Đồng yên yếu có thể buộc NHTW Nhật tăng lãi suất sớm hơn dự báo

Có thể tăng lãi suất sớm hơn dự kiến

BOJ đã tăng lãi suất lên cao nhất trong 30 năm là 0,75% vào ngày 19/12. Mặc dù thông cáo chính sách cũng như phát biểu của Thống đốc Kazuo Ueda tại buổi họp báo sau đó đều phát đi tín hiệu là cơ quan này sẽ tăng tiếp lãi suất, song không đưa ra bất kỳ một thông tin cụ thể nào về thời điểm cũng như mức độ tăng lãi suất.

Hiện thị trường kỳ vọng NHTW Nhật sẽ giữ nguyên lãi suất tại cuộc họp chính sách kéo dài hai ngày kết thúc vào ngày 23/1. Kỳ vọng này càng được củng cố sau thông tin Thủ tướng Nhật Sanae Takaichi dự định giải tán quốc hội vào tuần tới và kêu gọi một cuộc bầu cử quốc hội sớm.

Kết quả cuộc khảo sát mới đây của Reuters cũng cho thấy, các nhà phân tích tham gia khảo sát dự đoán, BOJ sẽ chờ đến tháng 7 trước khi tăng lãi suất trở lại, với hơn 75% trong số họ kỳ vọng lãi suất sẽ tăng lên 1% hoặc cao hơn vào tháng 9.

Tuy nhiên bốn nguồn tin thân cận với quan điểm của BOJ nói với Reuters rằng, nhiều nhà hoạch định chính sách của BOJ nhận thấy có khả năng tăng lãi suất hơn nữa, với một số người không loại trừ khả năng hành động vào tháng 4, sớm hơn so với dự báo của các nhà phân tích.

Thậm chí các nguồn tin cho biết, một số nhà hoạch định chính sách của BOJ không loại trừ khả năng hành động sớm hơn nếu có đủ bằng chứng cho thấy Nhật Bản sẽ đạt được mục tiêu lạm phát 2% một cách bền vững. (Các nguồn tin này bình luận với điều kiện giấu tên vì họ không được phép nói chuyện với giới truyền không).

BOJ kỳ vọng lạm phát do thực phẩm sẽ giảm bớt trong những tháng tới và giúp đạt được mức tăng giá do tiền lương, từ đó giữ lạm phát lõi ở mức 2% bền vững - một dự báo mà họ có thể sẽ duy trì tại cuộc họp chính sách tuần tới.

Tuy nhiên, sự sụt giảm mạnh của đồng yên kể từ tháng 10 đã làm gia tăng sự không chắc chắn về việc liệu áp lực giá do chi phí đẩy có giảm bớt một cách suôn sẻ như dự báo của BOJ hay không. Bởi đồng yên yếu đẩy chi phí nhập khẩu nhiên liệu, thực phẩm và nhiều nguyên liệu khác lên cao, có thể dẫn đến giá cả các sản phẩm tiêu dùng nói chung tăng cao.

Theo các nguồn tin, việc đồng yên tiếp tục suy yếu có thể tạo thêm lý do để các công ty đẩy giá lên cao hơn nữa, một rủi ro đang thu hút sự chú ý ngày càng tăng của BOJ.

“Sau khi chứng kiến đồng yên suy yếu bất chấp việc BOJ tăng lãi suất vào tháng 12, tôi càng cảm thấy BOJ có thể đang chậm chân trong việc giải quyết rủi ro lạm phát và có thể buộc phải tăng lãi suất sớm hơn dự kiến”, Katsutoshi Inadome - chiến lược gia cấp cao tại Sumitomo Mitsui Trust Asset Management nhận định. “Với việc đồng yên vẫn đang giảm, có khả năng cao sẽ có một đợt tăng lãi suất vào tháng 4. Tôi không loại trừ khả năng tăng lãi suất thêm nữa vào tháng 7 và tháng 10”.

Lạm phát thúc đẩy quan điểm “diều hâu”

Mặc dù Thống đốc Kazuo Ueda đã nhiều lần báo hiệu cần phải thận trọng, theo dõi sát sao tác động của các đợt tăng lãi suất trước đây đối với nền kinh tế mong manh, tuy nhiên những người khác trong Hội đồng chính sách tiền tệ bao gồm 9 thành viên dường như ủng hộ cách tiếp cận cứng rắn hơn. Bản tóm tắt các ý kiến tại cuộc họp tháng 12 của BOJ vừa được công bố mới đây cho thấy rõ điều đó.

Theo đó một thành viên cho rằng, lãi suất chính sách thực của Nhật hiện đang ở mức thấp nhất trên toàn cầu. Thậm chí một thành viên còn cho biết, lãi suất thực dự kiến sẽ vẫn ở mức âm đáng kể sau khi nâng lãi suất chính sách lên 0,75%.

Một thành viên khác lại cho rằng, có khả năng sẽ có sự chuyển dịch trong môi trường quốc tế từ xu hướng cắt giảm lãi suất chính sách của năm nay sang xu hướng tăng lãi suất vào năm tới. “Để tránh bị tụt hậu, NHTW nên tăng lãi suất chính sách một cách ổn định”, thành viên này khuyến nghị.

Trong khi một thành viên kêu gọi, BOJ nên tăng lãi suất vài tháng một lần. “Việc điều chỉnh lãi suất chính sách kịp thời sẽ giúp ngăn chặn tình trạng thắt chặt tiền tệ nhanh chóng trong tương lai, dẫn đến tăng trưởng kinh tế bền vững và ổn định”, thành viên này cho biết.

Một thành viên khác lại cho rằng, sự mất giá của đồng yên và sự gia tăng lãi suất dài hạn phản ánh ở một mức độ nào đó rằng lãi suất chính sách quá thấp so với tỷ lệ lạm phát Từ đó thành viên này khuyên nghị, “việc tăng lãi suất chính sách kịp thời có thể kiềm chế áp lực lạm phát trong tương lai và dẫn đến việc giữ lãi suất dài hạn ở mức thấp”.

Kể từ khi bà Sanae Takaichi, người theo chủ nghĩa ôn hòa về tài chính và tiền tệ, trở thành Thủ tướng Nhật vào tháng 10, đồng yên đã giảm khoảng 8% so với đòng USD, chạm mức thấp nhất trong 18 tháng là 159,45 vào thư Tư vừa rồi.

Phát biểu tại buổi họp báo sau quyết định tăng lãi suất hôm 19/12, Thống đốc Ueda cũng cho biết, một số thành viên hội đồng chính sách tiền tệ đã kêu gọi thận trọng trước áp lực lạm phát từ đồng yên yếu, một dấu hiệu cho thấy sự giảm mạnh của đồng yên có thể là yếu tố kích hoạt chính cho một đợt tăng lãi suất khác.

Theo các nhà phân tích, cuộc họp của BOJ vào ngày 27-28 tháng 4, sau các cuộc họp vào tháng 1 và tháng 3, sẽ rất quan trọng. Bởi đến lúc đó, nhiều công ty sẽ kết thúc các cuộc đàm phán tiền lương hàng năm với các công đoàn. Tốc độ tăng lương là một trong những yếu tố quan trọng được BOJ theo dõi sát cho việc đạt được mục tiêu lạm phát 2% một cách bền vững, từ đó thúc đẩy BOJ tăng lãi suất.

Hà Vy