiên về xã hội thì giảm”, ông Tiến nhận định.

Chiếu vào từng nhóm ngành, ông Tiến lại cho rằng nhóm tốp đầu sẽ biến động không nhiều. Nguyên nhân là điểm chuẩn do nhóm thí sinh giỏi quyết định, trong khi nguồn tuyển nhóm này năm nay vẫn dồi dào, thậm chí các ngành tổ hợp B00 có thể tăng, A00 đi ngang, chỉ C00 giảm rõ.

Nhóm tốp giữa nhạy hơn với mặt bằng chung nên nghiêng về giảm nhẹ ở các tổ hợp xã hội và tổ hợp có môn Tiếng Anh, ổn định ở tổ hợp có Toán.

Nhóm tốp dưới phần lớn xét quanh ngưỡng đảm bảo chất lượng, dư địa giảm ít, nên chủ yếu đi ngang. Điều quyết định với nhóm này là số lượng thí sinh đăng ký chứ không hẳn là phổ điểm.

Theo kế hoạch của Bộ GD&ĐT, thí sinh sẽ đăng ký và điều chỉnh nguyện vọng xét tuyển đại học từ ngày 2/7 đến 17h ngày 14/7

Từ những dự báo trên, ông Tiến khuyên thí sinh khi đăng ký xét tuyển đại học, các em đừng chỉ nhìn vào điểm thô của mình, thay vào đó, hãy so với mặt bằng chung năm nay để biết mình đang ở đâu. Thí sinh có thể tham khảo điểm chuẩn các năm trước, nhưng cần nhớ mặt bằng năm 2026 khác, nên điểm năm trước chỉ mang tính tham khảo.

Đặc biệt năm nay, nhiều trường xét tuyển theo phương thức tổng hợp từ nhiều bài thi (đánh giá năng lực, học bạ, tốt nghiệp…). Do đó, thí sinh nên đọc kỹ đề án/thông tin tuyển sinh của từng trường, đặc biệt là mã trường, mã ngành, phương thức xét tuyển, tổ hợp xét tuyển, tiêu chí phụ, học phí, chương trình đào tạo, chuẩn đầu ra và cơ hội nghề nghiệp.

Lưu ý thứ ba, thí sinh nên sắp xếp nguyện vọng theo đúng thứ tự yêu thích, ngành thích nhất đặt lên trên. Các em có thể sử dụng chiến thuật phân tầng để sắp xếp nguyện vọng. Cụ thể:

Tầng thứ nhất là nhóm “ước mơ”, gồm các ngành, trường các em rất mong muốn nhưng điểm chuẩn các năm trước có thể cao hơn năng lực hiện tại một chút.
Tầng thứ hai là nhóm “phù hợp”, gồm các ngành, trường có điểm chuẩn tương đối sát với năng lực, tổ hợp xét tuyển và hồ sơ của thí sinh.
Tầng thứ ba là nhóm “an toàn”, gồm các lựa chọn có xác suất trúng tuyển cao hơn, nhưng vẫn phải là ngành học mà thí sinh có thể theo học lâu dài, không nên chọn chỉ để chống trượt.

“Bên cạnh đó, thí sinh đừng nên chỉ chọn trường theo thương hiệu, mà cần chọn ngành theo năng lực, sở thích, điều kiện gia đình và xu hướng nghề nghiệp. Một ngành học phù hợp ở một trường vừa sức đôi khi đem lại kết quả tốt hơn so với việc vào một ngành không phù hợp chỉ vì tên trường nổi tiếng”, ông Tiến nói.

Ngọc Bích