Điều hành tín dụng, tạo lập môi trường đầu tư minh bạch, củng cố niềm tin thị trường bất động sản

Ngoài vốn, doanh nghiệp cần sự ổn định và khả năng dự báo chính sách. (Ảnh: HNV)

Theo đó, các diễn giả đã trao đổi thẳng thắn, cởi mở tại phiên đối thoại chính sách với chủ đề “Kiến tạo thể chế - Định hướng dòng vốn - Củng cố niềm tin thị trường” trong khuôn khổ hội thảo “Khơi thông nguồn vốn cho thị trường bất động sản bền vững” diễn ra ngày 22/7.

Các diễn giả tham gia phiên đối thoại gồm: Tiến sĩ Trần Đăng Vinh, Vụ trưởng Vụ Pháp chế, Thanh tra Chính phủ; ông Đào Văn Hà, Phó Vụ trưởng Vụ Dự báo-Thống kê, Ngân hàng Nhà nước; ông Hà Quang Hưng, Cục phó Cục Quản lý nhà và thị trường bất động sản, Bộ Xây dựng. Ông Nguyễn Quang Huy, Chuyên gia Kinh tế, Giám đốc điều hành Khoa Tài chính-Ngân hàng, Trường đại học Nguyễn Trãi điều phối chương trình.

Hoàn thiện thể chế, tháo gỡ điểm nghẽn pháp lý

Trả lời câu hỏi về việc doanh nghiệp bất động sản hiện gặp khó khăn ở nhiều kênh huy động vốn, trong khi người mua nhà cũng rất quan tâm đến khả năng tiếp cận tín dụng và mặt bằng lãi suất, Phó Vụ trưởng Đào Văn Hà cho rằng, việc ưu tiên dòng vốn đúng đối tượng cũng như bảo đảm an toàn hệ thống là hai mặt của cùng một chính sách.

Các diễn giả trao đổi, thảo luận thẳng thắn, cởi mở về “Kiến tạo thể chế - Định hướng dòng vốn - Củng cố niềm tin thị trường”. (Ảnh: HNV)

Theo ông Hà, Ngân hàng Nhà nước sẽ tiếp tục điều hành đồng bộ chính sách tiền tệ trên nhiều phương diện, trước hết là bám sát diễn biến kinh tế vĩ mô và mục tiêu chính sách tiền tệ để chủ động, linh hoạt điều hành tốc độ tăng trưởng tín dụng.

“Định hướng tốc độ tăng trưởng tín dụng trong năm 2026 được Ngân hàng Nhà nước xác định ở mức 15% và sẽ được điều hành linh hoạt, có tăng có giảm theo diễn biến thực tế, kết hợp triển khai các công cụ hỗ trợ thanh khoản cho các tổ chức tín dụng. Song song, mức lãi suất chính sách cũng sẽ được điều hành phù hợp với diễn biến kinh tế và mục tiêu lạm phát nhằm ổn định mặt bằng lãi suất thị trường, qua đó góp phần hỗ trợ doanh nghiệp và nền kinh tế”, ông Hà nhấn mạnh.

Liên quan tới giải pháp nếu dòng vốn được khơi thông nhưng nguồn cung chưa được cải thiện, khiến giá nhà khó giảm, Phó Cục trưởng Hà Quang Hưng cho biết, có 2 nhóm giải pháp chính, gồm: hoàn thiện thể chế và tổ chức thực hiện.

Ông Hà Quang Hưng, Phó Cục trưởng Cục Quản lý nhà và thị trường bất động sản, Bộ Xây dựng. (Ảnh: HNV)

Ông Hưng chia sẻ, hiện nay có gần 10.000ha đất để phát triển nhà ở xã hội, song chất lượng quỹ đất cần phải xem xét có phù hợp hay không (có nằm ở nơi đông dân cư, đồng bộ hạ tầng nhất là giao thông).

Với câu hỏi “cần làm gì để công tác thanh tra, giám sát vừa bảo đảm kỷ cương pháp luật, vừa giúp các dự án đủ điều kiện pháp lý được triển khai nhanh hơn, qua đó củng cố niềm tin cho thị trường”, Vụ trưởng Trần Đăng Vinh nhận định, niềm tin cần xuất phát từ pháp luật, thể chế minh bạch, rõ ràng, thuận lợi, tạo điều kiện cho người dân.

