Đột quỵ ở tuổi 27

Thạc sĩ, bác sĩ nội trú Nguyễn Thị Tuyết Trinh, Trung tâm Đột quỵ, Bệnh viện Bạch Mai, thăm khám cho bệnh nhân nghi ngờ đột quỵ. Ảnh: Trần Hiền.

Không ai nghĩ một người còn trẻ lại có thể bất ngờ đối mặt với biến cố nghiêm trọng trong não bộ. Khi được đưa đến Bệnh viện Bạch Mai, cô gái 27 tuổi (ở Hà Nội) đã mất hoàn toàn khả năng vận động một bên cơ thể. Kết quả chụp chiếu xác định bệnh nhân bị xuất huyết não.

Tuổi 27, đối mặt nhiều nguy cơ đột quỵ

Trao đổi với Tri Thức - Znews, thạc sĩ, bác sĩ nội trú Nguyễn Thị Tuyết Trinh, Trung tâm Đột quỵ, Bệnh viện Bạch Mai, cho biết bệnh nhân nữ đến viện trong khoảng 4,5 giờ đầu kể từ khi xuất hiện triệu chứng.

"Bệnh nhân béo phì nặng, cân nặng gần 100 kg, kèm nhiều rối loạn chuyển hóa. Người bệnh được phát hiện tăng huyết áp khoảng 2-3 năm trước nhưng không điều trị thường xuyên, chỉ uống thuốc khi cảm thấy mệt hoặc đo thấy huyết áp tăng, thay vì thăm khám và theo dõi định kỳ", bác sĩ Trinh nói.

Qua thăm khám và chẩn đoán hình ảnh, các bác sĩ xác định người bệnh bị xuất huyết não. May mắn, thể tích khối máu tụ không lớn, chưa có chỉ định phẫu thuật. Bệnh nhân được điều trị nội khoa, kiểm soát huyết áp, đánh giá các yếu tố nguy cơ và tập phục hồi chức năng.

Theo bác sĩ Trinh, bệnh nhân mới nhập viện 2 ngày nên chưa thể đánh giá chính xác khả năng hồi phục. Hiện cô gái này vẫn tỉnh táo. Người trẻ thường có tiềm năng phục hồi tốt hơn, song kết quả còn phụ thuộc vào mức độ tổn thương não, tình trạng sức khỏe và quá trình điều trị, phục hồi chức năng.

Sau khi xuất viện, bệnh nhân cần tiếp tục được hướng dẫn chăm sóc và kiểm soát các yếu tố nguy cơ. Với trường hợp này, việc giảm cân, kiểm soát huyết áp và các rối loạn chuyển hóa đóng vai trò quan trọng trong hạn chế nguy cơ tái phát.

Cô gái 27 tuổi nhập viện trong tình trạng liệt nửa người, được xác định xuất huyết não. Ảnh: Trần Hiền.

Bác sĩ Trinh lưu ý, nếu khối máu tụ lớn hơn hoặc tổn thương nằm ở những vùng não trọng yếu, người bệnh có thể rơi vào hôn mê, thậm chí tử vong. Vì vậy, dù chưa cần phẫu thuật, bệnh nhân vẫn phải được theo dõi sát và tuân thủ điều trị.

Sai lầm sơ cứu có thể khiến bệnh nhân mất cơ hội

Theo bác sĩ Trinh, một xu hướng đáng chú ý là đột quỵ ngày càng được ghi nhận ở người trẻ. Tình trạng này có thể liên quan lối sống thiếu lành mạnh, thừa cân, béo phì, rối loạn chuyển hóa và tăng huyết áp. Ngoài ra, một số trường hợp xuất phát từ bất thường mạch máu não hoặc bệnh lý tim bẩm sinh.

Bên cạnh các yếu tố nguy cơ kể trên, sự phát triển của phương tiện chẩn đoán cũng giúp bác sĩ phát hiện nhiều bất thường trước đây có thể chưa được nhận diện đầy đủ. Dù vậy, đột quỵ ở người trẻ vẫn là vấn đề đáng quan tâm, đặc biệt khi các yếu tố nguy cơ có thể xuất hiện từ sớm nhưng chưa được phát hiện hoặc kiểm soát đúng cách.

Bác sĩ Trinh khuyến cáo khi xuất hiện dấu hiệu nghi ngờ đột quỵ, người dân cần đến cơ sở y tế ngay. Việc thăm khám, phân loại bệnh, xác định nguyên nhân và lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp phải do nhân viên y tế thực hiện. Người bệnh không nên tự chẩn đoán hoặc tìm cách xử lý tại nhà, khiến thời gian đến viện bị kéo dài.

Một trong những sai lầm bác sĩ Trinh vẫn gặp trong quá trình tiếp nhận bệnh nhân là chích đầu ngón tay hoặc dái tai để sơ cứu khi nghi ngờ đột quỵ. Theo bác sĩ, đây không phải phương pháp sơ cứu đúng. Dù đã được tuyên truyền nhiều lần, trung tâm vẫn tiếp nhận những bệnh nhân có vết chích và chảy máu ở tay.

Sự chủ quan trước những dấu hiệu nhỏ có thể khiến người bệnh đến viện muộn. Ảnh: Trần Hiền.

Sai lầm khác là chủ quan khi triệu chứng chưa rõ ràng hoặc chưa gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến sinh hoạt. Không phải trường hợp đột quỵ nào cũng khởi phát bằng tình trạng liệt nửa người. Một số người chỉ tê yếu nhẹ, cầm nắm khó khăn hoặc đi lại không vững nên nhầm lẫn với đau vai, mỏi cơ và trì hoãn việc đi khám.

Bác sĩ Trinh từng thăm khám một bệnh nhân lớn tuổi bị yếu nửa người bên phải trong khoảng 2 tuần nhưng vẫn sinh hoạt, trông cháu như bình thường. Nghĩ rằng mình chỉ bị đau vai, người bệnh không đến cơ sở y tế.

Chỉ đến khi con cái về nhà, nhận thấy mẹ cầm nắm kém rõ rệt, dáng đi không vững, gia đình mới đưa bà đi khám. Kết quả chụp chiếu xác định bệnh nhân bị nhồi máu não.

Tuy nhiên, do triệu chứng đã xuất hiện khoảng hai tuần, bệnh nhân không còn trong khoảng thời gian thông thường để thực hiện các phương pháp tái thông mạch cấp như tiêu sợi huyết hoặc lấy huyết khối. Việc điều trị khi đó chủ yếu tập trung vào sử dụng thuốc theo chỉ định, kiểm soát các yếu tố nguy cơ và dự phòng đột quỵ tái phát.

Từ những trường hợp này, bác sĩ nhấn mạnh người dân không nên xem nhẹ các dấu hiệu như tê yếu một bên cơ thể, giảm khả năng cầm nắm hoặc đi lại bất thường, ngay cả khi vẫn có thể sinh hoạt bình thường.

Thời gian là yếu tố đặc biệt quan trọng trong điều trị đột quỵ. Đến viện càng sớm, người bệnh càng có cơ hội được đánh giá và lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp. Khi nghi ngờ đột quỵ, người nhà cần gọi cấp cứu và nhanh chóng đưa bệnh nhân đến cơ sở y tế có khả năng điều trị, tuyệt đối không chích máu hay tự xử trí tại nhà.

Phương Anh