Chính sách tiền tệ: Ổn định vĩ mô, giữ nhịp tăng trưởng

NHNN chủ động, linh hoạt trong điều hành CSTT để kiểm soát lạm phát, ổn định vĩ mô và hỗ trợ tăng trưởng. Ảnh: TTXVN

Giữ ổn định giữa “cơn bão” kinh tế toàn cầu

Nửa đầu năm 2026, kinh tế thế giới tiếp tục diễn biến phức tạp do tác động của xung đột địa chính trị, chính sách thương mại và áp lực lạm phát, làm gia tăng rủi ro đối với tăng trưởng toàn cầu và khiến định hướng CSTT của các ngân hàng trung ương lớn trở nên khó dự báo. Trái với kỳ vọng đầu năm về một chu kỳ nới lỏng tiền tệ, Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) cùng các Ngân hàng Trung ương đã duy trì hoặc tiếp tục tăng lãi suất để kiểm soát lạm phát.

Là nền kinh tế có độ mở lớn, Việt Nam chịu tác động trực tiếp từ những biến động của thị trường tài chính quốc tế. Những thay đổi về lãi suất, tỷ giá hay dòng vốn toàn cầu nhanh chóng ảnh hưởng đến các chỉ tiêu kinh tế vĩ mô trong nước, đặc biệt là thị trường ngoại hối, mặt bằng lãi suất và hoạt động xuất nhập khẩu.

Trong bối cảnh đó, NHNN đã điều hành CSTT chủ động, linh hoạt để góp phần ổn định kinh tế vĩ mô. Một trong những kết quả nổi bật là công tác điều hành tỷ giá. Tính đến thời điểm hiện nay, tỷ giá trong nước chỉ tăng khoảng 0,07% so với cuối năm 2025, thấp hơn rất nhiều so với mức mất giá từ 2-7% của nhiều đồng tiền trong khu vực Đông Nam Á. Việc giữ ổn định tỷ giá không chỉ góp phần kiểm soát lạm phát nhập khẩu mà còn củng cố niềm tin của nhà đầu tư.

Song song với đó, NHNN tiếp tục điều hành tín dụng linh hoạt theo diễn biến kinh tế vĩ mô, hướng dòng vốn vào các lĩnh vực sản xuất kinh doanh, các ngành ưu tiên và các động lực tăng trưởng theo chỉ đạo của Chính phủ. Đến ngày 26/6/2026, dư nợ tín dụng toàn hệ thống đạt trên 19,97 triệu tỷ đồng, tăng 7,41% so với cuối năm 2025 và tăng 18,1% so với cùng kỳ năm trước.

Trong 6 tháng đầu năm, NHNN tiếp tục giữ nguyên các mức lãi suất điều hành, tạo điều kiện để các tổ chức tín dụng (TCTD) tiếp cận nguồn vốn với chi phí thấp, qua đó hỗ trợ doanh nghiệp và người dân tiếp cận tín dụng thuận lợi hơn.

Thách thức gia tăng trong nửa cuối năm

Những tháng cuối năm, bám sát chủ trương của Đảng, các Nghị quyết của Quốc hội, Chính phủ và chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ, NHNN sẽ tiếp tục điều hành linh hoạt các công cụ CSTT nhằm thực hiện đồng thời các mục tiêu: kiểm soát lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô và hỗ trợ tăng trưởng.

Tuy nhiên, dư địa điều hành ngày càng thu hẹp khi căng thẳng thương mại, chính sách thuế quan cũng như áp lực lạm phát từ các nền kinh tế lớn tiếp tục tạo sức ép lên tỷ giá, lãi suất và dòng vốn. Theo Vụ trưởng Vụ CSTT, NHNN - ông Phạm Chí Quang, lạm phát bình quân 6 tháng đầu năm 2026 đã tăng 5,95% so với cùng kỳ năm trước, tạo áp lực rất lớn đối với mục tiêu kiểm soát lạm phát cả năm. Để hoàn thành mục tiêu Quốc hội và Chính phủ giao, mức tăng lạm phát bình quân trong các tháng còn lại cần được kiểm soát ở mức rất thấp, đòi hỏi CSTT phải được điều hành hết sức thận trọng.

Ông Nguyễn Duy Bắc - Phó Vụ trưởng Vụ Tín dụng các ngành kinh tế - cho rằng những biến động địa chính trị kéo dài làm đứt gãy chuỗi cung ứng, khiến giá năng lượng biến động mạnh và gián tiếp ảnh hưởng đến chất lượng tín dụng cũng như khả năng hấp thụ vốn của doanh nghiệp trong nước.