Theo ông Vinh, “thanh tra không chỉ để phát hiện, phòng ngừa, xử lý vi phạm mà còn phải phát hiện rủi ro sớm, ngăn chặn, phòng ngừa các lỗ hổng để tránh trường hợp tích tụ những vi phạm nhỏ thành sai phạm lớn. Nhiều dự án do tích tụ vi phạm dẫn đến càng ngày càng sai phạm nặng, khó xử lý, do đó, phải đánh giá các vướng mắc, nghiên cứu phương án xử lý phù hợp, đồng thời cần có sự phối hợp các cơ quan nhà nước như Bộ Tài chính, Bộ Xây dựng... để đưa ra giải pháp đầu ra phù hợp”, ông Vinh nói.

Ông Đào Văn Hà, Phó Vụ trưởng Vụ Dự báo-Thống kê, Ngân hàng Nhà nước. (Ảnh: HNV)

Thực tế, nhiều doanh nghiệp không chỉ cần vốn là chính, điều quan trọng hơn là sự ổn định và khả năng dự báo của chính sách tín dụng. Lý giải điều này, ông Đào Văn Hà chia sẻ, định hướng đầu tiên được Ngân hàng Nhà nước tập trung là kiên định mục tiêu ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát và duy trì mặt bằng lãi suất hợp lý - cơ sở quan trọng để doanh nghiệp có thể tính toán được dòng tiền đầu tư, đồng thời giúp người mua nhà ước lượng được nghĩa vụ trả nợ dài hạn mà không lo ngại các áp lực tài chính đột biến.

Bên cạnh đó, Ngân hàng Nhà nước sẽ duy trì các cơ chế đặc thù về tín dụng dành riêng cho nhà ở xã hội, nhà ở công nhân và bất động sản khu công nghiệp. Đáng chú ý, việc tập trung nguồn vốn sẵn sàng, ổn định cho phân khúc có nhu cầu thực sẽ “giúp các chủ thể trên thị trường chuyển dịch từ tư duy đầu cơ ngắn hạn sang lập kế hoạch phát triển, an cư dài hạn”.

Đánh giá chi phí phát triển dự án hiện chịu tác động lớn từ thời gian chuẩn bị đầu tư và thủ tục pháp lý, Phó Cục trưởng Hà Quang Hưng cho biết, hiện nay, với một số loại hình dự án như nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê, việc cải cách thủ tục hành chính đã thực hiện rất tốt, như cắt giảm các thủ tục về đầu tư, chấp thuận chủ trương đầu tư, giao chủ đầu tư. Đặc biệt, yêu cầu về số hóa các trình tự, thủ tục có liên quan xác nhận các đối tượng cũng như trình tự, thủ tục mua, thuê mua nhà ở xã hội cũng như ứng dụng và sử dụng dữ liệu (như đã sử dụng dữ liệu về dân cư đối với nhà ở xã hội) cần được đẩy mạnh, theo đó, người dân chỉ cần cung cấp số căn cước công dân là có thể tra cứu ngay một người đã mua, đã được hưởng các chính sách về nhà ở xã hội hay chưa, thuộc đối tượng nào. Điều này sẽ giúp giảm bớt rất nhiều giấy tờ cho người dân.

Hoàn thiện cơ chế phối hợp, kiến tạo nền tảng cho chu kỳ phát triển mới

Việc hoàn thiện cơ chế phối hợp được xem là “chìa khóa” khơi thông nguồn lực dự án, Vụ trưởng Vụ Pháp chế Trần Đăng Vinh cho hay, giải pháp thiết thực nhất là cần tháo gỡ và giảm bớt đến mức tối đa các thủ tục không cần thiết. Quá trình xem xét dự án hoặc một thửa đất chỉ nên tập trung vào các tiêu chí cơ bản nhất bao gồm hồ sơ pháp lý, quy hoạch và giá cả.

