Dinh dưỡng hợp lý để phòng bệnh

Viên chức Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh Lạng Sơn tham dự Ngày chạy Olympic Vì sức khỏe toàn dân – Vì an ninh Tổ quốc (ngày 22/3/2026)

Năm 2026, Việt Nam chọn chủ đề cho Ngày Sức khỏe toàn dân là: “Chủ động phòng bệnh - Vì một Việt Nam khỏe mạnh”. Chủ đề này thể hiện định hướng chuyển từ tư duy tập trung khám bệnh, chữa bệnh sang chủ động phòng bệnh; qua đó tăng cường bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe người dân một cách toàn diện, liên tục theo vòng đời, phù hợp tinh thần Nghị quyết 72. Đồng thời, thể hiện cam kết của Việt Nam trong việc thực hiện và hưởng ứng chủ đề Ngày Sức khỏe Thế giới năm 2026 của Tổ chức Y tế Thế giới: “Global Action for Universal Health Coverage” (Hành động toàn cầu vì bao phủ chăm sóc sức khỏe toàn dân), hướng tới mục tiêu mọi người dân được tiếp cận dịch vụ chăm sóc sức khỏe có chất lượng, công bằng và bền vững.

Trong số 15 nội dung được Bộ Y tế lựa chọn để tuyên truyền cho Ngày Sức khỏe toàn dân năm 2026, có 3 nội dung về dinh dưỡng. Thạc sĩ Bác sĩ Dinh dưỡng Trần Hoàng Kim, Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh cho biết: “Dinh dưỡng hợp lý là nền tảng cốt lõi của sức khỏe và là 'lá chắn' chủ động nhất trong phòng ngừa bệnh tật. Một chế độ ăn tiêu chuẩn cần đảm bảo sự cân đối của 4 nhóm chất dinh dưỡng thiết yếu, bao gồm: Nhóm bột đường (Carbohydrate), nhóm chất đạm (Protein), nhóm chất béo (Lipid) và nhóm cung cấp vitamin, khoáng chất. Bên cạnh đó, việc cung cấp đủ nước và chất xơ đóng vai trò quyết định trong việc hỗ trợ chuyển hóa, duy trì hệ vi sinh đường ruột và đào thải độc tố. Khi cơ thể được tiếp nhận đầy đủ các dưỡng chất này theo tỷ lệ phù hợp với lứa tuổi, hệ thống miễn dịch sẽ được củng cố từ cấp độ tế bào, giúp tăng cường khả năng chống đỡ trước các tác nhân gây bệnh. Đây chính là hành động thiết thực để thực hiện mục tiêu “Chủ động phòng bệnh - Vì một Việt Nam khỏe mạnh”.

Dinh dưỡng hợp lý là chế độ ăn đủ số lượng thực phẩm theo tháp dinh dưỡng theo lứa tuổi của Viện Dinh dưỡng, Bộ Y tế, sử dụng đa dạng thực phẩm trong bữa ăn. Cần phối hợp cả thực phẩm giàu đạm động vật (như các loại cá, thịt gà, thịt bò, trứng, sữa...) và đạm thực vật (từ các loại đậu, đỗ…).Thực phẩm giàu vitamin A gồm: gan động vật, lòng đỏ trứng. Các loại rau và trái cây cũng chứa nhiều vitamin A dưới dạng Beta-caroten gồm: đu đủ, cà rốt, khoai lang, bí ngô, cam, xoài, gấc, bông cải xanh, rau cải bó xôi…Nguồn thực phẩm giàu vitamin C đến từ hoa quả, trái cây và rau tươi như: cam, quýt, bưởi, ổi, đu đủ, xoài, táo, nho, kiwi, cà chua, súp lơ, củ cải, rau ngót, ớt chuông, rau chân vịt…Thực phẩm giàu vitamin E gồm các loại hạt như hạt hướng dương, các sản phẩm từ đậu nành, lúa mì, giá đỗ, rau mầm, rau chân vịt... Các thực phẩm giàu vitamin D gồm: gan cá, lòng đỏ trứng, cá; các thực phẩm được bổ sung vitamin D là các loại sữa, ngũ cốc.

Nguồn cung cấp selen là gạo lức, gạo lật nảy mầm, gạo mầm, cá, tôm, rong biển…Các loại thịt gia cầm (gà...) và các loại động vật có vỏ và hải sản như: hàu, cua, sò... là nguồn cung cấp kẽm vô cùng phong phú. Bên cạnh đó, gan động vật và thịt nạc cũng rất giàu sắt. Omega 3 có nhiều trong các sản phẩm: dầu cá, dầu gan cá, cá mòi, cá hồi, cá basa, cá bơn, cá trích, cá ngừ, hàu và một số loại hạt...Ngoài ra, cũng cần ăn các thực phẩm giàu flavonoid, có trong các loại rau gia vị như các loại húng, tía tô, súp lơ xanh, cải xanh, táo, trà xanh, gừng, tỏi, nghệ, các loại rau lá màu xanh. Thực phẩm có các loại vi sinh vật sống có lợi cho sức khỏe (Probiotic) là sữa chua, một số loại phô mai, đậu tương lên men (miso, natto)… có tác dụng hỗ trợ tăng cường hệ miễn dịch của cơ thể.

Dinh dưỡng hợp lý, tăng cường vận động thể chất mỗi ngày, tiêm chủng đầy đủ và chú ý chăm sóc sức khỏe tinh thần… là những điều giản dị nhưng vô cùng quan trọng mà mỗi người trong chúng ta đều có thể làm để khỏe mạnh, góp phần xây dựng gia đình hạnh phúc, xã hội phồn vinh.

Minh Anh ( TTKSBT)