Động lực mới cho những chuyến khơi xa

Ngư dân xã Núi Thành kiểm tra hoạt động của giám sát hành trình trước khi rời cảng. Ảnh: QUANG VIỆT

Siết chặt quản lý

Theo ông Nguyễn Trường Sơn, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường, Đà Nẵng có tiền đề khá vững chắc để chuyển dịch tư duy khai thác thủy sản sang kinh tế thủy sản. Đến nay, tàu cá có chiều dài từ 15m trở lên đã được lắp đặt, vận hành thiết bị giám sát hành trình (VMS); không có tàu cá vi phạm vùng biển nước ngoài hoặc bị nước ngoài bắt giữ, xử lý.

Công tác quản lý đội tàu cá, kiểm soát tàu ra vào cảng, giám sát sản lượng thủy sản bốc dỡ qua cảng và xác nhận, chứng nhận nguồn gốc thủy sản được thực hiện chặt chẽ. Công tác theo dõi, xử lý tình trạng mất kết nối giám sát hành trình được triển khai nghiêm túc, góp phần ngăn chặn các hành vi khai thác thủy sản trái quy định...

Kết quả bước đầu này được tạo nên từ những hành động thiết thực. Thời gian qua, Chi cục Biển đảo và Thủy sản (Sở Nông nghiệp và Môi trường) đã phối hợp với Cục Thủy sản và Kiểm ngư (Bộ Nông nghiệp và Môi trường), các lực lượng bộ đội biên phòng, cảnh sát biển, chính quyền địa phương thường xuyên tổ chức các hoạt động tuyên truyền cho ngư dân.

Nội dung tuyên truyền tập trung vào các quy định của Luật Thủy sản năm 2017, các quy định của pháp luật về nghề khai thác thủy sản, gỡ “thẻ vàng” thủy sản... Bên cạnh đó, lực lượng chức năng tăng cường tuần tra, kiểm soát trên biển và tại cảng cá, kịp thời phát hiện, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm trong hoạt động khai thác thủy sản.

Ông Nguyễn Trường Sơn cho biết, thời gian tới, ngành nông nghiệp tiếp tục triển khai đồng bộ giải pháp chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU) để cùng cả nước gỡ “thẻ vàng” thủy sản. Ngành chức năng tiếp tục hoàn thiện công tác quản lý đội tàu cá; cập nhật, đồng bộ dữ liệu tàu cá trên các hệ thống quản lý.

Rà soát, xử lý dứt điểm tàu cá không đủ điều kiện hoạt động; đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số trong quản lý tàu cá, kiểm soát tàu cá xuất nhập cảng và truy xuất nguồn gốc thủy sản khai thác. Đồng thời nâng cao hiệu quả quản lý, vận hành hệ thống giám sát hành trình; tăng cường theo dõi, kịp thời phát hiện và xử lý các trường hợp mất kết nối, vượt ranh giới cho phép...

Thành phố Đà Nẵng gắn khai thác với tái tạo, phát triển nguồn lợi thủy sản để phát triển bền vững. Trong ảnh: ngành chức năng thả cá để tái tạo nguồn lợi. Ảnh: QUANG VIỆT

Cơ cấu lại sản xuất

Bên cạnh kết quả đạt được, có thể nhận diện điểm yếu trong phát triển kinh tế thủy sản của thành phố là trong tổng số 4.043 tàu thuyền, có 2.310 phương tiện sản xuất ven bờ (chiếm 57,2%), 543 tàu thuyền hoạt động ở vùng lộng (chiếm 13,4%).

Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường, nhiệm vụ trọng yếu trong phát triển kinh tế thủy sản thời gian đến là cơ cấu lại đội tàu thuyền. Theo đó, hỗ trợ ngư dân cải hoán, nâng cấp tàu cá để vươn khơi khai thác thủy sản xa bờ; hỗ trợ ngư dân sản xuất ven bờ, tuyến lộng chuyển nghề sang hoạt động du lịch, dịch vụ, nuôi trồng thủy sản trên biển.

Cùng với đó, thành phố cơ cấu lại hoạt động sản xuất để thúc đẩy phát triển sâu rộng kinh tế thủy sản. HĐND thành phố đã thông qua Nghị quyết quy định chính sách hỗ trợ phát triển kinh tế thủy sản giai đoạn 2026 - 2030 với tổng kinh phí gần 61 tỷ đồng.

Nghị quyết tập trung hỗ trợ ngư dân vươn khơi, chuyển đổi nghề và xử lý dứt điểm tàu cá không đủ điều kiện hoạt động, hướng đến phát triển kinh tế thủy sản bền vững. Đối với tàu cá không đủ điều kiện hoạt động, thành phố ban hành chính sách hỗ trợ hủy, phá dỡ theo từng nhóm chiều dài.

Cụ thể, tàu từ 6m đến dưới 12m được hỗ trợ 20 triệu đồng/tàu; tàu từ 12m đến dưới 15m được hỗ trợ 50 triệu đồng/tàu; các tàu có chiều dài lớn hơn được hỗ trợ đến 100 triệu đồng/tàu. Đồng thời chủ tàu có thể được hỗ trợ 50% chi phí mua máy chính thay thế máy không đủ điều kiện đăng kiểm, tối đa 50 triệu đồng/tàu (áp dụng với tàu từ 12m trở lên).

Đà Nẵng cũng hỗ trợ chuyển đổi nghề từ lưới kéo sang các nghề khai thác khác không thuộc danh mục cấm. Mức hỗ trợ bằng 50% chi phí mua mới ngư cụ, trang thiết bị và cải hoán tàu cá, tối đa 50 triệu đồng/tàu. Chính sách mới nhằm phát triển kinh tế thủy sản theo hướng hiện đại, bền vững, thích ứng với biến đổi khí hậu gắn với bảo vệ môi trường, bảo tồn nguồn lợi thủy sản.

Ông Nguyễn Trường Sơn cho biết, để thúc đẩy phát triển kinh tế thủy sản, thời gian tới, Đà Nẵng sẽ tiếp tục đầu tư, nâng cấp hạ tầng nghề cá, cảng cá, khu neo đậu và trung tâm hậu cần nghề cá đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững.

Thành phố khuyến khích ngư dân chuyển từ khai thác thủy sản thiếu hiệu quả sang nuôi trồng thủy sản ứng dụng công nghệ cao, thân thiện với môi trường biển. Đặc biệt, tăng cường bảo vệ, phục hồi nguồn lợi thủy sản, mở rộng các mô hình đồng quản lý để tái tạo, phát triển nguồn lợi thủy sản.

Ngành thủy sản tiếp tục phối hợp với các cơ quan chức năng, các địa phương tuyên truyền, vận động nâng cao nhận thức, trách nhiệm của ngư dân về sử dụng ngư cụ hợp pháp, khai thác đúng vùng, đúng tuyến để bảo vệ nguồn lợi thủy sản. Sở Nông nghiệp và Môi trường khuyến khích các ngư dân thành lập các hợp tác xã, tổ hợp tác để liên kết với doanh nghiệp hình thành chuỗi thủy sản khép kín theo hướng khai thác, chế biến, cung ứng thị trường, nhất là xuất khẩu để nâng cao giá trị thủy sản sau khai thác...

QUANG VIỆT