Tiến sĩ Trần Đăng Vinh, Vụ trưởng Vụ Pháp chế, Thanh tra Chính phủ. (Ảnh: HNV)

Nhằm hoàn thiện cơ chế phối hợp, ông Vinh đề xuất các cơ quan phân định rõ trách nhiệm, thẩm quyền cũng như thời hạn giải quyết của từng đơn vị trong quá trình xử lý dự án. Bên cạnh đó, việc tăng cường chia sẻ cơ sở dữ liệu và chuyển đổi số giữa các ngành như thanh tra, đất đai, đầu tư, xây dựng và ngân hàng là vô cùng cần thiết, điều này sẽ giúp các cơ quan, nhất là cơ quan thanh tra, có thể dễ dàng rà soát, phát hiện vấn đề để hỗ trợ gỡ vướng kịp thời. “Đối với các dự án có tính phức tạp lớn hoặc vướng mắc liên quan nhiều cấp, nhiều ngành, cần thiết lập cơ chế phối hợp liên ngành ngay từ giai đoạn đầu, cố gắng tháo gỡ và tạo điều kiện đến mức tối đa cho doanh nghiệp”, ông Vinh khẳng định.

Ông Vinh cũng nhấn mạnh, mục tiêu của hoạt động rà soát, thanh tra chuyên đề không chỉ dừng ở việc phát hiện, xử lý vi phạm mà quan trọng hơn là làm rõ nguyên nhân của những tồn tại, vướng mắc để đề xuất giải pháp tháo gỡ, đồng thời phát hiện và nhân rộng các mô hình, cách làm hiệu quả, đóng góp cho sự phát triển của nền kinh tế.

Trong khi đó, để giúp doanh nghiệp tiếp cận vốn thuận lợi hơn và người dân có cơ hội tiếp cận nhà ở với chi phí hợp lý, ông Đào Văn Hà, Phó Vụ trưởng Vụ Dự báo-Thống kê đề xuất, phải có sự phối hợp đồng bộ, liên thông giữa các chính sách về tiền tệ, tài khóa, đất đai, đầu tư, xây dựng, nhà ở và các chính sách phát triển thị trường bất động sản. Cụ thể, về phía Ngân hàng Nhà nước, chính sách tiền tệ sẽ tiếp tục được điều hành chủ động, linh hoạt, phối hợp chặt chẽ với chính sách tài khóa và các chính sách kinh tế vĩ mô khác nhằm góp phần ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát, hỗ trợ tăng trưởng kinh tế bền vững.

Ông Nguyễn Quang Huy, Chuyên gia Kinh tế, Giám đốc điều hành Khoa Tài chính-Ngân hàng, Trường Đại học Nguyễn Trãi. (Ảnh: HNV)

Đối với thị trường bất động sản, việc khơi thông dòng vốn cần gắn với việc nâng cao tính minh bạch của thị trường, hoàn thiện khung pháp lý và tháo gỡ các vướng mắc về thủ tục đầu tư, đất đai, xây dựng.

Ông Trần Đăng Vinh, Vụ trưởng Vụ Pháp chế, Thanh tra Chính phủ đưa ra thông điệp nhấn mạnh vào 4 yếu tố, bao gồm sự ổn định, tính minh bạch, sự đồng bộ và tính khả thi.

Trong số 4 yếu tố nền tảng nêu trên, tính khả thi của các quy định là điều mà người dân và cộng đồng doanh nghiệp đang cần nhất hiện nay và hệ thống pháp luật cần hướng tới mục tiêu tạo thuận lợi cho hoạt động phát triển kinh tế-xã hội, thay vì trở thành rào cản trong quá trình thực thi.

Ông Hà Quang Hưng, Phó Cục trưởng Cục Quản lý nhà và thị trường bất động sản, Bộ Xây dựng cho rằng, trong lĩnh vực phát triển nhà ở cho thuê, chủ đầu tư phải bỏ ra một khoản tiền rất lớn ban đầu nhưng thu hồi rất chậm, 20 năm, thậm chí 30 năm.

Vì thế, theo ông Hưng, cần có một cơ chế chính sách, nhất là nguồn vốn tín dụng dài hạn bởi hiện nay hầu hết là cho vay ngắn hạn và trung hạn đồng thời, cần từng bước chuyển dần tư duy từ sở hữu nhà sang tư duy thuê nhà và giá nhà sẽ hạ.

Đại diện Bộ Xây dựng cũng giải thích “khả thi” là bảo đảm phù hợp với thực tiễn, có khả năng để thực hiện. Đây là thông điệp tạo niềm tin cho thị trường, người dân, doanh nghiệp, cho chính người chấp hành pháp luật và thực thi pháp luật.

HÂN NGUYỄN