Doanh nghiệp khởi nghiệp cần gì để vay vốn khi chưa đủ 3 năm hoạt động?

Quang cảnh hội nghị. Ảnh: Hứa Chung - TTXVN

Tại Hội nghị Đối thoại Doanh nghiệp - Chính quyền TP. Hồ Chí Minh chuyên đề lĩnh vực ngân hàng do Trung tâm Xúc tiến Thương mại và Đầu tư TP. Hồ Chí Minh (ITPC) phối hợp với Ngân hàng Nhà nước Chi nhánh Khu vực 2 tổ chức ngày 10/7, vấn đề tiếp cận vốn của doanh nghiệp khởi nghiệp nhận được nhiều sự quan tâm.

Đại diện Công ty cổ phần Hasa Bio Foods (TP. Hồ Chí Minh) cho biết, doanh nghiệp được thành lập từ tháng 5/2025, hoạt động theo mô hình liên kết với nông hộ sản xuất lúa hữu cơ, sau đó chế biến thành các sản phẩm như bún, phở, bánh tráng. Hiện khoảng 70% sản lượng được xuất khẩu, 30% tiêu thụ trong nước.

Doanh thu năm 2025 của doanh nghiệp chưa đạt 2 triệu USD nhưng dự kiến sẽ tăng gấp đôi trong năm 2026 khi mở rộng quy mô sản xuất. Tuy nhiên, theo doanh nghiệp, nhu cầu tăng vốn lại vấp phải rào cản lớn nhất là chưa có đủ lịch sử hoạt động để đáp ứng các điều kiện tín dụng.

"Phần lớn ngân hàng yêu cầu doanh nghiệp phải có báo cáo tài chính ba năm. Trong khi chúng tôi mới chỉ có báo cáo năm 2025 với thời gian hoạt động khoảng nửa năm, dù doanh nghiệp đã có lãi và dự kiến tiếp tục tăng trưởng trong năm 2026", đại diện Hasa Bio Foods chia sẻ.

Đại diện doanh nghiệp phát biểu tại hội nghị đối thoại. Ảnh: Hứa Chung - TTXVN

Doanh nghiệp cũng cho biết hiện vẫn phải vay vốn lưu động ngắn hạn với lãi suất tương đối cao, trong khi mong muốn được tiếp cận các chương trình tín dụng ưu đãi dành cho doanh nghiệp xuất khẩu và doanh nghiệp xanh.

Từ thực tế đó, Hasa Bio Foods kiến nghị các cơ quan quản lý nghiên cứu thêm các chương trình hỗ trợ riêng cho doanh nghiệp nhỏ và vừa trong lĩnh vực nông sản, đặc biệt là nông sản xuất khẩu.

Giải đáp băn khoăn của doanh nghiệp, ông Văn Công Bình, Giám đốc Môi trường & Xã hội, Ngân hàng HDBank cho biết, việc chưa có đủ ba năm báo cáo tài chính không đồng nghĩa doanh nghiệp không thể vay vốn.

Theo ông Bình, điều quan trọng nhất là doanh nghiệp phải chứng minh phương án kinh doanh hiệu quả và đầu ra của sản phẩm. Ngân hàng sẽ đánh giá năng lực của doanh nghiệp thông qua thị trường tiêu thụ, các hợp đồng đã ký kết, uy tín của khách hàng, khả năng thanh toán của đối tác cũng như dòng tiền dự kiến.

Bên cạnh đó, tổ chức tín dụng cũng xem xét tỷ lệ vốn tự có tham gia dự án, năng lực quản trị và kinh nghiệm của doanh nghiệp trong lĩnh vực kinh doanh.

Đối với tài sản bảo đảm, đại diện HDBank cho biết, đây vẫn là một tiêu chí trong quy trình cấp tín dụng nhưng không còn là yếu tố quyết định duy nhất. Ngân hàng có thể xem xét tài sản hình thành từ vốn vay hoặc các khoản phải thu từ hợp đồng với đối tác.

