Doanh nghiệp muốn gọi vốn phải vượt qua 'bài kiểm tra' minh bạch

Thông điệp này được các cơ quan quản lý nhấn mạnh tại Hội nghị "Phát hành chứng khoán - Động lực cho tăng trưởng kinh tế" do Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (UBCKNN) tổ chức ngày 7-7-2026.

Mỗi đợt phát hành thành công không chỉ mang vốn cho doanh nghiệp

Phát biểu tại hội nghị, Chủ tịch UBCKNN Vũ Thị Chân Phương cho biết, Việt Nam đang hướng tới mục tiêu tăng trưởng kinh tế ở mức hai con số và trở thành quốc gia phát triển, thu nhập cao vào năm 2045. Để đạt mục tiêu này, việc huy động hiệu quả nguồn lực xã hội thông qua thị trường vốn có ý nghĩa đặc biệt quan trọng.

Theo Chủ tịch UBCKNN Vũ Thị Chân Phương, huy động vốn qua thị trường chứng khoán không chỉ giúp doanh nghiệp bổ sung nguồn lực tài chính mà còn buộc doanh nghiệp nâng cao chất lượng quản trị, tăng tính minh bạch. Ảnh: PV

Trong khi hệ thống ngân hàng chủ yếu đáp ứng nhu cầu vốn ngắn hạn, thị trường chứng khoán có lợi thế trong việc cung cấp nguồn vốn trung và dài hạn cho doanh nghiệp. Thông qua hoạt động phát hành cổ phiếu và trái phiếu, dòng vốn sẽ được phân bổ tới các doanh nghiệp có chiến lược phát triển rõ ràng, quản trị tốt và sử dụng vốn hiệu quả.

Theo bà Phương, huy động vốn qua thị trường chứng khoán không chỉ giúp doanh nghiệp bổ sung nguồn lực tài chính mà còn buộc doanh nghiệp nâng cao chất lượng quản trị, tăng tính minh bạch và trách nhiệm giải trình, qua đó nâng cao uy tín với nhà đầu tư trong và ngoài nước.

Lãnh đạo UBCK cho rằng, doanh nghiệp muốn huy động vốn phải "dọn dẹp nhà cửa sạch sẽ". Ảnh: PV

Ở góc độ nền kinh tế, mỗi đợt phát hành thành công không chỉ mang lại nguồn vốn cho doanh nghiệp mà còn góp phần mở rộng sản xuất, tạo việc làm, nâng cao năng suất lao động và thúc đẩy tăng trưởng GDP.

Số liệu từ UBCKNN cho thấy, năm 2025, tổng giá trị huy động vốn thông qua phát hành cổ phiếu và trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ đạt hơn 763.000 tỷ đồng. Riêng 6 tháng đầu năm 2026, giá trị phát hành cổ phiếu đạt 114.000 tỷ đồng, tăng hơn 67% so với cùng kỳ; phát hành trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ đạt gần 149.000 tỷ đồng, tương đương cùng kỳ năm trước.

Theo Chủ tịch UBCKNN, kết quả này phản ánh nhu cầu mở rộng đầu tư của doanh nghiệp cũng như niềm tin ngày càng được củng cố của nhà đầu tư đối với thị trường chứng khoán Việt Nam.

Muốn gọi vốn, trước hết phải minh bạch

Nếu thị trường vốn mở ra nhiều cơ hội thì chất lượng doanh nghiệp lại là yếu tố quyết định khả năng tiếp cận dòng tiền.

Ông Khương Tiến Hùng, Trưởng ban Quản lý chào bán chứng khoán (UBCKNN), cho biết cơ quan quản lý sẽ rà soát kỹ hồ sơ phát hành, đặc biệt là chất lượng báo cáo tài chính.

Ông nhấn mạnh, doanh nghiệp muốn huy động vốn phải "dọn dẹp nhà cửa sạch sẽ", nhất là các báo cáo tài chính trước khi chào bán chứng khoán. Theo ông Hùng, thực tế có không ít doanh nghiệp giải trình nhu cầu tăng vốn vì thiếu dòng tiền, nhưng báo cáo tài chính lại ghi nhận nhiều khoản cho vay, cho mượn hoặc tạm ứng ra bên ngoài với giá trị lớn, làm dấy lên nghi ngờ về tính minh bạch và hiệu quả sử dụng vốn.

Bên cạnh đó, UBCKNN cũng sẽ rà soát chặt các khoản ủy thác đầu tư, hợp đồng hợp tác kinh doanh (BCC) nhằm ngăn ngừa tình trạng dòng tiền bị rút khỏi doanh nghiệp không đúng mục đích sau khi huy động.

Đối với Bản cáo bạch, ông Hùng lưu ý doanh nghiệp cần công bố thông tin đầy đủ, cân bằng giữa cơ hội và rủi ro, tránh chỉ nêu các yếu tố thuận lợi mà bỏ qua những rủi ro trọng yếu. Mọi thông tin công bố phải có cơ sở và bằng chứng rõ ràng.

Một điểm mới được các cơ quan quản lý giới thiệu là việc tăng cường giám sát hoạt động phát hành trái phiếu thông qua cơ chế kết nối dữ liệu với chính quyền địa phương.

Theo bà Vũ Thị Thúy Ngà, Tổng Giám đốc Sở Giao dịch Chứng khoán Hà Nội, chuyên trang thông tin trái phiếu doanh nghiệp đã được nâng cấp để kết nối trực tiếp với UBND các tỉnh, thành phố.

Hệ thống sẽ tự động phân quyền và chuyển dữ liệu về tình hình phát hành trái phiếu của các doanh nghiệp chưa đại chúng trên từng địa bàn, giúp chính quyền địa phương chủ động theo dõi, thanh tra, kiểm tra và xử lý vi phạm theo tinh thần phân cấp tại Nghị định 200.

Theo các chuyên gia, thị trường chứng khoán Việt Nam không thiếu nguồn vốn, nhưng dòng tiền sẽ ngày càng lựa chọn những doanh nghiệp tuân thủ pháp luật, quản trị tốt và minh bạch. Khi khuôn khổ pháp lý tiếp tục được hoàn thiện, đây sẽ là nền tảng để thị trường vốn bước vào giai đoạn phát triển an toàn, bền vững và đóng góp hiệu quả hơn cho tăng trưởng kinh tế.

Nha Trang