Đổi mới sáng tạo - Động lực phát triển sân khấu

Sự đa dạng về thể loại và cách thể hiện không chỉ tạo nên diện mạo phong phú cho Liên hoan, mà còn gợi mở những vấn đề đặt ra với sân khấu hiện nay: làm thế nào để nâng cao chất lượng tác phẩm, phát huy sức sáng tạo của nghệ sĩ và mở rộng khả năng tiếp cận công chúng.

Đổi mới từ chất lượng tác phẩm, phát huy sức sáng tạo của nghệ sĩ

Trong định hướng phát triển văn hóa của Thủ đô, sân khấu không chỉ đảm nhiệm việc gìn giữ, phát huy các giá trị truyền thống mà còn góp phần bồi đắp đời sống tinh thần, khơi dậy sức sáng tạo và kết nối con người thông qua nghệ thuật. Bởi vậy, đổi mới sân khấu không chỉ nằm ở chất lượng tác phẩm, mà còn ở khả năng đưa nghệ thuật đến gần hơn với công chúng, nhất là thế hệ trẻ.

Bà Lê Thị Ánh Mai, Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hà Nội, tại lễ khai mạc Liên hoan Sân khấu Hà Nội mở rộng năm 2026

Theo bà Lê Thị Ánh Mai, Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hà Nội, giá trị của một vở diễn không nên chỉ dừng lại ở những đêm diễn tại nhà hát, mà cần tiếp tục được lan tỏa bằng những hình thức phù hợp, từ các chương trình biểu diễn phục vụ nhân dân đến truyền hình và các nền tảng số. Thành phố sẵn sàng phối hợp với các đơn vị liên quan để mở rộng cơ hội quảng bá, giới thiệu những tác phẩm có giá trị, qua đó đưa nghệ thuật sân khấu đến với đông đảo công chúng.

Trong bối cảnh đời sống nghệ thuật có nhiều thay đổi, đổi mới sáng tạo đang trở thành yêu cầu đặt ra với sân khấu: từ nâng cao chất lượng tác phẩm, phát huy khả năng sáng tạo của nghệ sĩ đến tìm cách đưa nghệ thuật đến gần hơn với công chúng.

Liên hoan Sân khấu Hà Nội mở rộng năm 2026 quy tụ nhiều loại hình sân khấu đa dạng

Theo NSND Trịnh Thúy Mùi, Chủ tịch Hội Nghệ sĩ Sân khấu Việt Nam, Trưởng Ban Chỉ đạo Liên hoan Sân khấu Hà Nội mở rộng năm 2026, Hà Nội đang quan tâm phát triển công nghiệp văn hóa, tạo động lực để các đơn vị nghệ thuật chuyển mình. 

Để tạo nên một tác phẩm có chất lượng, quá trình sáng tạo đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa nhiều khâu, từ kịch bản, đạo diễn, diễn xuất đến thiết kế mỹ thuật, âm thanh và ánh sáng. Mỗi thành tố cần được tổ chức hài hòa, góp phần tạo nên chỉnh thể nghệ thuật có sức hấp dẫn. Vì vậy, đổi mới không đơn thuần là thay đổi hình thức thể hiện, mà còn nằm ở khả năng tìm ra cách kể chuyện phù hợp, tạo dấu ấn riêng cho tác phẩm.

Theo NSND Trịnh Thúy Mùi, Chủ tịch Hội Nghệ sĩ Sân khấu Việt Nam, phát biểu tại Liên hoan Sân khấu Hà Nội mở rộng năm 2026

NSƯT Nguyễn Sĩ Tiến, Giám đốc Nhà hát Tuổi trẻ Việt Nam, cho rằng các chủ trương, chính sách như Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị cùng Nghị quyết số 80-NQ/TW khuyến khích hoạt động đổi mới, sáng tạo và ứng dụng công nghệ trong nghệ thuật. Theo ông, đây là định hướng phù hợp, trong thời gian tới, cần tiếp tục nghiên cứu, tìm kiếm giải pháp để tích hợp công nghệ vào hoạt động biểu diễn sân khấu tại Việt Nam.

Đằng sau mỗi tác phẩm còn là quá trình lao động nghệ thuật bền bỉ của người nghệ sĩ. Với xiếc, mỗi tiết mục đòi hỏi kỹ thuật, sự phối hợp và nhiều giờ tập luyện, đôi khi đi kèm những khó khăn, rủi ro trong quá trình thực hiện. 

NSƯT Bùi Thu Hương, nghệ sĩ Liên đoàn Xiếc Việt Nam, chia sẻ rằng dù vất vả, các nghệ sĩ vẫn luôn mong muốn mang đến cho khán giả những màn biểu diễn tốt nhất. Những tràng pháo tay sau mỗi tiết mục là nguồn động viên để họ tiếp tục nỗ lực và hoàn thiện nghề nghiệp.

Liên hoan Sân khấu Hà Nội mở rộng 2026 thu hút đông đảo khán giả

Đưa sân khấu truyền thống đến gần khán giả trẻ

Bên cạnh yêu cầu nâng cao chất lượng sáng tạo, việc gìn giữ và phát huy các loại hình sân khấu truyền thống cũng là vấn đề được quan tâm. Làm thế nào để chèo, tuồng hay cải lương tiếp tục thu hút người xem, đặc biệt là thế hệ trẻ, đòi hỏi các đơn vị nghệ thuật vừa bảo tồn giá trị cốt lõi, vừa tìm cách giới thiệu tác phẩm phù hợp với nhu cầu thưởng thức hôm nay.

Khán giả trẻ hào hứng thưởng thức các tác phẩm tại Liên hoan Sân khấu Hà Nội mở rộng 2026

NSND Thu Huyền, Giám đốc Nhà hát Chèo Hà Nội, cho biết việc đưa chèo đến gần khán giả trẻ luôn là nỗi trăn trở của những người làm nghệ thuật truyền thống. Nhà hát đã xây dựng các chương trình hướng tới đối tượng này, đồng thời tăng cường quảng bá tại các trường đại học và trong cộng đồng sinh viên.

Theo đó, việc tiếp cận khán giả trẻ không chỉ nằm ở cách làm mới chương trình, mà còn ở việc tạo cơ hội để họ trực tiếp tìm hiểu, thưởng thức và cảm nhận giá trị của nghệ thuật truyền thống.

Từ đổi mới cách dàn dựng, phát huy sức sáng tạo của nghệ sĩ đến mở rộng cơ hội tiếp cận khán giả, Liên hoan Sân khấu Hà Nội mở rộng năm 2026 cho thấy những nỗ lực đổi mới trong sáng tạo. 

Đây cũng là hướng đi để nghệ thuật vừa phát huy giá trị truyền thống, vừa đáp ứng nhu cầu thưởng thức ngày càng đa dạng của công chúng, góp phần tạo sức sống cho sân khấu trong đời sống đương đại./.

An Hạ - Hoàng Anh