Đối ngoại phải đi trước một bước, mở đường cho phát triển

Ngày 1/8, tại Hà Nội, Bộ Ngoại giao tổ chức Hội nghị Ngoại giao lần thứ 33 với chủ đề “Phát huy vai trò tiên phong và thực hiện nhiệm vụ trọng yếu, thường xuyên của đối ngoại Việt Nam trong kỷ nguyên mới”.

Đối ngoại góp phần nâng cao vị thế và sức mạnh quốc gia

Phát biểu chỉ đạo hội nghị, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh, Hội nghị Ngoại giao lần này được tổ chức trong một thời điểm có ý nghĩa quan trọng khi đất nước đang bước vào giai đoạn phát triển mới sau 80 năm lập quốc và 40 năm đổi mới.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm phát biểu chỉ đạo Hội nghị Ngoại giao lần thứ 33. Ảnh: Đức Thanh

Với việc lần đầu tiên Nghị quyết Đại hội Đảng đã xác định đối ngoại là nhiệm vụ trọng yếu, thường xuyên, giờ đây, đối ngoại không đơn thuần là lĩnh vực quan hệ với bên ngoài, mà đã trở thành cấu phần năng lực tổng hợp quốc gia. Đối ngoại không chỉ là nhiệm vụ của riêng của cơ quan đối ngoại, mà là sự nghiệp của toàn Đảng, toàn dân, toàn quân và cả hệ thống chính trị.

Do đó, Hội nghị Ngoại giao lần này có ý nghĩa rất đặc biệt, rất rộng, vượt ra khỏi khuôn khổ hội nghị của ngành ngoại giao, là dịp quan trọng để trao đổi về công tác đối ngoại của cả hệ thống chính trị.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nêu rõ, Đại hội XIV của Đảng đã đề ra đường lối phát triển đất nước trong giai đoạn mới: Nghị quyết số 59-NQ/TW của Bộ Chính trị khóa XIII về hội nhập quốc tế và Nghị quyết số 06-NQ/TW của Bộ Chính trị về thực hiện đường lối đối ngoại Đại hội XIV đã xác định rõ những chủ trương lớn; Ban Chỉ đạo Trung ương về đối ngoại và hội nhập quốc tế đã được thành lập. Đường lối đã rõ, cơ chế chỉ đạo đang được kiện toàn, việc cấp thiết là tổ chức thực hiện đúng, nhanh và có kết quả cụ thể.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh, từ Hội nghị Ngoại giao lần thứ 32 đến nay, thế giới biến động nhanh, phức tạp, vượt xa các kịch bản dự báo trước đây. Trong bối cảnh đó, công tác đối ngoại và hội nhập quốc tế vẫn được triển khai một cách chủ động, đồng bộ và đạt được nhiều kết quả quan trọng.

Theo đó, đối ngoại đã phối hợp với quốc phòng, an ninh góp phần giữ vững môi trường hòa bình, ổn định, bảo vệ độc lập, chủ quyền, thống nhất toàn vẹn lãnh thổ và lợi ích quốc gia dân tộc từ sớm, từ xa, từ khi chưa có nguy cơ.

Diện mạo đối ngoại tiếp tục được mở rộng và nâng tầm. Từ Hội nghị Ngoại giao lần thứ 32 đến nay, Việt Nam đã thiết lập và nâng cấp quan hệ lên Đối tác chiến lược toàn diện với 9 đối tác, Đối tác chiến lược với 11 nước và Đối tác toàn diện với 5 nước. Các khuôn khổ mới cho thấy sự tin cậy chính trị và vị thế của Việt Nam ngày càng cao, mở thêm khả năng hợp tác về kinh tế, khoa học công nghệ, quốc phòng an ninh và giao lưu nhân dân.

Quan hệ với các nước láng giềng, các nước lớn, các nước ASEAN, các đối tác quan trọng và bạn bè truyền thống tiếp tục được củng cố. Các kênh đối ngoại được phối hợp chặt chẽ hơn.

