Đổi mới giáo dục y khoa từ sân chơi học thuật

Từ môn học nền tảng đến năng lực nghề nghiệp

Trong đào tạo y khoa hiện đại, mục tiêu không còn dừng lại ở việc truyền đạt kiến thức mà hướng tới hình thành năng lực nghề nghiệp, tư duy lâm sàng và khả năng giải quyết vấn đề cho người học. Những thay đổi đó đang được thể hiện ngày càng rõ nét thông qua các hoạt động học thuật do chính sinh viên chủ động tham gia, thiết kế và tổ chức.

Cuộc thi Sinh lý học lần thứ II vừa diễn ra tại Trường Đại học Y Hà Nội không đơn thuần là một cuộc thi kiến thức mà góp phần tạo ra cách tiếp cận mới đối với môn học nền tảng, đồng thời phản ánh những chuyển động tích cực trong giáo dục y khoa hiện nay.

PGS.TS.BS Lê Đình Tùng, Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Y Hà Nội cùng Ban Giám khảo cuộc thi Sinh lý học diễn ra tại Trường Đại học Y Hà Nội. Ảnh: Bình Minh.

Sinh lý học thường được sinh viên nhìn nhận là một môn học khó. Thách thức đặt ra cho các cơ sở đào tạo là làm thế nào để người học không chỉ ghi nhớ kiến thức mà còn hiểu bản chất, biết vận dụng và liên hệ với thực tiễn nghề nghiệp.

PGS.TS.BS Lê Đình Tùng, Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Y Hà Nội, chia sẻ: “Chúng tôi rất vui mừng khi sinh viên không chỉ tham gia mà còn chủ động đề xuất những ý tưởng mới. Điều đó cho thấy các em đang thực sự làm chủ môi trường học tập của mình”.

Theo ông, điểm quan trọng nhất của việc học Sinh lý học hiện nay không nằm ở khả năng ghi nhớ kiến thức mà là năng lực vận dụng kiến thức vào thực tiễn nghề nghiệp. Trong bối cảnh chương trình đào tạo y khoa đang chuyển mạnh sang tiếp cận dựa trên năng lực, lập luận lâm sàng và y học chứng cứ, sinh viên cần biết sử dụng các kiến thức sinh lý học để phát hiện, phân tích và giải quyết các vấn đề thực tế.

Từ hỏi bệnh, khám bệnh, lập luận chẩn đoán, chỉ định xét nghiệm đến phân tích kết quả và tư vấn điều trị đều cần nền tảng sinh lý học.

Sinh viên tham gia sân chơi học thuật có cách tiếp cận mới về môn Sinh lý học. Ảnh: Bình Minh.

Mở rộng không gian học thuật, khơi dậy sáng tạo

ThS, BSNT Hầu Dương Trung, Chủ tịch Hội Sinh viên Trường Đại học Y Hà Nội cho biết, cuộc thi Sinh lý học lần thứ II không chỉ là nơi tranh tài kiến thức mà còn là diễn đàn học thuật để sinh viên các trường Y dược giao lưu, học hỏi và nuôi dưỡng niềm đam mê nghiên cứu khoa học.

Theo anh Hầu Dương Trung, Sinh lý học là một trong những nền tảng quan trọng nhất của khoa học y học. Nếu giải phẫu học giúp hiểu cơ thể được cấu tạo như thế nào thì sinh lý học giúp trả lời câu hỏi cơ thể hoạt động ra sao. Mọi tiến bộ trong chẩn đoán, điều trị và chăm sóc sức khỏe đều bắt nguồn từ sự thấu hiểu những quy luật sinh lý của sự sống.

“Việc học tập và nghiên cứu sinh lý học không chỉ là yêu cầu của chương trình đào tạo mà còn là hành trình xây dựng tư duy khoa học, tư duy lâm sàng và năng lực nghề nghiệp của mỗi cán bộ y tế tương lai”, anh Hầu Dương Trung nhấn mạnh.

Cuộc thi thu hút sinh viên y khoa. Ảnh: Bình Minh.

Điểm mới của cuộc thi năm nay là việc tăng cường các nội dung vận dụng kiến thức vào thực tiễn, đồng thời khuyến khích sinh viên sử dụng ngoại ngữ trong tìm kiếm tài liệu và hoạt động chuyên môn. Đây được xem là những năng lực quan trọng đối với đội ngũ nhân lực y tế trong bối cảnh hội nhập quốc tế và phát triển mạnh mẽ của y học dựa trên bằng chứng.

Theo PGS.TS.BS Lê Đình Tùng, những không gian học thuật như cuộc thi cần tiếp tục được mở rộng để sinh viên có cơ hội sáng tạo không giới hạn. Sự chủ động của sinh viên trong xây dựng nội dung, thiết kế hình thức thi hay đề xuất các giải pháp mới cũng là yếu tố góp phần nâng cao chất lượng đào tạo và nghiên cứu khoa học.
Em Trịnh Hải Vân, sinh viên năm thứ 2, Trường Đại học Y Hà Nội cho biết, điều khó nhất của môn học không phải là ghi nhớ quá nhiều kiến thức mà là phải hiểu được cơ chế vận hành của cơ thể và mối liên hệ giữa các hệ cơ quan.

“Nếu ở một số môn học khác có thể tiếp cận từng nội dung tương đối độc lập thì Sinh lý học đòi hỏi phải nhìn cơ thể như một thể thống nhất. Mỗi cơ quan đều phối hợp và tác động qua lại với nhau để duy trì hoạt động sống bình thường”, Hải Vân chia sẻ.

Sân chơi học thuật không chỉ tạo động lực học tập cho sinh viên mà còn góp phần hình thành đội ngũ cán bộ y tế có năng lực, bản lĩnh và tư duy hội nhập cho tương lai. Ảnh: Bình Minh.

Theo nữ sinh viên, cuộc thi đã giúp em thay đổi cách nhìn về môn học. Thay vì học các cơ chế sinh lý như những nội dung có trong giáo trình, em bắt đầu tiếp cận dưới góc nhìn lâm sàng, đặt câu hỏi những kiến thức đó sẽ được ứng dụng như thế nào khi gặp một người bệnh thực tế.

Từ một cuộc thi chuyên ngành, thông điệp được gửi gắm rộng lớn hơn nhiều. Giáo dục y khoa hiện đại không chỉ đào tạo người học biết kiến thức mà phải giúp họ biết tư duy, biết vận dụng và biết sáng tạo. Khi sinh viên được trao cơ hội làm chủ các hoạt động học thuật, họ không chỉ tiếp cận tri thức hiệu quả hơn mà còn góp phần thu hẹp khoảng cách về nghiên cứu và đào tạo y khoa giữa Việt Nam với các nước trong khu vực và trên thế giới.

Lê Dung