Doanh nghiệp nạo vét trong 'bão giá' nhiên liệu: Mở mắt 'bốc hơi' cả tỷ đồng

Lợi nhuận "bốc hơi" theo từng khối dầu

Với khoảng 30 thiết bị đang triển khai thi công tại các công trường nạo vét luồng hàng hải khu vực phía Nam, những ngày qua, ông Võ Văn Lợi - Giám đốc Công ty TNHH Xây dựng và Thương mại Tường Vy cùng các đồng nghiệp đang "đau đầu" tính toán phương án tối ưu khi giá nhiên liệu tăng vọt vì tình hình chiến sự tại Trung Đông.

Giá nhiên liệu liên tục leo thang khiến các doanh nghiệp nạo vét phải chật vật tìm cách xoay sở.

Theo ông Lợi, các hợp đồng thực hiện nạo vét hiện nay hầu hết theo đơn giá cố định, ít hợp đồng điều chỉnh theo biến động của thị trường.

"Các điều khoản điều chỉnh giá theo biến động nhiên liệu rất hiếm và khó thực hiện. Thủ tục để được duyệt điều chỉnh đơn giá khá phức tạp và mất thời gian. Do đó, để thuận tiện cho việc thanh quyết toán, đa số các đơn vị chọn ký hợp đồng trọn gói", ông Lợi thông tin.

Hệ quả là khi giá dầu diesel tăng vọt từ hơn 20.000 đồng/lít lên hơn 30.000 đồng/lít, các doanh nghiệp thi công phải gánh toàn bộ phần chênh lệch khổng lồ. Giá nhiên liệu tăng trên 30% so với thời điểm ký kết hợp đồng gây ảnh hưởng nghiêm trọng tới hoạt động của các doanh nghiệp.

Nói thêm về những điều khoản ngặt nghèo của các hợp đồng nạo vét, ông Lê Quang Hiệp, Phó giám đốc Công ty TNHH Cơ giới Mỹ Dung cho biết, các doanh nghiệp vận tải thường thực hiện hợp đồng ngắn hạn với đơn giá sát thời điểm thực tế, nên việc điều chỉnh có thể linh hoạt hơn. Trong khi đó, các hợp đồng nạo vét thường được ký kết từ rất lâu trước đó.

Theo lãnh đạo Mỹ Dung, chi phí nhiên liệu trong lĩnh vực nạo vét thường chiếm tỷ trọng rất lớn trên tổng chi phí thực hiện hợp đồng. Bởi các thiết bị để thi công nạo vét và các thiết bị phụ trợ thường phải hoạt động với công suất lớn trong thời gian ngắn để đảm bảo tiến độ công trình. Điều đó đồng nghĩa sẽ tiêu hao lượng nhiên liệu lớn.

"Nếu giá nhiên liệu tiếp tục tăng như hiện tại, tỷ trọng chi phí nhiên liệu có thể lên tới 60-70% tổng chi phí", ông Hiệp nói và nhấn mạnh, mức chênh lệch giá nhiên liệu so với trong hợp đồng như vậy có thể khiến doanh nghiệp mất trắng hàng trăm triệu đồng, thậm chí cả tỷ đồng chỉ sau vài ngày thi công.

"Nếu nhập 50 khối dầu ở thời điểm hiện tại (so với mức giá 20.000 đồng trước đây), chúng tôi đã mất ngay 500 triệu đồng tiền chênh lệch. Trong khi 50 khối dầu đó chỉ đủ để duy trì thi công trong 2 đến 3 ngày", lãnh đạo Mỹ Dung bùi ngùi.

Cũng rơi vào tình cảnh tương tự, ông Nguyễn Xuân Quý, Giám đốc Công ty TNHH Xây dựng Chấn Nam phân tích, trung bình một tuần, dàn thiết bị của doanh nghiệp tiêu thụ khoảng 100.000 lít dầu.

Với mức giá tăng thêm khoảng 13.000 đồng/lít như hiện tại, riêng tiền nhiên liệu đã khiến doanh nghiệp mất thêm khoảng 1,3 tỷ đồng mỗi tuần. Đó là số tiền "bốc hơi" trực tiếp khỏi lợi nhuận.

