Đổi mới tư duy phát triển, hoàn thiện thể chế để phát triển nhanh, bền vững đất nước

Thủ đô Hà Nội trang hoàng rực rỡ cờ, hoa, biểu ngữ chào mừng Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng. Ảnh: Hùng Mạnh

Tại Đại hội lần này, Đảng đã thực hiện một bước cải cách quan trọng: Tích hợp 3 báo cáo (Báo cáo chính trị, Báo cáo kinh tế - xã hội, Báo cáo xây dựng Đảng) thành một Báo cáo chính trị, thống nhất và đồng bộ. Đặc biệt, lần đầu tiên văn kiện có Chương trình hành động kèm theo, xác định rõ từng đề án, tiến độ và trách nhiệm thực hiện, bảo đảm Nghị quyết có thể thực hiện ngay sau Đại hội.

Chia sẻ với báo chí trong lễ khai trương Trung tâm Báo chí và Họp báo quốc tế về Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, ngày 14/1 được tổ chức tại Hà Nội, Ủy viên Bộ Chính trị, Giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, Chủ tịch Hội đồng Lý luận Trung ương Nguyễn Xuân Thắng khẳng định, dự thảo Văn kiện Đại hội được chuẩn bị rất toàn diện, bao quát đầy đủ các lĩnh vực của đời sống quốc gia; đồng thời có nhiều điểm mới không chỉ ở nội dung, mà cả ở cách thể hiện văn kiện và đặc biệt là cách tổ chức triển khai thực hiện ngay trước thềm Đại hội.

Điểm mới trước hết nằm ở đổi mới tư duy phát triển, lấy trọng tâm là yêu cầu đột phá và hoàn thiện thể chế để phát triển nhanh, bền vững đất nước. Nội hàm phát triển nhanh, bền vững trong dự thảo văn kiện lần này được xác định theo hướng đầy đủ hơn, trong đó nhấn mạnh môi trường là một trong ba trụ cột quan trọng bên cạnh kinh tế và xã hội.

Một nội dung khác, xuyên suốt dự thảo văn kiện, được đồng chí Nguyễn Xuân Thắng nhấn mạnh là việc xác lập mô hình tăng trưởng mới. Trong bối cảnh thế giới chuyển dịch mạnh mẽ với các làn sóng chuyển đổi lớn như chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, chuyển đổi năng lượng, chuyển đổi nhân lực, dự thảo văn kiện đặt ra yêu cầu thích ứng chủ động để phát huy tiềm năng, lợi thế, qua đó nâng cao năng suất và giá trị gia tăng của nền kinh tế. Mô hình tăng trưởng mới không chỉ là thay đổi tốc độ, mà là thay đổi chất lượng; tăng trưởng dựa trên tri thức, công nghệ, đổi mới sáng tạo; dựa trên quản trị hiện đại và năng lực tổ chức thực thi; dựa trên nền tảng bền vững của môi trường, xã hội và sức cạnh tranh quốc gia.

Đáng chú ý, lần đầu tiên dự thảo văn kiện xác định quốc phòng, an ninh cùng đối ngoại, đẩy mạnh hội nhập là nhiệm vụ trọng yếu, thường xuyên. Cách xác định này phản ánh đúng yêu cầu thực tiễn của một đất nước hội nhập sâu rộng trong môi trường an ninh - kinh tế toàn cầu biến động nhanh. Đồng chí Nguyễn Xuân Thắng cho biết, đối ngoại là nhiệm vụ của cả hệ thống chính trị, gắn chặt với thu hút nguồn lực phát triển trong và ngoài nước, với năng lực thích ứng, khai thác điều kiện quốc tế để phục vụ mục tiêu quốc gia. Từ đó hình thành thế “kiềng ba chân” vững chắc: Thế trận ngoại giao gắn với thế trận quốc phòng toàn dân và thế trận an ninh nhân dân, tạo thế chủ động bảo vệ Tổ quốc từ sớm, từ xa, đồng thời mở rộng không gian phát triển.

Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng diễn ra trong bối cảnh đất nước đứng trước yêu cầu chuyển đổi mô hình phát triển sau 40 năm đổi mới. Trong ảnh: Trục kinh tế hành lang sông Đồng Nai. Ảnh: Sĩ Tuyên

Trên nền tảng ấy, dự thảo Văn kiện Đại hội có bước phát triển khi lần đầu tiên nhấn mạnh yếu tố “tự chủ về chiến lược” như một nội dung cốt lõi, xuyên suốt trong hoạch định và triển khai đường lối quốc phòng, an ninh và bảo vệ Tổ quốc. Đưa “tự chủ về chiến lược” vào tư duy quốc phòng, bảo vệ Tổ quốc không chỉ là một điểm mới về câu chữ, mà là bước phát triển mới có ý nghĩa nền tảng trong tư duy lý luận của Đảng; phản ánh yêu cầu khách quan của bối cảnh quốc tế biến động nhanh, phức tạp, cạnh tranh chiến lược gay gắt và các thách thức an ninh truyền thống, phi truyền thống đan xen.

Công tác tổ chức, hậu cần phục vụ Đại hội cũng cho thấy sự đổi mới về phương thức điều hành và năng lực tổ chức thực hiện. Một điểm mới là ứng dụng công nghệ thông tin trong Đại hội. Theo đó, Văn phòng Trung ương Đảng đã chủ trì, phối hợp với các cơ quan liên quan đưa vào vận hành hệ thống khai thác thông tin, tài liệu phục vụ Đại hội. Ngày 10/1, máy tính bảng đã được cấp phát tới toàn bộ đại biểu chính thức. Dự kiến, mỗi đại biểu sẽ tiếp cận khoảng 1.000 trang tài liệu dưới dạng số, thay thế hoàn toàn tài liệu giấy như tại các kỳ Đại hội trước. Việc số hóa giúp thay thế khoảng 1,6 triệu trang tài liệu bằng giấy, qua đó tiết kiệm đáng kể nguồn lực về giấy, mực in và nhân lực. Đến thời điểm hiện tại, hầu hết các đại biểu đã chủ động sử dụng máy tính bảng để nghiên cứu tài liệu từ sớm. Cùng với đó, nhiều phần mềm hỗ trợ khác như tổng hợp ý kiến phát biểu của đại biểu, quản lý thẻ an ninh và các tiện ích nghiệp vụ khác cũng được triển khai, góp phần giảm thủ tục hành chính, tiết kiệm chi phí và thời gian.

Công tác trang trí, khánh tiết tại Đại hội cũng được đổi mới. Bên cạnh đó, tại Trung tâm Hội nghị quốc gia sẽ diễn ra triển lãm trưng bày sách, báo, hình ảnh, phản ánh toàn diện tiến trình phát triển qua các kỳ Đại hội, cũng như những thành tựu nổi bật trên các lĩnh vực quốc phòng, an ninh, đối ngoại, xây dựng Đảng và hệ thống chính trị, góp phần bổ sung thông tin cho các đại biểu tham dự Đại hội.

Từ đổi mới trong dự thảo văn kiện đến phương thức tổ chức, hậu cần, công tác chuẩn bị Đại hội cho thấy một mạch thống nhất: Đổi mới đi đôi với kỷ cương; tư duy chiến lược gắn chặt với năng lực thực thi; mục tiêu phát triển song hành với bảo vệ vững chắc Tổ quốc trong mọi tình huống. Trên hành trình đó, phương châm của Đại hội: “Đoàn kết - Dân chủ - Kỷ cương - Đột phá - Phát triển” không chỉ là khẩu hiệu hành động, mà còn là yêu cầu chính trị xuyên suốt: Đoàn kết để quy tụ sức mạnh, dân chủ để phát huy trí tuệ, kỷ cương để bảo đảm hiệu lực, đột phá để mở đường, và phát triển để hiện thực hóa khát vọng hùng cường. Khi phương châm ấy thấm vào cả văn kiện và tổ chức thực hiện, Đại hội sẽ là dấu mốc củng cố niềm tin, khơi dậy động lực mới và tạo nền tảng vững chắc để đất nước vững vàng bước vào giai đoạn phát triển mới.

Hà Thu