Doanh nghiệp bán lẻ chọn tối ưu hóa vận hành hơn là tăng trưởng nhanh

Theo khảo sát, gần một nửa số nhà bán hàng (47,1%) có cái nhìn tiêu cực về triển vọng kinh doanh năm 2026. (Ảnh: Hoàng Hiếu/TTXVN)

Trong bối cảnh kinh doanh ngày càng chuẩn hóa và cạnh tranh khốc liệt, nhà bán hàng Việt Nam đang đối mặt với nhiều thách thức mới. Khảo sát mới đây của Công ty Cổ phần Công nghệ Sapo, được thực hiện với 15.000 nhà bán hàng trong lĩnh vực bán lẻ và dịch vụ ăn uống (FnB) trên toàn quốc, đã chỉ ra rằng các yêu cầu về tuân thủ thuế, hóa đơn điện tử, vận hành đa kênh và ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) đang tác động mạnh mẽ đến khả năng tăng trưởng của họ.

Tăng trưởng không còn là ưu tiên hàng đầu

Thông tin ngày 30/1, đại diện Sapo cho hay khảo sát thu thập ý kiến từ các chủ cửa hàng có mô hình kinh doanh đa dạng, bao gồm cả cửa hàng trực tiếp, website, sàn thương mại điện tử và mạng xã hội. Kết quả cho thấy cộng đồng nhà bán hàng đang bước vào một chu kỳ mới, nơi mà tăng trưởng không còn là ưu tiên hàng đầu, mà thay vào đó là yêu cầu về vận hành hiệu quả, kiểm soát chi phí và tuân thủ pháp lý.

Theo khảo sát, gần một nửa số nhà bán hàng (47,1%) có cái nhìn tiêu cực về triển vọng kinh doanh năm 2026. Trong đó, 28,4% dự báo sẽ gặp suy thoái nhẹ, và 19,7% lo ngại tình hình sẽ trở nên nghiêm trọng hơn. Chỉ có 11,6% tin rằng kinh doanh sẽ tăng trưởng mạnh, trong khi 40,4% cho rằng thị trường sẽ đi ngang hoặc chỉ tăng trưởng nhẹ.

Trong bối cảnh này, phần lớn nhà bán hàng đã chọn duy trì quy mô hiện tại hoặc mở rộng theo chiều sâu, tập trung vào tối ưu hiệu quả vận hành thay vì đầu tư mở rộng một cách mạnh mẽ. Ông Đỗ Duy Ngọc, Trưởng phòng Công nghệ thông tin tại Công ty Cổ phần Elmich, nhận định: “Năm 2026, bán lẻ sẽ được dẫn dắt bởi sự kết nối dữ liệu giữa sản xuất, bán lẻ và hậu mãi, cùng với vai trò ngày càng lớn của AI trong vận hành.”

Ông Ngọc nhấn mạnh rằng việc chuẩn hóa và tự động hóa hậu mãi sẽ biến trải nghiệm sau mua thành lợi thế cạnh tranh, giúp tăng giá trị vòng đời khách hàng và cải tiến sản phẩm.

Khảo sát cho thấy rằng AI đang được nhìn nhận như một công cụ hỗ trợ doanh thu và mang lại hiệu quả ngắn hạn. Các lĩnh vực được ưu tiên ứng dụng AI nhiều nhất bao gồm marketing và quảng cáo (59,9%), phân tích dữ liệu (52,0%) và chăm sóc khách hàng (47,1%). Tuy nhiên, các nghiệp vụ vận hành sâu hơn như tối ưu vận hành đa kênh hay dự báo nhu cầu lại nhận được mức độ quan tâm thấp hơn.

Dù có cái nhìn tích cực về vai trò của AI, phần lớn nhà bán hàng vẫn chưa sẵn sàng triển khai rộng rãi. Những rào cản chính bao gồm thiếu kiến thức hoặc nhân sự phù hợp (55,9%), chi phí đầu tư (53,3%), và việc chưa nhìn thấy hiệu quả rõ ràng (34,6%).

Đâu là kênh bán hàng hiệu quả nhất?

Khi đánh giá về hiệu quả bán hàng, các kênh trực tuyến nổi bật rõ rệt trong việc giúp tạo đơn nhanh và mở rộng tệp khách hàng. Có tới 44% nhà bán hàng cho rằng mạng xã hội và sàn thương mại điện tử là kênh hiệu quả nhất, trong đó sàn thương mại điện tử chiếm 28,5% và mạng xã hội chiếm 15,5%. Điều này cho thấy động lực tăng trưởng của nhà bán hàng đang dịch chuyển mạnh sang các kênh online.

Khi được hỏi về kế hoạch năm 2026, mạng xã hội là kênh được họ ưu tiên mở rộng nhất (58,23%), tiếp theo là sàn thương mại điện tử (41,46%). Các kênh như website riêng và cửa hàng offline có mức độ ưu tiên thấp hơn, cho thấy xu hướng chọn lựa các kênh dễ triển khai, chi phí thấp và khả năng tạo đơn nhanh.

Đặc biệt, kết quả khảo sát cho thấy, mặc dù 57,3% nhà bán hàng đã tiếp cận các thông tin cơ bản về thuế và hóa đơn điện tử, vẫn còn 42,7% chưa thực sự hiểu rõ về nghĩa vụ thuế và phương pháp kê khai. Nhiều nhà bán hàng gặp khó khăn trong việc thực hiện các thao tác liên quan đến xuất hóa đơn điện tử và kê khai thuế, đồng thời bày tỏ lo ngại về chi phí tuân thủ phát sinh.

Nhu cầu sử dụng hóa đơn điện tử hiện tập trung chủ yếu ở nhóm nhà bán hàng có số lượng hóa đơn lớn, với 47,05% phát hành trên 10.000 hóa đơn mỗi năm. Điều này cho thấy hóa đơn điện tử đã trở thành một phần quan trọng trong hoạt động vận hành của họ. Bên cạnh đó, nhóm nhà bán hàng mới bắt đầu triển khai việc phát hành hóa đơn (sử dụng từ 1.000 đến dưới 10.000 hóa đơn/năm) chiếm khoảng 45%, phản ánh xu hướng mở rộng quy mô và nhu cầu chuẩn hóa công tác quản lý ngày càng rõ nét.

Khi lựa chọn nhà cung cấp hóa đơn điện tử, chi phí là yếu tố được ưu tiên hàng đầu (73%), tiếp theo là tính dễ sử dụng và khả năng tích hợp với các phần mềm quản lý bán hàng (61,9%).

Nhìn lại năm 2025, bức tranh bán lẻ Việt Nam cho thấy sự chuyển dịch rõ nét từ tăng trưởng theo chiều rộng sang ưu tiên hiệu quả, tuân thủ và vận hành bài bản. Bước sang năm 2026, các yếu tố như đa kênh, AI và chuẩn hóa thuế - hóa đơn điện tử không chỉ là lựa chọn, mà trở thành nền tảng để nhà bán hàng duy trì khả năng cạnh tranh và hướng tới tăng trưởng bền vững.

Trong bối cảnh ngày càng khắt khe về quy định và yêu cầu vận hành, các nhà bán hàng cần chủ động thích nghi và đầu tư vào công nghệ, nhằm tối ưu hóa hoạt động và đảm bảo sự phát triển lâu dài trong tương lai./.

(Vietnam+)