Doanh thu toàn ngành xuất bản năm 2025 vượt 4.100 tỷ đồng

Ngày 9/3, tại hội nghị triển khai nhiệm vụ trọng tâm công tác Xuất bản, In và Phát hành xuất bản phẩm năm 2026, đại diện cơ quan quản lý và các đơn vị hoạt động trong lĩnh vực xuất bản đã cùng nhìn lại bức tranh của ngành trong năm 2025, đồng thời bàn giải pháp thúc đẩy phát triển thị trường sách, đẩy mạnh chuyển đổi số và xây dựng văn hóa đọc trong giai đoạn tới.

Giữ đà tăng trưởng, thúc đẩy chuyển đổi số và phát triển văn hóa đọc

Theo ông Nguyễn Nguyên - Cục trưởng Cục Xuất bản, In và Phát hành (Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch), năm 2025 là một năm nhiều thách thức đối với ngành xuất bản. Tuy vậy, trong bối cảnh nền kinh tế Việt Nam vẫn duy trì mức tăng trưởng khoảng 8,2%, toàn ngành xuất bản đã nỗ lực vượt qua khó khăn và đạt được nhiều kết quả đáng ghi nhận.

Ông Nguyễn Nguyên, Cục trưởng Cục Xuất bản, In và Phát hành.

Hiện cả nước có 52 nhà xuất bản hoạt động thuộc 49 cơ quan chủ quản. Năm 2025, tổng số xuất bản phẩm đạt 51.574, với 543.544.860 bản in. Riêng sách in đạt 42.816 đầu sách với 457.689.857 bản.

Ngược lại, xuất bản điện tử ghi nhận mức tăng trưởng đáng kể. Trong năm 2025, cả nước có 5.218 xuất bản phẩm điện tử, với khoảng 35 triệu lượt truy cập.

Bên cạnh sách in và sách điện tử, các loại xuất bản phẩm khác như bản đồ, lịch, băng đĩa cũng ghi nhận mức tăng trưởng tích cực.

Xét về cơ cấu đề tài, sách giáo khoa, giáo trình và tài liệu tham khảo vẫn chiếm tỷ trọng lớn nhất với 15.139 xuất bản phẩm, tương đương 32% tổng số xuất bản phẩm của cả nước. Đây là nhóm sách phục vụ trực tiếp cho hệ thống giáo dục và nhu cầu học tập của xã hội.

Trong khi đó, sách thiếu nhi đạt 9.934 xuất bản phẩm, chiếm khoảng 21% tổng số xuất bản phẩm. Sự phát triển của mảng sách này cho thấy nhu cầu đọc của trẻ em và sự quan tâm của các gia đình đối với việc hình thành thói quen đọc sách cho thế hệ trẻ ngày càng được chú trọng.

Bên cạnh sự tăng trưởng về số lượng xuất bản phẩm, các chỉ số kinh tế của ngành xuất bản cũng ghi nhận nhiều tín hiệu tích cực. Theo báo cáo, doanh thu toàn ngành xuất bản năm 2025 đạt khoảng 4.165 tỷ đồng. Số nộp ngân sách nhà nước đạt 532,9 tỷ đồng, tăng 56,9% so với năm trước. Trong khi đó, lợi nhuận sau thuế đạt 542,7 tỷ đồng, tăng 6,95%.

Ở lĩnh vực in, đến đầu năm 2026 cả nước có khoảng 3.580 cơ sở in được cấp giấy phép hoạt động, tăng 7,8% so với năm 2024. Tổng doanh thu của ngành in ước đạt 158.500 tỷ đồng, tăng 5,8%, với lợi nhuận khoảng 11.450 tỷ đồng.

Tổng số lao động trong lĩnh vực in và xuất bản hiện khoảng 61.800 người, tăng 1,6% so với năm trước. Điều này cho thấy ngành xuất bản và in ấn vẫn duy trì vai trò quan trọng trong hệ sinh thái công nghiệp văn hóa.

Ở khâu phát hành, cả nước hiện có 570 doanh nghiệp đăng ký hoạt động phát hành xuất bản phẩm. Trong năm 2025, tổng lượng xuất bản phẩm phát hành đạt khoảng 610 triệu bản, tăng 5,9%, với doanh thu đạt 5.230 tỷ đồng, tăng 8,96% so với năm 2024.

Theo các chuyên gia, sự tăng trưởng ở khâu phát hành cho thấy thị trường sách vẫn có sức tiêu thụ ổn định, đồng thời phản ánh sự mở rộng của hệ thống phân phối, đặc biệt là các kênh bán sách trực tuyến.

Một trong những xu hướng nổi bật của ngành xuất bản hiện nay là chuyển đổi số. Theo thống kê, hiện có 35/52 nhà xuất bản tham gia xuất bản và phát hành sách điện tử, chiếm 67,3% tổng số nhà xuất bản cả nước.