Đối ngoại đa phương cũng thêm nhiều dấu ấn: Việt Nam đã tổ chức thành công Diễn đàn Tương lai ASEAN; Hội nghị Thượng đỉnh P4G và lễ mở ký Công ước Liên hợp quốc về phòng chống tội phạm mạng; tái đắc cử Hội đồng Nhân quyền Liên hợp quốc nhiệm kỳ 2026 - 2028 với số phiếu cao nhất trong nhóm châu Á - Thái Bình Dương; đảm nhiệm nhiều vị trí quan trọng tại Liên hợp quốc, tại UNESCO và đóng góp tích cực vào gìn giữ hòa bình và giải quyết những vấn đề chung của toàn cầu và nhân loại.

Bên cạnh đó, ngoại giao kinh tế đã bám sát hơn nhu cầu phát triển của đất nước. Việt Nam đã ký các hiệp định thương mại tự do; kim ngạch xuất nhập khẩu trong nhóm 20 nền kinh tế có quy mô thương mại hàng đầu thế giới; vốn đầu tư nước ngoài năm 2025 ở mức cao nhất trong 5 năm. Đối ngoại đã góp phần mở rộng thị trường, đa dạng chuỗi cung ứng, thu hút vốn, công nghệ, quản trị đất nước.

Ngoại giao khoa học công nghệ cũng được chú trọng hơn. Các cơ quan đại diện Việt Nam tại nước ngoài đã kết nối giúp đỡ các trung tâm nghiên cứu, các tập đoàn công nghệ, chuyên gia và trí thức người Việt Nam ở nước ngoài với nhu cầu trong nước. Ngoại giao văn hóa, thông tin đối ngoại, quảng bá hình ảnh Việt Nam hòa bình, đổi mới, năng động và có trách nhiệm. Công tác người Việt Nam ở nước ngoài tiếp tục củng cố khối đại đoàn kết dân tộc. Bảo hộ công dân đã được triển khai kịp thời tại các địa bàn phức tạp.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm khẳng định, những kết quả trên đã khẳng định sự đúng đắn của đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ, tự cường, hòa bình, hữu nghị, hợp tác và phát triển; đa phương hóa, đa dạng hóa, chủ động hội nhập quốc tế toàn diện, sâu rộng, hiệu quả và bền vững. Việt Nam kiên định mục tiêu và nguyên tắc, linh hoạt về phương pháp và bước đi, giữ vững lợi ích quốc gia dân tộc, tôn trọng luật pháp quốc tế, tạo sự đồng tình của nhân dân và của các đối tác quốc tế.

Sáu nhiệm vụ trọng tâm hiện thực hóa đường lối đối ngoại mới

Thay mặt lãnh đạo Đảng, Nhà nước, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm chúc mừng và biểu dương những đóng góp to lớn, thiết thực của đội ngũ cán bộ làm công tác đối ngoại, ngoại giao - những người đã luôn thể hiện bản lĩnh, trách nhiệm, lòng trung thành với Tổ quốc, đặt lợi ích quốc gia - dân tộc lên trên hết, trước hết.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tới dự Hội nghị Ngoại giao lần thứ 33. Ảnh: Đức Thanh

Cùng với đó, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước cũng chỉ rõ, hạn chế hiện nay không phải là thiếu chủ trương, mà chủ yếu nằm ở khâu cụ thể hóa và tổ chức thực hiện.

Người đứng đầu Đảng và Nhà nước nhấn mạnh, thế giới đang chuyển động nhanh và hết sức phức tạp, cạnh tranh chiến lược giữa các nước lớn ngày càng gay gắt. Do đó, bây giờ là lúc đối ngoại phải phát huy vai trò tiên phong, sớm thấy, tham mưu đúng, hành động kịp thời để góp phần bảo vệ Tổ quốc từ sớm, từ xa; mở đường, kết nối, tranh thủ nguồn lực phát triển. Tiên phong còn là theo sát công việc đến cùng, chủ động tháo gỡ khó khăn, chịu trách nhiệm về kết quả.

Để đưa đường lối đối ngoại của Đại hội XIV và các nghị quyết của Đảng vào cuộc sống, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đề nghị toàn ngành Ngoại giao và các cơ quan làm công tác đối ngoại tập trung vào 6 nhiệm vụ trọng tâm.

