Mỹ giải ngân gói viện trợ quân sự 400 triệu USD cho Ukraine

Phát biểu trong phiên điều trần trước Ủy ban Quân vụ Hạ viện Mỹ ngày 29/4 giờ địa phương, Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Pete Hegseth xác nhận khoản tài trợ đã được “mở khóa” sau khi các vướng mắc về thủ tục hành chính được giải quyết.

“Các khoản tiền đã được giải ngân kể từ ngày hôm qua,” ông Hegseth nói với các nhà lập pháp và cho biết gói viện trợ này đang được triển khai, theo Kyiv Independent.

Gói viện trợ quân sự 400 triệu USD trong năm tài khóa 2026 vốn đã được Quốc hội Mỹ phê duyệt từ cuối năm 2025 nhưng bị đình trệ tại Lầu Năm Góc trong nhiều tháng do “các thủ tục hành chính”.

Khoản tài trợ này sẽ được phân bổ thông qua Sáng kiến Hỗ trợ An ninh Ukraine (USAI) – một cơ chế do Lầu Năm Góc vận hành, theo đó vũ khí được mua trực tiếp từ các nhà thầu quốc phòng Mỹ để chuyển giao tới Ukraine.

Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Pete Hegseth. Ảnh: X/@SecWar

Cùng ngày 29/4, Bộ Ngoại giao Mỹ thông báo nước này sẽ đóng góp 100 triệu USD cho Ukraine nhằm sửa chữa mái vòm bảo vệ tại nhà máy điện hạt nhân Chernobyl theo sáng kiến “Vòm che chắn an toàn mới” (New Safe Confinement - NSC) của G7.

“Tương ứng với vai trò dẫn dắt liên tục của Mỹ trong các vấn đề an toàn hạt nhân và không phổ biến vũ khí hạt nhân, Mỹ chủ động cam kết đóng góp 20%, tương đương 100 triệu USD, trong tổng chi phí ước tính 500 triệu USD của G7 để phục hồi mái vòm NSC và bảo đảm an toàn, an ninh lâu dài cho các lò phản ứng và vật liệu hạt nhân tại Chernobyl,” tuyên bố của Bộ Ngoại giao Mỹ viết.

Theo tuyên bố, mái vòm hiện tại của nhà máy điện hạt nhân Chernobyl đã bị hư hại sau một cuộc tấn công bằng máy bay không người lái của Nga vào năm ngoái. Giám đốc nhà máy Chernobyl, ông Serhii Tarakanov, ngày 23/12/2025 cũng đã cảnh báo mái vòm xây dựng phía trên lò phản ứng bị hư hại có nguy cơ sụp đổ sau cuộc tấn công của Nga.

“Nếu không được sửa chữa, mái vòm sẽ không còn khả năng bảo vệ đầy đủ, làm dấy lên nguy cơ rò rỉ chất phóng xạ nguy hiểm tại châu Âu,” Bộ Ngoại giao Mỹ cảnh báo.

“Trong ba thập kỷ qua, Mỹ cùng các đối tác G7 đã dẫn đầu các nỗ lực bảo đảm an toàn vật liệu hạt nhân tại Chernobyl, trong đó Mỹ đã đóng góp hơn 365 triệu USD cho mái vòm NSC nhằm bảo vệ khu vực lò phản ứng chính,” tuyên bố cho biết.

Thảm họa Chernobyl là một trong những tai nạn hạt nhân nghiêm trọng nhất trong lịch sử nhân loại, xảy ra vào ngày 26/4/1986 tại Nhà máy điện hạt nhân Chernobyl, thuộc Liên Xô cũ, nay nằm trên lãnh thổ Ukraine.

Sự cố bắt nguồn từ một cuộc thử nghiệm thất bại tại lò phản ứng số 4, dẫn đến vụ nổ lớn và giải phóng một lượng phóng xạ khổng lồ ra môi trường. Những đám mây độc hại lan rộng khiến khoảng 8,4 triệu người phơi nhiễm với phóng xạ hạt nhân.

Mái vòm bảo vệ tại nhà máy đóng vai trò then chốt trong việc ngăn chặn rò rỉ phóng xạ từ lò phản ứng số 4 tại Chernobyl. Mái vòm giúp giảm thiểu nguy cơ phát tán bụi phóng xạ và bất kỳ hư hại nào với mái vòm này đều bị coi là rủi ro an ninh hạt nhân cấp châu Âu, theo Euronews.

Những chiếc xe điện đụng tại một công viên giải trí bị bỏ hoang ở thị trấn Pripyat, Ukraine, gần nhà máy điện hạt nhân Chernobyl, ngày 26/4. Ảnh: AP

Tùng Dương