Năm 2026, ngành xuất bản đặt mục tiêu tiếp tục phát triển theo hướng hiện đại và bền vững, trong đó chuyển đổi số và phát triển xuất bản điện tử được xác định là nhiệm vụ trọng tâm. Theo kế hoạch, năm 2026 ngành phấn đấu đạt khoảng 57.000-59.000 xuất bản phẩm, trong đó có 5.480-5.560 xuất bản phẩm điện tử với khoảng 36,7-37,3 triệu lượt truy cập.

Dòng sách giải trí đang tăng nhanh

Chia sẻ tại hội nghị, ông Nguyễn Mạnh Hùng - CEO Thái Hà Books cho rằng Việt Nam đang đứng trước cơ hội lớn để phát triển ngành xuất bản, đặc biệt trong bối cảnh văn hóa ngày càng được đặt ở vị trí quan trọng trong chiến lược phát triển quốc gia.

Theo ông Hùng, lần đầu tiên trong nhiều văn bản quan trọng của nhà nước, văn hóa được xác định là 1 trong 3 trụ cột phát triển của đất nước. Điều này mang lại động lực lớn cho những người làm trong lĩnh vực xuất bản và phát triển văn hóa đọc.

Ông Nguyễn Mạnh Hùng - CEO Thái Hà Books.

"Với các đơn vị tư nhân làm sách như chúng tôi, sự quan tâm của Đảng và Nhà nước đối với văn hóa và ngành xuất bản là nguồn động lực rất lớn. Nếu không chớp lấy cơ hội này để phát triển thì sẽ rất đáng tiếc", ông nói.

Một dấu mốc quan trọng, theo ông Hùng, là việc Ngày Sách Việt Nam được mở rộng thành Ngày Sách và Văn hóa đọc Việt Nam. Việc bổ sung cụm từ "văn hóa đọc" cho thấy mục tiêu dài hạn không chỉ dừng ở việc tổ chức các sự kiện sách mà còn hướng tới xây dựng thói quen đọc trong xã hội.

"Chúng ta không chỉ xuất bản nhiều sách hơn hay tổ chức nhiều hội sách hơn mà quan trọng là làm sao để người dân đọc sách nhiều hơn. Khi văn hóa đọc phát triển mạnh, ngành xuất bản mới có thể phát triển bền vững", ông nhấn mạnh.

Một trong những tác phẩm vừa giành giải Sách Quốc gia.

Tuy nhiên, theo ông Nguyễn Mạnh Hùng, quy mô thị trường xuất bản Việt Nam vẫn còn khá nhỏ so với nhiều quốc gia trong khu vực và trên thế giới.

Một trong những nguyên nhân quan trọng là tỷ lệ chi tiêu cho sách của người dân còn thấp. Ở nhiều quốc gia phát triển, doanh thu sách thường chiếm khoảng 2% tổng chi tiêu của người dân, trong khi tại Việt Nam con số này chưa đến 1%.

"Chúng ta cần đặt mục tiêu nâng tỷ lệ chi tiêu cho sách lên cao hơn. Khi người dân mua sách nhiều hơn, đọc sách nhiều hơn ngành xuất bản mới thực sự phát triển", ông nói.

Bên cạnh việc mở rộng thị trường, ông Nguyễn Mạnh Hùng cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của việc xây dựng thị trường xuất bản lành mạnh, trong đó đặc biệt chú trọng đến bảo vệ bản quyền.

Hiện nay, tình trạng sao chép, sách lậu vẫn là một rào cản lớn đối với sự phát triển của ngành xuất bản.

"Nếu bản quyền không được bảo vệ tốt thì những người làm sách rất khó đầu tư lâu dài. Chúng ta cần có cơ chế đủ mạnh để bảo vệ quyền lợi của tác giả và nhà xuất bản", ông Hùng đề xuất.

Ngoài ra, cơ cấu nội dung sách trên thị trường cũng đang có những thay đổi đáng chú ý. Theo tìm hiểu của ông Hùng, các dòng sách giải trí đang tăng nhanh, trong khi những mảng sách học thuật, lịch sử, khoa học hay chính trị có xu hướng giảm. Đây là xu hướng chung của thị trường nhưng vẫn cần có sự quan tâm và đầu tư để duy trì những dòng sách có giá trị học thuật và tri thức lâu dài.

Từ kinh nghiệm tham dự nhiều hội nghị xuất bản quốc tế tại các quốc gia, ông cho rằng ngành xuất bản của nhiều nước đã phát triển rất mạnh với nhiều mô hình sáng tạo mà Việt Nam có thể học hỏi.

"Tôi tin rằng người Việt Nam rất thông minh và có khả năng học hỏi nhanh. Nếu có chiến lược đúng và môi trường thuận lợi, ngành xuất bản Việt Nam hoàn toàn có thể phát triển mạnh mẽ trong tương lai", ông bày tỏ.

Theo ông, để đạt được điều đó cần kết hợp giữa phát triển kinh tế xuất bản và xây dựng văn hóa đọc trong xã hội. Khi thị trường sách minh bạch, bản quyền được bảo vệ và người dân có thói quen đọc sách, ngành xuất bản sẽ trở thành một phần quan trọng của nền kinh tế văn hóa và công nghiệp sáng tạo của Việt Nam trong những năm tới.

Tình Lê