Đổi mới truyền thông giáo dục nghề nghiệp từ trường học

Đưa giáo dục nghề nghiệp đến gần học sinh

Những năm gần đây, công tác truyền thông giáo dục nghề nghiệp (GDNN) trên địa bàn tỉnh Ninh Bình có nhiều đổi mới. Thay vì chỉ tập trung vào thời điểm tuyển sinh, nhiều trường THCS, THPT đã triển khai hoạt động hướng nghiệp xuyên suốt năm học, giúp học sinh tiếp cận thông tin nghề nghiệp từ sớm.

Các nội dung hướng nghiệp được lồng ghép trong hoạt động trải nghiệm, sinh hoạt dưới cờ, tư vấn tuyển sinh và các chuyên đề kỹ năng lựa chọn nghề nghiệp. Nhiều trường còn phối hợp với các cơ sở GDNN, doanh nghiệp tổ chức ngày hội hướng nghiệp, tham quan cơ sở đào tạo và trải nghiệm môi trường làm việc thực tế.

Thông qua các hoạt động này, học sinh được tìm hiểu về ngành nghề đào tạo, yêu cầu kỹ năng, cơ hội việc làm và nhu cầu tuyển dụng của thị trường lao động. Đồng thời, nhiều trường tận dụng website, fanpage và các nền tảng số để chia sẻ thông tin tuyển sinh, giới thiệu ngành nghề và câu chuyện thành công của cựu học sinh, góp phần thay đổi nhận thức của học sinh và phụ huynh về học nghề.

Theo các nhà quản lý giáo dục, khó khăn lớn nhất trong công tác phân luồng hiện nay không phải thiếu cơ hội học nghề mà là tâm lý của một bộ phận phụ huynh, học sinh vẫn coi đại học là lựa chọn duy nhất sau THPT.

Học sinh THPT tìm hiểu thông tin tuyển sinh, ngành nghề tại chương trình tư vấn hướng nghiệp ở Ninh Bình. Ảnh: Minh Thuận

Ông Bùi Như Toán, Hiệu trưởng Trường THPT Lý Nhân Tông cho biết, nhà trường xác định truyền thông GDNN là nội dung quan trọng trong công tác hướng nghiệp. Ngoài việc lồng ghép vào các hoạt động giáo dục, nhà trường còn phối hợp với các cơ sở giáo dục nghề nghiệp và doanh nghiệp tổ chức tư vấn tuyển sinh, trải nghiệm nghề và giới thiệu nhu cầu nhân lực của thị trường lao động.

"Qua các hoạt động này, học sinh không còn mặc định rằng chỉ có đại học mới là con đường thành công. Nhiều em mạnh dạn lựa chọn học nghề khi nhận thấy phù hợp với năng lực và định hướng của bản thân. Đặc biệt, phụ huynh cũng cởi mở hơn, quan tâm nhiều hơn đến chất lượng đào tạo, cơ hội việc làm và mức thu nhập sau tốt nghiệp", ông Toán chia sẻ.

Em Nguyễn Hoàng Nghĩa, học sinh lớp 12 Trường THPT Lý Nhân Tông cho biết, trước đây em nghĩ đại học là lựa chọn phù hợp nhất sau khi tốt nghiệp THPT. Tuy nhiên, qua các buổi tư vấn hướng nghiệp và trải nghiệm nghề, em hiểu rõ hơn về nhiều con đường học tập khác nhau.

"Được nghe doanh nghiệp và cựu học sinh chia sẻ, em nhận ra học nghề cũng có nhiều cơ hội phát triển nếu phù hợp với năng lực của bản thân. Sau các hoạt động hướng nghiệp, em chủ động tìm hiểu ngành học, nhu cầu tuyển dụng và trao đổi với gia đình trước khi quyết định lựa chọn hướng đi sau tốt nghiệp", Nghĩa nói.

Gắn hướng nghiệp với nhu cầu nhân lực

Điểm nổi bật trong công tác truyền thông GDNN tại Ninh Bình là gắn hoạt động hướng nghiệp với nhu cầu nhân lực của địa phương. Các ngành có nhu cầu tuyển dụng cao như cơ khí, điện - điện tử, công nghệ ô tô, công nghệ thông tin, du lịch, nhà hàng - khách sạn... được giới thiệu thông qua các chương trình tư vấn, trải nghiệm và đối thoại với doanh nghiệp, giúp học sinh có thêm thông tin để lựa chọn ngành học phù hợp.

Tư vấn viên Học viện Hải quân giới thiệu thông tin tuyển sinh cho học sinh Ninh Bình tại chương trình tư vấn hướng nghiệp. Ảnh: BNB

Các cơ sở GDNN cũng chủ động tăng cường kết nối với trường phổ thông và doanh nghiệp nhằm giúp học sinh hiểu rõ hơn về chương trình đào tạo, vị trí việc làm và cơ hội phát triển nghề nghiệp.

Bà Nguyễn Thị Lan, Trưởng phòng Đào tạo Trường Cao đẳng Công nghiệp Nam Định cho biết, nhà trường thường xuyên phối hợp với các trường THCS, THPT trên địa bàn tỉnh tổ chức tư vấn tuyển sinh, trải nghiệm nghề và cung cấp thông tin về nhu cầu nhân lực của doanh nghiệp.

"Nếu trước đây công tác tư vấn chủ yếu giới thiệu ngành đào tạo thì hiện nay chúng tôi chú trọng cung cấp thông tin về vị trí việc làm và cơ hội phát triển nghề nghiệp. Khi được tiếp cận những thông tin thực tế, nhiều học sinh đã mạnh dạn lựa chọn học nghề phù hợp với năng lực thay vì chạy theo tâm lý phải vào đại học", bà Lan cho hay.

Theo bà Lan, hiệu quả truyền thông được thể hiện qua việc ngày càng nhiều học sinh chủ động tìm hiểu chương trình đào tạo và cơ hội việc làm trước khi đăng ký học. Trên 95% học sinh, sinh viên của trường có việc làm sau tốt nghiệp.

Theo các nhà quản lý giáo dục, để công tác truyền thông GDNN tiếp tục phát huy hiệu quả, cần tăng cường sự phối hợp giữa nhà trường, gia đình, doanh nghiệp và các cơ sở giáo dục nghề nghiệp; đồng thời mở rộng các hoạt động trải nghiệm thực tế để học sinh có thêm căn cứ lựa chọn con đường học tập phù hợp.

Trong bối cảnh thị trường lao động ngày càng coi trọng kỹ năng nghề, truyền thông giáo dục nghề nghiệp không chỉ góp phần nâng cao hiệu quả phân luồng sau THCS, THPT mà còn giúp học sinh lựa chọn hướng đi phù hợp với năng lực, sở thích và nhu cầu của xã hội, góp phần đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cho sự phát triển của tỉnh Ninh Bình.

Vân Anh