Đồng Nai cần 4 trụ cột để bứt phá khi trở thành thành phố trực thuộc Trung ương

Phát triển đô thị "xanh" và "thông minh"

Phát biểu thảo luận tại hội trường về Dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về việc thành lập thành phố Đồng Nai trực thuộc Trung ương sáng ngày 22/4, ĐBQH Tạ Đình Thi nhất trí với sự cần thiết thành lập thành phố Đồng Nai trực thuộc Trung ương như trong Tờ trình của Chính phủ và Báo cáo thẩm tra của Ủy ban Pháp luật và Tư pháp.

"Đây là một chủ trương đúng đắn, kịp thời, thể hiện tầm nhìn chiến lược, đáp ứng nguyện vọng của Đảng bộ, chính quyền và Nhân dân tỉnh Đồng Nai, xứng tầm với vị thế là một cực tăng trưởng quan trọng của vùng Đông Nam Bộ và cả nước", ĐBQH Tạ Đình Thi nhấn mạnh.

ĐBQH Tạ Đình Thi (Hà Nội) phát biểu

Để thành phố Đồng Nai không chỉ lớn về quy mô mà còn mạnh về chất lượng, thực sự trở thành một đô thị hiện đại, văn minh, ĐBQH Tạ Đình Thi đã tập trung góp ý vào một trọng tâm có tính quyết định cho tương lai, đó là làm thế nào để xây dựng Đồng Nai trở thành một thành phố thông minh, một cực tăng trưởng bền vững và thích ứng hiệu quả với biến đổi khí hậu.

Theo đại biểu, Đồng Nai có nhiều lợi thế để đạt được mục tiêu này, như đã phân tích trong Đề án trình Quốc hội. Tuy nhiên, thực tế cũng đặt ra những thách thức rất lớn: quá trình đô thị hóa và công nghiệp hóa nhanh sẽ gây áp lực lớn lên hạ tầng, tài nguyên, môi trường và hệ thống an sinh xã hội. Biến đổi khí hậu với các hiện tượng thời tiết cực đoan, hạn hán, ngập lụt... là mối đe dọa thường trực. Từ những căn cứ nêu trên, ĐBQH Tạ Đình Thi đề nghị cần tập trung vào 4 nhóm giải pháp chiến lược sau.

Trước hết, Đồng Nai phải xây dựng một chiến lược quy hoạch và phát triển đô thị "xanh" và "thông minh", gắn với giữ gìn, bảo tồn văn hóa địa phương ngay từ đầu. Theo ĐBQH Tạ Đình Thi, quy hoạch đô thị phải đi trước một bước và có tầm nhìn “vượt thời đại”, cần xây dựng cấu trúc đô thị theo mô hình đa trung tâm. Quy hoạch phải lấy hệ thống giao thông công cộng (TOD) gắn kết đồng bộ giữa không gian trên cao với không gian ngầm làm xương sống, đặc biệt là các tuyến đường sắt đô thị, đường sắt tốc độ cao kết nối sân bay Long Thành, thành phố Hồ Chí Minh và các vùng phụ cận, nhằm hiện đại hóa hạ tầng đô thị, giảm ùn tắc và ô nhiễm từ phương tiện cá nhân, quan tâm đúng mức giữ gìn không gian, bản sắc văn hóa địa phương.

"Đồng Nai cần phải tận dụng triệt để lợi thế của các hành lang sinh thái tự nhiên như hồ Trị An, Vườn quốc gia Cát Tiên, hệ thống sông Đồng Nai... để tạo thành các "lá phổi xanh", các vành đai điều hòa khí hậu, hạn chế tối đa việc san lấp, lấn chiếm sông, hồ", ĐBQH Tạ Đình Thi nêu rõ.

