Điều chỉnh quy hoạch hàng hải, mở đường phát triển hệ thống cảng biển quốc gia

Đến năm 2030, hệ thống cảng biển Việt Nam phấn đấu đáp ứng sản lượng hàng hóa thông qua từ 1.396-1.656 triệu tấn. (Ảnh minh họa).

Bộ trưởng Bộ Xây dựng đã ký ban hành Quyết định số 1061/QĐ-BXD phê duyệt điều chỉnh Quy hoạch tổng thể kết cấu hạ tầng hàng hải thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050. Đây được xem là bước đi quan trọng nhằm cụ thể hóa các chủ trương của Đảng, Quốc hội về phát triển kết cấu hạ tầng chiến lược, tạo nền tảng để hệ thống cảng biển Việt Nam phát triển đồng bộ, hiện đại và hội nhập quốc tế.

Theo Bộ Xây dựng, việc điều chỉnh quy hoạch được nghiên cứu, thẩm định kỹ lưỡng trên cơ sở bám sát các định hướng mới của Bộ Chính trị, Ban Bí thư và các nghị quyết của Quốc hội, đặc biệt là Kết luận số 18-KL/TW của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV về kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội gắn với mục tiêu tăng trưởng ở mức hai con số trong giai đoạn tới.

Một điểm mới đáng chú ý là quy hoạch được đổi tên từ "Quy hoạch tổng thể phát triển hệ thống cảng biển" thành "Quy hoạch tổng thể kết cấu hạ tầng hàng hải" nhằm bảo đảm thống nhất với Luật Quy hoạch năm 2025. Phạm vi quy hoạch bao trùm toàn bộ hệ thống cảng biển trên cả nước theo địa giới hành chính mới, bảo đảm đồng bộ với quy hoạch tổng thể quốc gia và các quy hoạch ngành.

Quy hoạch điều chỉnh tiếp tục xác lập Hải Phòng và Thành phố Hồ Chí Minh là hai cảng biển đặc biệt của quốc gia. Đồng thời, 15 cảng biển loại I và 6 cảng biển loại II được phân định rõ chức năng, trong đó các cảng Thanh Hóa, Đà Nẵng, Khánh Hòa và Cần Thơ được định hướng phát triển để trở thành cảng biển đặc biệt trong tương lai.

Trong giai đoạn tới, nguồn lực sẽ được ưu tiên cho các dự án có tính động lực như khu bến cảng trung chuyển quốc tế Cần Giờ (TP.HCM), phát triển khu bến Liên Chiểu (Đà Nẵng), khu bến Nam Đồ Sơn (Hải Phòng) thành các cửa ngõ kết hợp trung chuyển quốc tế. Bên cạnh đó, quy hoạch bổ sung các khu bến phục vụ công nghiệp, năng lượng như thép, LNG và định hướng hình thành ba khu công nghiệp tàu biển tập trung tại ba miền Bắc, Trung và Nam.

Hệ thống luồng hàng hải cũng được xác định là hạ tầng trọng điểm cần đầu tư nâng cấp. Nổi bật là các tuyến luồng Lạch Huyện và Vũng Tàu - Thị Vải có khả năng tiếp nhận tàu đến 250.000 tấn, trong khi luồng Sơn Dương có thể đón tàu đến 300.000 tấn. Đây là tiền đề quan trọng để nâng cao năng lực thông qua hàng hóa và tăng sức cạnh tranh của hệ thống cảng biển Việt Nam trên các tuyến vận tải quốc tế.

Theo quy hoạch, đến năm 2030, hệ thống cảng biển Việt Nam phấn đấu đáp ứng sản lượng hàng hóa thông qua từ 1.396-1.656 triệu tấn, với tốc độ tăng trưởng bình quân 4,3-4,9% mỗi năm. Để hiện thực hóa mục tiêu này, tổng nhu cầu vốn đầu tư ước khoảng 581.000 tỷ đồng.

Đáng chú ý, nguồn vốn sẽ được huy động chủ yếu từ khu vực ngoài ngân sách và các nguồn vốn hợp pháp khác. Đây là định hướng thể hiện chủ trương đẩy mạnh xã hội hóa đầu tư hạ tầng, khuyến khích khu vực kinh tế tư nhân tham gia phát triển các công trình hàng hải trọng điểm, qua đó tạo động lực mới cho kinh tế biển, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia và thúc đẩy hội nhập quốc tế.

Anh Đức - Lập Nguyễn