Thứ nhất, tiếp tục đổi mới tư duy, nâng cao chất lượng nghiên cứu, dự báo và tham mưu chiến lược. Nghiên cứu đi trước một bước, giúp lãnh đạo Đảng, Nhà nước nhận biết sớm xu hướng, thời cơ, nguy cơ, không để bất ngờ về chiến lược; tập trung vào những vấn đề tác động trực tiếp, lâu dài đến an ninh và phát triển như điều chỉnh chiến lược của các nước lớn, trí tuệ nhân tạo, bán dẫn, kinh tế số, chuyển đổi xanh, an ninh mạng và an ninh dữ liệu.

Thứ hai, làm sâu sắc và nâng cao hiệu quả các mối quan hệ đối ngoại. Các khuôn khổ quan hệ đã thiết lập, nâng cấp phải được cụ thể hóa bằng chương trình hành động và dự án có kết quả đo đếm được; nâng cấp quan hệ là mở ra một chặng đường mới.

Thứ ba, đưa ngoại giao phục vụ phát triển đi vào chiều sâu, lấy hiệu quả thực chất làm thước đo. Ưu tiên tranh thủ nguồn lực cho khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, phát triển kinh tế tư nhân và nâng cao chất lượng đầu tư nước ngoài; thu hút có chọn lọc dự án công nghệ cao, bán dẫn, trí tuệ nhân tạo, hạ tầng số, năng lượng sạch, nông nghiệp hiện đại, gắn đầu tư với chuyển giao công nghệ, đào tạo nhân lực và sự tham gia của doanh nghiệp Việt Nam.

Thứ tư, nâng tầm đối ngoại đa phương và triển khai hội nhập quốc tế toàn diện, đồng bộ, hiệu quả. Tiếp tục phát huy vai trò tại Liên hợp quốc, ASEAN, APEC, các cơ chế hợp tác tiểu vùng Mê Công; đóng góp vào gìn giữ hòa bình, ứng phó biến đổi khí hậu và phát triển bền vững; việc đăng cai Năm APEC 2027 phải được chuẩn bị từ sớm về nội dung, sáng kiến, vật chất, nhân lực và vận động sự ủng hộ. Triển khai Nghị quyết số 59-NQ/TW gắn hội nhập quốc tế với hoàn thiện thể chế, nâng cao nội lực.

Thứ năm, đổi mới mạnh mẽ cơ chế phối hợp, kiểm tra và tổ chức thực hiện, tập trung tháo gỡ những điểm nghẽn. Ban Chỉ đạo Trung ương về đối ngoại và hội nhập quốc tế phát huy vai trò chỉ đạo chiến lược và điều phối thống nhất; Bộ Ngoại giao với trách nhiệm Cơ quan thường trực làm tốt tham mưu, tổng hợp, điều phối, đôn đốc, chủ động phát hiện những vấn đề còn vướng mắc và đề xuất cách tháo gỡ. Trong đó, phát huy vai trò của cơ chế liên ngành, vai trò của người đứng đầu và xây dựng cơ sở dữ liệu thống nhất về điều ước, thỏa thuận và cam kết quốc tế.

Thứ sáu, đặc biệt coi trọng xây dựng đội ngũ cán bộ đối ngoại đủ phẩm chất, năng lực và uy tín, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong giai đoạn mới…

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh, kết quả của công tác đối ngoại không chỉ tính bằng số chuyến thăm, số cuộc họp hay số lượng văn bản ký kết, mà phải xem môi trường hòa bình có được củng cố, lợi ích quốc gia có được bảo vệ, quan hệ với các cái đối tác có được sâu bền vững, những cam kết nào đã hoàn thành, những điểm nghẽn nào cần tháo gỡ, nguồn lực nào cần được đưa về, người dân doanh nghiệp có được phục vụ tốt hơn.

Người đứng đầu Đảng và Nhà nước cũng đề nghị Bộ Ngoại giao với vai trò là Cơ quan thường trực của Ban Chỉ đạo Trung ương về đối ngoại và hội nhập quốc tế chủ trì, tổng hợp kết quả hội nghị, theo dõi việc thực hiện và định kỳ báo cáo các cấp có thẩm quyền. Các cơ quan phối hợp cũng cung cấp đầy đủ thông tin, chịu trách nhiệm về tiến độ. Làm được như vậy Hội nghị mới tạo ra những chuyển biến, nghị quyết mới đi vào cuộc sống, thành quả đối ngoại mới thành sức mạnh và nguồn lực để phát triển đất nước./.

Thảo Miên