Doanh thu 80 tỷ chỉ khai 3 tỷ, sợ bị truy thu nên chưa dám khai đúng

Trong quá trình chuyển từ thuế khoán sang kê khai, nhiều hộ kinh doanh lo ngại bị truy thu các năm trước nên chưa dám khai đúng doanh thu. Ảnh: Nam Khánh.

Chia sẻ tại Hội thảo “Giải pháp giúp hộ kinh doanh kê khai thuế đúng, an tâm tuân thủ, phát triển bền vững” do Cổng Thông tin điện tử Chính phủ và Cục Thuế chủ trì, phối hợp với CTCP Công nghệ Sapo tổ chức hôm nay, Chủ tịch Hội Tư vấn Thuế Việt Nam (VTCA) Nguyễn Thị Cúc chia sẻ thực tế khi chuyển từ thuế khoán sang kê khai doanh thu đang tồn tại nhiều băn khoăn.

Đáng chú ý là vấn đề liên quan tới truy thu thuế. Mặc dù Nghị định 68, Thông tư 18 và công văn của cơ quan thuế khẳng định không truy thu, nhưng nhiều người vẫn lo lắng.

Hiện có nhiều người bán hàng online trước đây chưa kê khai thuế. Nếu bây giờ bắt đầu kê khai thì họ lo liệu có bị truy thu các năm trước hay không.

Bà Cúc lấy ví dụ tại Hưng Yên, có hộ kinh doanh nói thẳng rằng doanh thu thực tế là 80 tỷ đồng một năm, nhưng đang khai thuế 3 tỷ đồng. Bây giờ họ không muốn trốn thuế, muốn khai đúng lên 100 tỷ đồng, nhưng lại sợ bị truy thu các năm trước, có thể lên tới 5-7 năm.

Nếu nỗi sợ còn tồn tại, họ sẽ chỉ khai tăng nhẹ 7-10 tỷ, chứ không dám khai đúng. Như vậy, tình trạng giấu doanh thu sẽ tiếp tục tồn tại.

Do đó, theo bà Cúc, ở thời điểm chuyển đổi này, cần có cách tiếp cận linh hoạt. Với những trường hợp không buôn lậu, không sản xuất hàng giả, không gây ảnh hưởng đến sức khỏe cộng đồng, thì nên khuyến khích hộ kinh doanh kê khai trung thực từ bây giờ, chấp nhận bỏ qua một số sai sót trước đây để tạo điểm dừng, giúp hệ thống trở nên minh bạch hơn.

Ngoài ra, cơ quan thuế nói không truy thu, trừ trường hợp gian lận, trốn thuế. Nhưng khái niệm này khi áp dụng giữa các cơ quan khác nhau lại có thể khác nhau.

Ví dụ, cơ quan quản lý thị trường có thể xác định hàng hóa là hàng giả, hàng nhái, đặc biệt tại một số chợ như Ninh Hiệp, nhiều mặt hàng gắn nhãn thương hiệu nước ngoài nhưng thực chất là hàng nhái. Khi đó, các cơ quan như quản lý thị trường hoặc cơ quan điều tra có thể xử lý, trong khi cơ quan thuế lại không truy thu.

Vì vậy, phía người nộp thuế cũng gửi đề nghị cần có hướng dẫn thống nhất giữa các cơ quan chức năng, có thể dưới dạng thông tư liên bộ, để xác định rõ trường hợp nào được miễn truy thu, trường hợp nào phải xử lý. Có như vậy, các hộ kinh doanh mới yên tâm.

Bà Nguyễn Thị Cúc - Chủ tịch Hội Tư vấn Thuế Việt Nam. Ảnh: VGP.

Bà Cúc cho biết thêm hiện có những hộ kinh doanh theo mô hình rất phức tạp khi vừa có sạp chợ truyền thống, vừa cho thuê nhà, cho thuê xưởng, vừa bán hàng trên sàn thương mại điện tử.

Trên các sàn cũng khác nhau, có sàn có chức năng thanh toán và khấu trừ thuế, có sàn thì không. Ngoài ra còn có những người livestream bán hàng để hưởng hoa hồng, hoặc tự bán hàng trên mạng xã hội.

Nếu người bán livestream có đăng ký kinh doanh thì nộp thuế khoảng 7%. Nhưng nếu không đăng ký kinh doanh, thu nhập từ hoa hồng sẽ bị tính theo thuế thu nhập cá nhân 5-35%, tùy mức thu nhập. Sự khác biệt này khiến hộ kinh doanh gặp lúng túng.

Một khó khăn khác là hàng hóa đầu vào trước năm 2025. Trước đây nhiều hộ mua hàng không có hóa đơn chứng từ, theo Nghị định 68, vấn đề này đã có hướng xử lý, ví dụ như tự xác định lại hàng tồn kho.

Tuy nhiên, với các hộ kinh doanh khách sạn, nhà nghỉ, nhà hàng, tài sản lớn nhất không phải là vật tư mà là tài sản cố định như nhà, khách sạn. Những tài sản này đã khấu hao bao nhiêu năm, còn bao nhiêu năm khấu hao để đưa vào chi phí khi chuyển sang phương pháp tính thuế theo thu nhập, hiện vẫn cần hướng dẫn cụ thể.

“Với những tài sản lớn như vậy, có thể hướng dẫn các hộ thuê công ty hoặc trung tâm định giá để xác định giá trị tài sản, lập bảng kê gửi cơ quan thuế để làm căn cứ khấu hao phần còn lại”, bà Cúc đưa đề xuất thêm.

Hồng Nhung