Theo ông Quý, thông thường, biên độ dao động giá nhiên liệu thực tế so với thời điểm ký hợp đồng chỉ khoảng 1.000 - 2.000 đồng/lít thì doanh nghiệp có thể xoay xở. Nhưng đợt tăng giá lần này là sự đột biến không thể lường trước, khiến mọi kế hoạch tài chính bị đảo lộn.

Nỗ lực cầm chừng chờ bình ổn

Có thể nói, hành trình duy trì độ sâu cho "mạch máu" giao thông biển đang gian nan hơn bao giờ hết, khi mỗi mét khối bùn đất múc lên giờ đây trĩu nặng nỗi lo chi phí của doanh nghiệp.

"Nhiều chủ đầu tư hiểu và thông cảm cho nhà thầu, song không thể tự ý điều chỉnh đơn giá. Nếu mình không làm thì vi phạm tiến độ và có thể bị phạt hợp đồng, nhưng cứ như thế này thì càng làm càng lỗ", ông Quý tâm sự.

Cũng vì sức ép từ bài toán chi phí, các doanh nghiệp phải tìm mọi phương án và nỗ lực với hy vọng giảm bớt chi phí. Hiện tại, Chấn Nam tìm cách đàm phán với các chủ đầu tư để có thể xem xét điều chỉnh như giãn tiến độ để chờ đợt "bão giá" này đi qua, hoặc hỗ trợ cho nhà thầu thi công nhằm đạt hiệu quả cho cả hai bên.

Cũng nghe ngóng tình hình để tìm phương án đàm phán với chủ đầu tư, lãnh đạo Công ty Tường Vy còn bày tỏ nỗi lo về việc thiếu nhiên liệu. Các đầu mối cung ứng liên tục báo hết hàng.

Theo ông Lợi, có lúc, doanh nghiệp phải chấp nhận mua dầu với giá thực tế cao hơn giá niêm yết nhưng vẫn không có nguồn cung ổn định. Bởi thế, đơn vị chọn phương án thi công cầm chừng, giảm bớt công suất vì áp lực khan hiếm nhiên liệu và chi phí cao trong bối cảnh các thiết bị đều đang thi công ở những công trình trọng điểm, áp lực tiến độ cao.

Trong khi đó, đang có nhiều phương tiện thi công liên tục mỗi ngày, lãnh đạo Công ty Mỹ Dung trăn trở bài toán chi phí nếu dừng phương tiện. Bởi đặc thù của tàu bè là dù tàu nằm bến vẫn phải duy trì bộ máy nhân lực vận hành, chi phí neo đậu và bảo trì thiết bị. Nếu tạm dừng phương tiện thi công, chi phí vẫn bị thiệt hại, trong khi lại mất sản lượng và nguy cơ chậm tiến độ.

"Các khoản thanh toán theo hợp đồng thường bị giữ lại một phần đáng kể để bảo hành hoặc chờ nghiệm thu. Nếu doanh nghiệp thi công bỏ cuộc giữa chừng, số tiền chưa thanh toán đó coi như mất trắng, chưa kể các khoản phạt khác. Điều này có thể đẩy các doanh nghiệp nhỏ đến bờ vực phá sản", ông Hiệp chia sẻ.

Có thể nói, giữa những ngày thời tiết trên biển đang thuận lợi cho việc thi công, nhưng "cơn bão giá" nhiên liệu đang khiến những con tàu nạo vét không thể mạnh dạn "vươn khơi".

Các doanh nghiệp đang nỗ lực tìm kiếm nguồn nhiên liệu thay thế hoặc đàm phán lại các điều khoản hỗ trợ, nhưng trong ngắn hạn, tất cả đều đang phải gồng mình để giữ vững con tàu và đảm bảo đời sống cho người lao động.

Hy vọng duy nhất lúc này của các doanh nghiệp là sự chia sẻ rủi ro từ phía chủ đầu tư và các chính sách bình ổn giá kịp thời từ Chính phủ, để ngành hàng hải sớm vượt qua "cơn sóng" này.

Hoàng Anh