Đáng chú ý, đại diện HDBank giới thiệu mô hình tài trợ chuỗi cung ứng đang được nhiều ngân hàng triển khai. Theo đó, nếu doanh nghiệp là nhà cung cấp cho các tập đoàn hoặc doanh nghiệp lớn có năng lực tài chính tốt, ngân hàng có thể cấp tín dụng dựa trên uy tín của doanh nghiệp đầu chuỗi thay vì yêu cầu tài sản thế chấp.

"Doanh nghiệp không nhất thiết phải có tài sản bảo đảm nếu chứng minh được năng lực sản xuất, đầu ra ổn định và dòng tiền rõ ràng. Đây là xu hướng tài trợ mà nhiều ngân hàng đang phát triển", ông Văn Công Bình cho biết. Ngoài ra, HDBank cũng đang triển khai gói tín dụng khoảng 5.000 tỷ đồng dành cho doanh nghiệp nhỏ và vừa với lãi suất thấp hơn mặt bằng thị trường.

Đại diện Ngân hàng Agribank tham luận tại hội nghị đối thoại. Ảnh: Hứa Chung - TTXVN

Theo các ngân hàng, tài trợ xanh sẽ là xu hướng ngày càng được ưu tiên. Những doanh nghiệp đầu tư công nghệ tiết kiệm năng lượng, sử dụng năng lượng tái tạo hoặc đáp ứng các tiêu chuẩn phát triển bền vững sẽ có thêm lợi thế khi tiếp cận nguồn vốn. Do đó, doanh nghiệp nên chủ động làm việc với ngân hàng ngay từ giai đoạn xây dựng dự án để được tư vấn các giải pháp tài chính phù hợp.

Trong bối cảnh hiện nay, khả năng tạo dòng tiền, hiệu quả phương án kinh doanh và uy tín của doanh nghiệp trong chuỗi cung ứng đang trở thành những tiêu chí quan trọng hơn so với việc chỉ dựa vào tài sản thế chấp.

Trong khi các ngân hàng thương mại đang đa dạng hóa sản phẩm tín dụng để hỗ trợ doanh nghiệp khởi nghiệp và doanh nghiệp xanh, Ngân hàng Nhà nước Chi nhánh Khu vực 2 cũng cho biết đang triển khai nhiều chương trình tín dụng quy mô lớn dành cho các lĩnh vực ưu tiên.

Theo bà Trần Thị Ngọc Liên, Phó Giám đốc Ngân hàng Nhà nước Chi nhánh Khu vực 2, thời gian qua, bám sát chỉ đạo của Chính phủ, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam và UBND TP. Hồ Chí Minh, ngành ngân hàng đã triển khai đồng bộ nhiều giải pháp về tiền tệ, tín dụng nhằm hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận vốn phục vụ sản xuất, kinh doanh.

Trong đó có gói tín dụng 185.000 tỷ đồng dành cho lĩnh vực lâm nghiệp và thủy sản với lãi suất thấp hơn từ 1-2%/năm so với mức cho vay thông thường; chương trình tín dụng 145.000 tỷ đồng cho nhà ở xã hội, nhà ở công nhân và cải tạo, xây dựng lại chung cư cũ; cùng gói tín dụng 500.000 tỷ đồng hỗ trợ đầu tư hạ tầng và chuyển đổi số với lãi suất ưu đãi thấp hơn từ 1-1,5%/năm.

Ngoài ra, TP. Hồ Chí Minh cũng đang triển khai chương trình bình ổn thị trường nhằm hỗ trợ các doanh nghiệp sản xuất, kinh doanh lương thực, thực phẩm thiết yếu tiếp cận nguồn vốn với lãi suất ưu đãi thông qua các ngân hàng thương mại tham gia.

Đại diện Ngân hàng Nhà nước chi nhánh Khu vực 2 cho biết, thời gian tới đơn vị này sẽ tiếp tục phối hợp với các sở, ngành và các tổ chức tín dụng để kết nối ngân hàng - doanh nghiệp, tháo gỡ khó khăn trong tiếp cận vốn, qua đó góp phần hỗ trợ hoạt động sản xuất, kinh doanh và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế trên địa bàn TP. Hồ Chí Minh.

Hứa Chung/vnanet.vn