Bên cạnh đó, đại biểu cho rằng cần ưu tiên phát triển hạ tầng chiến lược trong đó cần có lộ trình và các giải pháp cụ thể, quyết liệt hơn nữa để Đồng Nai thích ứng với biến đổi khí hậu, đặc biệt là bài toán về nước. Theo phân tích của đại biểu, Đồng Nai không chỉ dừng lại ở việc "ứng phó" mà cần chủ động "thích ứng". Ở khu vực đô thị, cần đầu tư đồng bộ hệ thống hạ tầng kỹ thuật, đặc biệt hệ thống thu gom, xử lý nước thải và rác thải sinh hoạt, không thể để tình trạng "phát triển công nghiệp đi trước, xử lý ô nhiễm theo sau", gây hậu quả khôn lường cho môi trường sống của người dân. Nghiên cứu áp dụng mô hình "thành phố bọt biển" để thích ứng với biến đổi khí hậu và ngập lụt, đảm bảo Đồng Nai là thành phố an toàn, đáng sống.

Phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao phục vụ kinh tế tri thức và đô thị thông minh

Theo ĐBQH Tạ Đình Thi, Đồng Nai cần xây dựng chính quyền đô thị hiện đại, tinh gọn và hiệu quả. Theo đó, cần sớm triển khai mô hình thành phố thông minh, quản trị đô thị thông minh, dựa trên nền tảng dữ liệu và khung kiến trúc đô thị thông minh, đẩy mạnh chuyển đổi số toàn diện. Điều này không chỉ là chuyển đổi số trong hành chính công, mà còn là ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI), Internet vạn vật (IoT), dữ liệu lớn (Big Data) vào quản lý giao thông, dự báo ngập lụt, tối ưu hóa lưới điện, quản lý chuỗi cung ứng logistics.

"Đặc biệt, Đồng Nai cần sớm xây dựng Trung tâm điều hành đô thị thông minh (IOC) để kết nối, giám sát và ra quyết định kịp thời. Chuyển đổi số phải lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm, đảm bảo không ai bị bỏ lại phía sau, nhất là người già, người dân tộc thiểu số ở vùng sâu, vùng xa", ĐBQH Tạ Đình Thi nêu rõ.

Các ĐBQH tại phiên thảo luận sáng ngày 22/4

Ngoài ra, Đồng Nai cũng cần phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao phục vụ kinh tế tri thức và đô thị thông minh, đồng thời bảo đảm an sinh xã hội bền vững. Làm rõ nội dung này, ĐBQH Tạ Đình Thi khẳng định, phát triển kinh tế đô thị gắn với nguồn nhân lực chất lượng cao là động lực quyết định. Do đó, để nâng cao năng lực cạnh tranh của kinh tế đô thị, cần chuyển dịch mạnh mẽ sang kinh tế tri thức, kinh tế số, kinh tế xanh và tuần hoàn; tập trung phát triển các ngành dịch vụ cao cấp, logistics hiện đại gắn liền với cảng hàng không quốc tế...

Đáng chú ý, việc thành lập Đại học Công nghệ Quốc tế Đồng Nai và các tổ hợp giáo dục - đào tạo quy mô lớn là hướng đi đúng bởi chúng ta cần có chính sách đột phá để thu hút chuyên gia, nhà khoa học. Đồng thời, cần giải quyết tốt bài toán nhà ở xã hội, nhà ở cho công nhân, dịch vụ y tế, giáo dục có chất lượng, để tạo ra một môi trường sống đáng sống, thu hút và giữ chân nhân tài, làm cơ sở để nâng cao năng suất lao động và thu nhập bình quân đầu người cho người dân thành phố tương lai.

"Tôi đề nghị ngay sau khi Quốc hội thông qua Nghị quyết thành lập thành phố Đồng Nai, Chính phủ và thành phố Đồng Nai cần xây dựng một kế hoạch hành động cụ thể, có lộ trình và nguồn lực rõ ràng, tập trung vào bốn trụ cột: Quy hoạch, thích ứng với biến đổi khí hậu, chuyển đổi số và an sinh bền vững. Đây chính là chìa khóa để Đồng Nai không chỉ trở thành một thành phố trực thuộc Trung ương, mà còn là một biểu tượng của sự phát triển thịnh vượng, hài hòa với thiên nhiên trong kỷ nguyên mới", ĐBQH Tạ Đình Thi nhấn mạnh.

Phi Long