Dồn lực cho mục tiêu tăng trưởng cao, trong bối cảnh thế giới có nhiều bất ổn

Thứ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Đức Chi trả lời câu hỏi của báo chí chiều 4/3.

Theo ông Nguyễn Đức Chi, trong bối cảnh tình hình thế giới dự báo tiếp tục khó lường, nhất là căng thẳng địa chính trị, xung đột quân sự, cạnh tranh chiến lược, chính sách thương mại của các nền kinh tế lớn; kinh tế toàn cầu dự báo tăng trưởng chậm, tiềm ẩn nhiều rủi ro; trong nước, khối lượng công việc cần triển khai ngay sau Tết rất lớn, yêu cầu phải khẩn trương, tập trung xử lý với tinh thần "làm việc sớm, vào việc ngay".

Để đảm bảo hoàn thành mục tiêu tăng trưởng năm 2026, Thứ trưởng Bộ Tài chính cho rằng, Việt Nam cần tiếp tục hoàn thiện đồng bộ thể chế, pháp luật, nâng cao hiệu quả công tác tổ chức thi hành pháp luật; đầy mạnh cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính, cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh;

“Tiếp tục ưu tiên thúc đầy tăng trưởng gắn với giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát và bảo đảm các cân đối lớn, nợ công, bội chi ngân sách Nhà nước (NSNN) trong giới hạn quy định; ứng phó kịp thời, hiệu quả với các biến động kinh tế, thương mại thế giới; thúc đẩy và làm mới các động lực tăng trưởng truyền thống (đầu tư, tiêu dùng, xuất khẩu), khai thác mạnh mẽ các động lực tăng trưởng mới”, ông Nguyễn Đức Chi cho biết.

Bên cạnh đó, Việt Nam cần chuyển đổi căn bản mô hình tăng trưởng dựa vào năng suất và đổi mới sáng tạo; đặt nâng cao năng suất, chất lượng nguồn nhân lực, khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo vào trung tâm của chiến lược phát triển; cơ cấu lại nền kinh tế theo hướng xanh, số, tuần hoàn, đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa, lấy khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số làm động lực chính, nâng cao năng suất, chất lượng, hiệu quả, sức cạnh tranh, tính tự chủ, sức chống chịu của nền kinh tế.

Ngay từ đầu năm, Chính phủ đã ban hành Nghị quyết số 01/NQ-CP ngày 08/01/2026 về nhiệm vụ, giải pháp chủ yếu thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội và dự toán NSNN năm 2026, trong đó yêu cầu các cấp, ngành, địa phương tập trung chỉ đạo, điều hành thực hiện mục tiêu tăng trưởng GDP cả nước năm 2026 phấn đấu từ 10% trở lên gắn với giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát và bảo đảm các cân đối lớn. Đồng thời, Nghị quyết đã xác định kịch bản tăng trưởng GDP theo từng quý và các chỉ tiêu cụ thể cho từng nhóm ngành, lĩnh vực.

Theo Bộ Tài chính, trong 2 tháng qua, các chỉ số kinh tế đều hết sức tích cực: Thu NSNN đạt 601,3 nghìn tỷ đồng, tương đương 23,8% dự toán; tổng kim ngạch xuất nhập khẩu tăng (xuất khẩu tăng 22,3%, nhập khẩu tăng 18,5%); chỉ số sản xuất công nghiệp 2 tháng năm nay tăng khoảng 10% so với cùng kỳ. Đặc biệt, chỉ số Nhà quản trị mua hàng (PMI) tháng 2 đạt 54,3 điểm, đánh dấu tháng thứ 8 liên tiếp nằm trên ngưỡng 50 điểm.

Trả lời câu hỏi về cơ chế giám sát như thế nào đối với các dự án tồn đọng, chậm triển khai đã được xử lý? Thứ trưởng Nguyễn Đức Chi cho rằng, Chính phủ đã thống nhất, có nhiều báo cáo Bộ Chính trị về tình hình xử lý khó khăn vướng mắc các dự án, trong đó đảm bảo tuân thủ các nguyên tắc xử lý.

Đó là, các vướng mắc phải được xử lý theo hành lang pháp lý hiện hành. Quá trình tháo gỡ khó khăn, vướng mắc phải xử lý các vi phạm của cá nhân, tổ chức có liên quan trong các kết luận thanh tra, kiểm tra, bản án, không hợp thức hóa các sai phạm và không làm phát sinh sai phạm mới. Cùng với đó, đẩy mạnh phân cấp cho các địa phương trực tiếp xử lý dứt điểm theo đúng thẩm quyền theo đúng quy định pháp luật sau khi đã có các cơ chế chính sách cấp thẩm quyền cho phép tháo gỡ khó khăn, vướng mắc.

Đối với các dự án cần có các chính sách đặc thù trình Quốc hội cho phép áp dụng để tháo gỡ khó khăn, vướng mắc. Trong quá trình xây dựng chính sách, trình Quốc hội, Chính phủ đã xây dựng, đề xuất các cơ chế trong giám sát, tổ chức thực hiện đảm bảo việc thực thi chính sách chặt chẽ, đúng đối tượng, không để phát sinh sai phạm mới.

Đối với các dự án khó khăn vướng mắc các Bộ, địa phương chủ động xử lý theo thẩm quyền. Trong thời gian qua, Chính phủ đã tích cực rà soát, nhận diện các khó khăn vướng mắc trong việc thực thi các Luật, Nghị định liên quan đến nhiều lĩnh vực đầu tư, sản xuất kinh doanh, đất đai, xây dựng… để trình Quốc hội sửa đổi, ban hành mới trong giai đoạn vừa qua.

Theo đó, các cơ chế giám sát việc thực hiện dự án đã được thể chế hóa trong các văn bản pháp lý hiện hành như: Luật sửa đổi các Luật Đầu tư, Đầu tư công, Quy hoạch, Xây dựng, Đất đai và các nghị định hướng dẫn. Việc này đã tạo hành lang pháp luật thông thoáng để các Bộ, địa phương chủ động rà soát, tháo gỡ được hàng nghìn dự án theo đúng thẩm quyền, đảm bảo tính pháp lý chặt chẽ, tránh việc xử lý sai trùng sai.

Bên cạnh đó, trong quá trình tổng hợp, xây dựng cơ chế tháo gỡ khó khăn, vướng mắc cho các dự án tồn đọng kéo dài. Ban chỉ đạo 751 cũng đã tích cực tham mưu Thủ tướng Chính phủ, Chính phủ ban hành nhiều công điện, nghị quyết về tháo gỡ khó khăn, vướng mắc cho các dự án theo tinh thần địa phương quyết, địa phương làm, địa phương chịu trách nhiệm trên cơ sở pháp lý hiện hành.

"Đồng thời, Chính phủ cũng yêu cầu các Bộ, ngành, địa phương báo cáo kết quả xử lý khó khăn, vướng mắc của từng dự án về Bộ Tài chính và cập nhật trên Hệ thống 751 định kỳ ngày 25 hàng tháng để Ban chỉ đạo theo dõi, giám sát, đánh giá và kịp thời báo cáo Thủ tướng Chính phủ về kết quả tháo gỡ đảm bảo minh bạch, hiệu quả sớm đưa nguồn lực tồn đọng trong các dự án đầu tư vào phát triển kinh tế xã hội", ông Nguyễn Đức Chi cho biết.

Minh Phương/Báo Tin tức và Dân tộc