Điều đặc biệt tại cuộc tập trận hải quân lớn nhất thế giới do Mỹ dẫn đầu

Ngày 30-4, Hạm đội 3 của Mỹ thông báo binh sĩ từ 30 quốc gia sẽ tham gia cuộc tập trận RIMPAC diễn ra hai năm một lần, dự kiến từ ngày 24-6 đến 31-7 tại vùng biển ngoài khơi Hawaii.

Quy mô quân số và khí tài năm nay bao gồm hơn 25.000 quân nhân, 40 tàu mặt nước, 5 tàu ngầm và khoảng 140 máy bay các loại.

Trong lần tập trận này, phía Hàn Quốc đã được lựa chọn để đảm nhiệm vị trí chỉ huy bộ phận hàng hải. Với vai trò này, vị đô đốc Hải quân Hàn Quốc sẽ nắm quyền kiểm soát các khí tài hải quân đa quốc gia, bao gồm cả các tàu sân bay và các nhóm tác chiến đổ bộ từ Mỹ, Canada và Nhật Bản.

Tàu khu trục ROKS Jeongjo the Great của Hải quân Hàn Quốc trong một cuộc tập trận hồi tháng 11-2025. Ảnh: Hải quân Hàn Quốc

Theo thông tin từ Hạm đội 3, tư lệnh hạm đội này sẽ giữ quyền điều hành tổng thể cuộc tập trận, với một sĩ quan người Chile làm phó tư lệnh.

Bên cạnh đó, một sĩ quan Nhật Bản sẽ đảm nhiệm vị trí phó chỉ huy, còn phía Canada dự kiến sẽ tiếp quản quyền điều hành thành phần không quân.

Trước đây, tại kỳ RIMPAC năm 2024, một sĩ quan Hải quân Hàn Quốc từng đảm nhiệm vị trí phó chỉ huy bộ phận hàng hải.

Đại diện Hải quân Hàn Quốc khẳng định lực lượng này đã lên kế hoạch để "thực hiện thành công sứ mệnh với tư cách là bên chỉ huy, qua đó chứng tỏ năng lực điều hành tác chiến xuất sắc của quân chủng ra thế giới".

Seoul được cho là sẽ triển khai tàu khu trục ROKS Jeongjo the Great trang bị hệ thống Aegis, máy bay tuần tra hàng hải P-8 Poseidon và tàu ngầm trọng tải 3.000 tấn mang tên ROKS Dosan Ahn Chang-ho (có khả năng phóng tên lửa đạn đạo từ tàu ngầm).

Tướng Xavier T. Brunson, Tư lệnh Lực lượng Mỹ tại Hàn Quốc, phát biểu vào ngày 28-4-2026. Ảnh: Lực lượng Mỹ tại Hàn Quốc

Trao đổi với trang NK News vào ngày 30-4, ông Shin Seung-ki, nhà nghiên cứu tại Viện Phân tích Quốc phòng Hàn Quốc (KIDA), nhận định việc lần đầu tiên nắm quyền chỉ huy bộ phận hàng hải tại RIMPAC kỳ vọng sẽ củng cố năng lực dẫn dắt lực lượng đồng minh của Seoul trong các tình huống khẩn cấp với Triều Tiên.

Dù cuộc tập trận không bao gồm việc điều hành quân đội trực tiếp gần bán đảo Triều Tiên, nhưng ông Shin cho rằng vai trò chỉ huy này có thể là bước đệm trong quá trình chuyển giao quyền chỉ huy tác chiến thời chiến (OPCON) tương lai.

Theo chuyên gia này, Mỹ và Hàn Quốc có thể tận dụng cuộc tập trận để tăng cường phối hợp, đồng thời tạo ra những cơ hội rõ rệt hơn để đánh giá liệu Seoul đã sẵn sàng tiếp nhận quyền kiểm soát quân đội trong thời chiến hay chưa.

Sau khi tiến trình chuyển giao hoàn tất, một tướng bốn sao của Hàn Quốc sẽ lãnh đạo Bộ tư lệnh Lực lượng Liên hợp Mỹ - Hàn (CFC), còn một tướng Mỹ sẽ giữ vai trò phó tư lệnh.

Tuần trước, Tư lệnh Lực lượng Mỹ tại Hàn Quốc, Tướng Xavier Brunson, đã gửi lộ trình chuyển giao OPCON tới Lầu Năm Góc. Theo đó, các kế hoạch nhằm thỏa mãn điều kiện chuyển giao dự kiến sẽ hoàn tất vào quý 2 năm tài chính 2029.

Về phía Hàn Quốc, Tổng thống Lee Jae Myung đã đặt mục tiêu này làm trọng tâm trong chương trình nghị sự quốc phòng và cam kết giành lại quyền chỉ huy thời chiến vào năm 2030.

Huệ Bình