Đồng yên yếu có thể buộc NHTW Nhật tăng lãi suất trong tháng 4

Áp lực lạm phát từ giá dầu và đồng yên yếu

Số liệu vừa được công bố mới đây cho thấy, lạm phát giá tiêu dùng tại Thủ đô Tokyo - một chỉ báo quan trọng cho xu hướng lạm phát tại Nhật - giảm tốc trong tháng 3. Theo đó CPI cốt lõi (đã loại trừ chi phí thực phẩm và năng lượng) - vốn được BOJ theo dõi sát sao như một thước đo tốt hơn về xu hướng lạm phát - tăng 2,3% trong tháng 3 so với cùng kỳ năm trước, giảm so với mức tăng 2,5% của tháng 2.

Tuy nhiên theo các chuyên gia sự chậm lại này chỉ là tạm thời khi giá dầu tăng vọt do xung đột ở Trung Đông, cũng như giá nhập khẩu cao hơn do đồng yên yếu, đang làm tăng áp lực lạm phát.

“Lạm phát giá tiêu dùng cốt lõi sẽ duy trì xu hướng tăng khi áp lực chi phí từ cuộc xung đột ở Trung Đông sẽ lan rộng không chỉ đến giá năng lượng mà còn đến nhiều mặt hàng khác”, Masato Koike - Nhà kinh tế cấp cao tại Viện Sompo Plus cho biết.

Trong phát biểu trước Quốc hội Nhật mới đây, Thống đốc BOJ Kazuo Ueda cũng thừa nhận áp lực giá cả từ đồng yên yếu. “Biến động của thị trường tiền tệ rõ ràng là một trong những yếu tố ảnh hưởng rất lớn đến sự phát triển kinh tế và giá cả”, ông nói.

Trong khi kết quả cuộc khảo sát Tankan do BOJ thực hiện cũng cho thấy, kỳ vọng lạm phát của các doanh nghiệp tăng cao trong ba tháng tính đến tháng 3. Cụ thể công ty dự kiến lạm phát sẽ đạt 2,6% trong một năm tới, tăng từ 2,4% trong tháng 12. Các công ty cũng dự báo lạm phát sẽ ở mức 2,5% trong 3 năm tới, cũng như trong năm năm tới, cả hai đều là những dự báo cao nhất từ trước đến nay.

“Các công ty rõ ràng đang lo lắng về hậu quả của cuộc xung đột. Khi chi phí nhiên liệu tăng vọt, họ sẽ không có nhiều lựa chọn ngoài việc tăng giá”, Mari Iwashita - chiến lược gia điều hành về lãi suất tại Nomura Securities cho biết và nói thêm: “Kỳ vọng lạm phát của các doanh nghiệp cũng đang tăng cao”.

Có thể phải tăng lãi suất ngay trong tháng 4

Sau khi tăng lãi suất lên cao nhất 30 năm là 0,75% tại cuộc họp chính sách cuối năm 2025, BOJ đã giữ nguyên lãi suất ở mức này trong những tháng đầu năm. Tuy nhiên với việc lạm phát đã chạy trên mục tiêu 2% trong gần 4 năm qua, BOJ thường xuyên đưa ra thông điệp “sẵn sàng tăng lãi suất”.

Phát biểu trước Quốc hội Nhật hôm thứ Sáu vừa qua (3/4), Koji Nakamura - Giám đốc điều hành BOJ phụ trách chính sách tiền tệ cũng cho biết, áp lực do giá dầu gây ra đối với lạm phát cơ bản có thể lớn hơn so với trước đây khi các công ty ngày càng muốn đẩy giá cả và tiền lương lên.

“Nếu các dự báo kinh tế và giá cả của chúng tôi thành hiện thực, chúng tôi có thể sẽ tiếp tục tăng lãi suất”, nhưng mức độ và thời điểm tăng lãi suất trong tương lai sẽ phụ thuộc vào điều kiện kinh tế, giá cả và tài chính, Nakamura nói. “Chúng tôi sẽ đưa ra quyết định phù hợp tại mỗi cuộc họp chính sách bằng cách cập nhật các dự báo kinh tế, giá cả và quan điểm về rủi ro dựa trên dữ liệu có sẵn tại thời điểm đó”, ông nói thêm.

Tuy nhiên theo các chuyên giá kinh tế, với việc áp lực lạm phát đang tăng cao theo giá dầu và đồng yên yếu, BOJ có thể phải tăng lãi suất ngay tại cuộc họp tháng 4.

“Diễn biến của đồng yên sẽ là chìa khóa cho triển vọng lãi suất của BOJ”, Masato Koike - Nhà kinh tế cấp cao tại Viện Sompo Plus nói và nhấn thêm rằng, không thể loại trừ khả năng tăng lãi suất vào tháng 4.

Trong khi theo Marcel Thieliant – Giám đốc khu vực châu Á - Thái Bình Dương của Capital Economics, khảo sát Tankan cho thấy các công ty đang bỏ qua cú sốc năng lượng do chiến tranh Iran gây ra. Điều này sẽ khuyến khích BOJ tăng lãi suất tại cuộc họp tháng 4.

Các nhà phân tích cũng cho rằng, những phát biểu của Thống đốc BOJ Kazuo Ueda trước Quốc hội Nhật mới đây là để "mở đường" cho cơ quan này có thể tăng lãi suất mà không phải chịu sức ép chính trị.

Với sự lao dốc của đồng yên và thông điệp cứng rắn từ BOJ, thị trường đang dự đoán khoảng 70% khả năng tăng lãi suất tại cuộc họp chính sách tiếp theo của ngân hàng vào ngày 27-28 tháng 4.

Hà Vy