Bên cạnh các yếu tố bên ngoài, hệ thống ngân hàng còn đối mặt với áp lực cân đối nguồn vốn trung và dài hạn. Trong giai đoạn 2021-2025, tốc độ tăng trưởng tín dụng liên tục cao hơn tốc độ tăng trưởng huy động vốn, bình quân khoảng 3,8 điểm phần trăm mỗi năm. Điều này khiến tỷ lệ dư nợ cho vay trên vốn huy động (LDR) bằng VND của toàn hệ thống hiện dao động ở mức 112-115%. Trong bối cảnh nhu cầu vốn của nền kinh tế tiếp tục gia tăng, việc bảo đảm nguồn vốn ổn định để đáp ứng nhu cầu tín dụng là một trong những thách thức lớn đối với hệ thống ngân hàng.

Điều hành linh hoạt để đạt mục tiêu kép

Theo các chuyên gia, điều hành CSTT hiện nay không còn là lựa chọn giữa tăng trưởng và ổn định, mà phải đạt được đồng thời cả hai mục tiêu.

PGS,TS. Phạm Thị Hoàng Anh - Phó Giám đốc Học viện Ngân hàng - cho rằng Việt Nam cần tiếp tục chuyển từ chính sách nới lỏng tín dụng đại trà sang tín dụng có mục tiêu, tập trung vào các lĩnh vực ưu tiên và các động lực tăng trưởng. Đồng thời, cần ứng dụng mạnh mẽ công nghệ số, dữ liệu lớn trong điều hành CSTT để nâng cao năng lực dự báo; tiếp tục nâng chuẩn quản trị ngân hàng theo thông lệ quốc tế nhằm bảo đảm an toàn hệ thống trong quá trình mở rộng tín dụng.

Trong định hướng điều hành CSTT, NHNN sẽ tiếp tục điều hành linh hoạt thị trường mở, sử dụng đồng bộ các công cụ như tái cấp vốn và các biện pháp hỗ trợ khác để bảo đảm hệ thống TCTD có đủ nguồn lực cung ứng vốn cho nền kinh tế.

Lãi suất sẽ được điều hành hài hòa giữa mục tiêu kiểm soát lạm phát và hỗ trợ tăng trưởng, phù hợp với diễn biến cung - cầu vốn, tỷ giá và thị trường tài chính, giữ mặt bằng lãi suất ở mức hợp lý, tạo điều kiện để các TCTD huy động vốn hiệu quả.

NHNN sẽ tiếp tục theo dõi sát diễn biến quốc tế, cán cân thương mại, dòng vốn đầu tư và các luồng ngoại tệ để điều tiết thanh khoản VND phù hợp, bảo đảm ổn định thị trường ngoại hối và hỗ trợ hoạt động kinh tế đối ngoại.

Cơ quan điều hành sẽ theo dõi sát tăng trưởng tín dụng theo từng ngành, từng lĩnh vực, từng địa phương và từng nhóm TCTD để phân bổ hợp lý.

Đáng lưu ý, theo Phó Thống đốc NHNN Phạm Thanh Hà, đối với tín dụng nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê và tín dụng phục vụ các động lực tăng trưởng như khu công nghiệp, khu chế xuất, các dự án hạ tầng và công trình trọng điểm quốc gia, NHNN đã chủ động cân đối để hệ thống có đủ dư địa đáp ứng các nhu cầu này.

Tăng trưởng tín dụng phải luôn đi đôi với chất lượng, hiệu quả và an toàn hệ thống. NHNN sẽ tiếp tục chủ động sử dụng linh hoạt các công cụ CSTT để hỗ trợ thanh khoản khi cần thiết, giữ ổn định lãi suất, tỷ giá và bảo đảm dòng vốn tín dụng được phân bổ đúng hướng.

Thống đốc NHNN Phạm Đức Ấn

Tuy nhiên, việc mở rộng tín dụng không đồng nghĩa với nới lỏng điều kiện cho vay hay hạ thấp tiêu chuẩn quản trị rủi ro, quy trình thẩm định cho vay của các TCTD phải đảm bảo an toàn, hiệu quả.

Trong bối cảnh kinh tế thế giới còn nhiều bất định, sự chủ động, linh hoạt trong điều hành CSTT tiếp tục là yếu tố quan trọng giúp Việt Nam duy trì ổn định kinh tế vĩ mô, củng cố niềm tin thị trường và tạo nền tảng cho tăng trưởng bền vững./.

THÀNH ĐỨC