Động lực về công nghệ sẽ nâng cao chất lượng giáo dục đại học

Quang cảnh Hội nghị. Ảnh: Thanh Tùng/TTXVN

Tại đây, các đại biểu tập trung đánh giá kết quả hoạt động khoa học và công nghệ năm 2025 và 6 tháng đầu năm 2026, đồng thời trao đổi các định hướng, nhiệm vụ trọng tâm hoạt động Khoa học công nghệ và Đổi mới sáng tạo giai đoạn 2026-2030 của Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT), chuyển các định hướng thể chế thành mục tiêu, nhiệm vụ và lộ trình cụ thể.

Theo TS. Vũ Thanh Bình, Phó Cục trưởng Cục Khoa học, Công nghệ và Thông tin, Bộ Giáo dục và Đào tạo, trong năm 2025, năng lực nghiên cứu của các cơ sở giáo dục đại học trực thuộc tiếp tục được nâng lên, thể hiện qua 6.051 công bố thuộc Web of Science, 4.177 công bố thuộc Scopus và 10.267 bài báo trên các tạp chí khoa học trong nước; Hoạt động sở hữu trí tuệ có chuyển biến tích cực với 481 sáng chế, giải pháp hữu ích và tài sản trí tuệ khác được chấp nhận đơn; nhiều nhóm nghiên cứu mạnh, phòng thí nghiệm, trung tâm nghiên cứu và mô hình đổi mới sáng tạo được hình thành, góp phần gắn kết nghiên cứu với đào tạo sau đại học, phát triển công nghệ và phục vụ thực tiễn. Những kết quả trên cho thấy năng lực nghiên cứu và hội nhập quốc tế của các cơ sở giáo dục đại học tiếp tục được nâng cao, đồng thời khẳng định hiệu quả của các chính sách thúc đẩy nghiên cứu khoa học và công bố quốc tế của Bộ GD&ĐT trong thời gian qua.

Triển khai Nghị quyết số 57-NQ/TW, hoạt động khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo của ngành Giáo dục đã có những chuyển biến rõ nét, từng bước trở thành động lực cốt lõi cho đổi mới và nâng cao chất lượng giáo dục. Bộ GD&ĐT đã tập trung hoàn thiện hành lang pháp lý, trong đó ban hành và tham mưu ban hành các cơ chế thúc đẩy nghiên cứu khoa học, chuyển giao công nghệ, phát triển nhóm nghiên cứu mạnh, trung tâm đổi mới sáng tạo và doanh nghiệp khởi nguồn trong các cơ sở giáo dục đại học.

Hệ sinh thái đổi mới sáng tạo và mô hình hợp tác Nhà nước – Nhà trường – Doanh nghiệp tiếp tục được mở rộng; nhiều trường đại học tăng cường hợp tác với doanh nghiệp trong nghiên cứu ứng dụng, chuyển giao công nghệ và đào tạo nhân lực cho các ngành công nghệ chiến lược. Trong thời gian tới, ngành Giáo dục tập trung hình thành các trung tâm đổi mới sáng tạo, phòng thí nghiệm hợp tác đại học – doanh nghiệp, doanh nghiệp khởi nguồn và các cụm liên kết nghiên cứu, đổi mới sáng tạo, qua đó thúc đẩy thương mại hóa kết quả nghiên cứu và đóng góp trực tiếp cho phát triển kinh tế – xã hội.

Hội nghị có các tham luận thực tiễn từ các cơ sở giáo dục đại học, Đại học Bách khoa Hà Nội trình bày kinh nghiệm thí điểm mô hình doanh nghiệp khởi nguồn công nghệ (spin-off), kinh nghiệm quốc tế và đề xuất mô hình, cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (sandbox). Đại học Kinh tế Thành phố Hồ Chí Minh, chia sẻ định hướng xây dựng hệ sinh thái khoa học - công nghệ trong bối cảnh chuyển đổi thể chế khoa học và công nghệ quốc gia.

Theo PGS.TS Nguyễn Đức Sơn, Hiệu trưởng Trường Đại học Sư phạm Hà Nội, Trường Đại học Sư phạm Hà Nội luôn coi phát triển đào tạo giáo viên, đào tạo ngành ngoài sư phạm liên quan lĩnh vực khoa học cơ bản là một trong những tiềm năng mà nhà trường hướng tới nhằm thúc đẩy sự phát triển trong tương lai. Nghiên cứu cơ bản, triển khai các nghiên cứu cơ bản và định hướng khoa học tự nhiên, khoa học xã hội trở thành trụ cột nhà trường. Các hoạt động liên quan đến nghiên cứu khoa học được nhà trường quan tâm. Do đó việc được hợp tác với các đơn vị sẽ thúc đẩy các lĩnh vực nghiên cứu trong nhà trường.

Lãnh đạo Bộ GD&ĐT yêu cầu các đơn vị tiếp tục tục đổi mới quản trị đại học, phát huy quyền tự chủ gắn với trách nhiệm giải trình và hoàn thiện chiến lược phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo phù hợp với Nghị quyết số 57-NQ/TW và các định hướng phát triển khoa học, công nghệ của đất nước.

Các cơ sở giáo dục đại học cần tập trung nguồn lực cho các lĩnh vực công nghệ chiến lược, nghiên cứu cơ bản, khoa học giáo dục, khoa học xã hội và nhân văn phục vụ hoạch định chính sách; phát triển nhóm nghiên cứu mạnh, trung tâm nghiên cứu xuất sắc và hạ tầng nghiên cứu dùng chung; đồng thời gắn chặt hoạt động nghiên cứu với các chương trình đào tạo nhân lực trình độ cao, nhất là đào tạo tiến sĩ, kỹ sư và chuyên gia trong các lĩnh vực trí tuệ nhân tạo, vi mạch bán dẫn, công nghệ sinh học, dữ liệu lớn và các công nghệ chiến lược khác.

Lê Vân/Báo Tin tức và Dân tộc