Định hướng phát triển nguồn nhân lực góp phần thực hiện các mục tiêu tăng trưởng

Robot xuất hiện ngày càng nhiều, lực lượng lao động càng hơn bao giờ cần nâng cao chất lượng cao. (Ảnh: HNV)

Dịp này, Cục trưởng Nguyễn Thị Hương nêu lên một số định hướng trong phát triển nguồn nhân lực trên cơ sở tổng hợp khuyến nghị của Cục Thống kê.

Thứ nhất, chuyển trọng tâm phát triển nguồn nhân lực từ mở rộng số lượng sang nâng cao chất lượng và năng suất lao động, lấy khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số làm động lực cốt lõi của tăng trưởng.

Theo bà Hương, trong bối cảnh dư địa của thời kỳ cơ cấu dân số vàng ngày càng thu hẹp, tăng trưởng kinh tế không thể tiếp tục dựa chủ yếu vào mở rộng quy mô lao động mà cần dựa nhiều hơn vào nâng cao trình độ kỹ năng, kỷ luật lao động và hiệu quả sử dụng nguồn nhân lực.

Theo đó, chính sách cần ưu tiên nâng cao chất lượng giáo dục-đào tạo, nhất là đào tạo nghề và đào tạo đại học, gắn chặt với nhu cầu của thị trường lao động và yêu cầu chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng hiện đại; đồng thời tập trung đào tạo, thu hút và giữ chân đội ngũ nhân lực chất lượng cao, nhân lực số, AI, dữ liệu và công nghệ lõi phục vụ các ngành kinh tế mũi nhọn, phù hợp với tinh thần Nghị quyết 57-NQ/TW.

Bà Nguyễn Thị Hương, Cục trưởng Cục Thống kê. (Ảnh: HNV)

Thứ hai, đẩy mạnh các giải pháp chính thức hóa lao động phi chính thức, mở rộng bao phủ an sinh xã hội cho người lao động. Tỷ lệ lao động phi chính thức vẫn ở mức cao cho thấy thị trường lao động còn thiếu bền vững, khả năng chống chịu trước các cú sốc kinh tế-xã hội còn hạn chế. Vì vậy, cần triển khai đồng bộ các giải pháp tiếp tục hỗ trợ và khuyến khích hộ kinh doanh, cơ sở sản xuất nhỏ chuyển sang khu vực chính thức, đồng thời mở rộng khả năng tiếp cận bảo hiểm xã hội, bảo hiểm thất nghiệp theo hướng linh hoạt, phù hợp với đặc thù của lao động phi chính thức.

Thứ ba, ưu tiên giải quyết các vấn đề việc làm cho thanh niên. Bà Hương cho rằng, thất nghiệp thanh niên và tình trạng thanh niên không có việc làm, không tham gia học tập hoặc đào tạo vẫn ở mức tương đối cao, phản ánh sự lệch pha giữa đào tạo và nhu cầu của thị trường lao động. Trọng tâm chính sách trong giai đoạn tới cần tập trung tăng cường đào tạo nghề, đào tạo chuyên môn gắn với thực hành, mở rộng các chương trình thực tập, học nghề tại doanh nghiệp, đồng thời nâng cao hiệu quả công tác hướng nghiệp và kết nối cung-cầu lao động cho nhóm thanh niên.

Thứ tư, chủ động thích ứng với già hóa dân số và khai thác hiệu quả lực lượng lao động trung niên, cao tuổi. Khi tốc độ già hóa dân số ngày càng nhanh, việc kéo dài thời gian tham gia thị trường lao động và nâng cao chất lượng việc làm cho người lao động trung niên, cao tuổi trở nên cần thiết. Điều này đòi hỏi tăng cường các chương trình đào tạo lại, nâng cao kỹ năng, cải thiện điều kiện làm việc và tổ chức lao động linh hoạt, qua đó tận dụng kinh nghiệm, kỹ năng tích lũy của lực lượng lao động lớn tuổi để duy trì và nâng cao năng suất chung của nền kinh tế.

Thứ năm, nâng cao chất lượng thông tin thị trường lao động và công tác dự báo nguồn nhân lực. Việc xây dựng và hoàn thiện hệ thống thông tin thị trường lao động, tăng cường liên thông và khai thác dữ liệu sẽ góp phần cải thiện năng lực dự báo cung-cầu lao động theo ngành, trình độ và địa bàn. “Đây là cơ sở quan trọng để hoạch định chính sách phát triển nguồn nhân lực, định hướng đào tạo và sử dụng lao động hiệu quả, phục vụ mục tiêu tăng trưởng nhanh và bền vững trong giai đoạn tới”, Cục trưởng Nguyễn Thị Hương nhấn mạnh.

HÀ ANH