Diều gắn đèn chớp uy hiếp đường bay khiến máy bay không thể cất, hạ cánh ở Tân Sơn Nhất

Theo Cục Hàng không Việt Nam, khoảng 19h40 ngày 13/8, Trung tâm Quản lý Điều hành bay khu vực 3 (Quân chủng Phòng không - Không quân) thông báo Trung tâm Kiểm soát - Tiếp cận Tân Sơn Nhất phát hiện vật thể nghi là UAV ở khu vực hướng cầu Tham Lương. Thời điểm này, vị trí và độ cao cụ thể của vật thể chưa được xác định.

Đến khoảng 20h2, thông tin tiếp tục được chuyển tới Đài Kiểm soát không lưu Tân Sơn Nhất, xác định vật thể hoạt động tại khu vực phường Tây Thạnh.

Trước nguy cơ ảnh hưởng an toàn bay, Cảng vụ Hàng không miền Nam yêu cầu tạm dừng toàn bộ hoạt động cất, hạ cánh tại Tân Sơn Nhất để các lực lượng chức năng xác minh.

Từ 20h5, các chuyến chuẩn bị khởi hành được giữ lại dưới mặt đất, trong khi những tàu bay đang đến Tân Sơn Nhất phải bay chờ. Qua kiểm tra, lực lượng chức năng xác định vật thể gây nghi ngờ không phải UAV mà là 3 con diều kích thước lớn có gắn đèn, được người dân thả ở độ cao khoảng 400m tại khu vực phường Tây Thạnh, cách sân bay khoảng 2,5km.

Sau khi hoạt động thả diều được ngăn chặn, đến 20h18, Tân Sơn Nhất khai thác trở lại bình thường. Như vậy, hoạt động cất, hạ cánh bị gián đoạn trong khoảng 13 phút.

Khoảng thời gian không dài nhưng tác động lập tức lan tới hoạt động khai thác. Theo báo cáo ban đầu, 4 chuyến bay phải dừng chờ khởi hành, 7 chuyến bay đến phải bay chờ. Trong đó, một chuyến phải chuyển hướng hạ cánh xuống sân bay Cam Ranh.

Lực lượng chức năng sau đó xác định người thả diều, thu giữ phương tiện liên quan và tiến hành xử lý theo quy định.

Chuyến bay SPQ983 từ Đà Nẵng đến Tp.HCM phải bay vòng trước khi đáp, khiến lịch trình trễ một giờ so với kế hoạch. Nguồn: FightAware

Tân Sơn Nhất nằm ở phía bắc Tp.HCM, cách trung tâm khoảng 8km, gồm 3 nhà ga T1, T2 và T3, với tổng công suất khoảng 50 triệu lượt khách mỗi năm. Do nằm giữa khu vực đô thị, hoạt động bay tại đây thường bị tác động bởi UAV, diều và tia laser.

Gần nhất, ngày 11/8, UAV hai lần xâm nhập vùng cấm, khiến hơn 100 chuyến bay trễ giờ hoặc thay đổi thời gian khởi hành, ảnh hưởng hơn 10.000 hành khách.

Ngoài Tân Sơn Nhất, nhiều sân bay khác cũng từng bị ảnh hưởng do vật thể bay xuất hiện gần khu vực khai thác. Hồi tháng 6, một thiết bị bay không người lái xuất hiện gần Nội Bài khiến 16 chuyến bay chậm khởi hành.

Kíp trực điều hành không lưu Cảng Hàng không quốc tế Tân Sơn Nhất. Ảnh: Tổng Công ty Quản lý bay Việt Nam.

Trước đó, tháng 3, UAV xuất hiện gần khu vực tiếp cận hạ cánh sân bay Cát Bi, làm gián đoạn khai thác khoảng 4 giờ và khiến 4 chuyến bay phải chuyển hướng đến Nội Bài. Sân bay Đà Nẵng cũng từng ghi nhận nhiều trường hợp UAV xuất hiện trên đường bay.

Để ngăn ngừa tác động của UAV, nhiều quốc gia đã triển khai hệ thống “no-fly zone”, định danh drone từ xa, hoặc áp dụng công nghệ vô hiệu hóa thiết bị, triệt tiêu nguy cơ xâm phạm của UAV. Ở thực tế nước ta, trước mắt cần ưu tiên phát hiện và cảnh báo sớm, phối hợp phản ứng nhanh, từng bước hoàn thiện cơ chế pháp lý và đầu tư công nghệ phù hợp. Các cơ quan, đơn vị chức năng cần tuyên truyền trọng tâm, trọng điểm cho học sinh, người dân ở xung quanh sân bay, khu vực điểm du lịch,… nhằm ngăn chặn từ sớm, từ xa hành vi này.

Để tăng cường hiệu quả quản lý, giám sát, phát hiện sớm và xử lý kịp thời các sự việc liên quan UAV tại khu vực cấm bay, khu vực hạn chế bay của cảng hàng không, Cục Hàng không Việt Nam đã báo cáo Bộ Xây dựng kiến nghị Ủy ban Quốc gia về An ninh hàng không và tạo thuận lợi hàng không sớm thống nhất, giao trách nhiệm chủ trì cho cơ quan, đơn vị trên địa bàn cảng hàng không trong tình huống có UAV xâm nhập trái phép, ảnh hưởng đến các hoạt động bay hàng không dân dụng.

Theo Nghị định 123/2021 và 17/2026, người thả diều hoặc điều khiển UAV (gồm drone và flycam) tại khu vực hạn chế bay gây ảnh hưởng hoạt động hàng không có thể bị phạt đến 40 triệu đồng.

Khánh Linh (t/h)