Điện mặt trời mái nhà sau Chỉ thị 10: 'Thỏi nam châm' mới hút vốn FDI

Khi điện xanh trở thành "điểm cộng" của khu công nghiệp

Chỉ vài năm trước, mỗi khi doanh nghiệp nước ngoài đến khảo sát địa điểm đầu tư tại Việt Nam, câu chuyện thường bắt đầu bằng giá thuê đất, khoảng cách tới cảng biển, hạ tầng giao thông hay khả năng cấp điện của khu công nghiệp (KCN).

Giờ đây, những cuộc trao đổi ấy đã khác. Không ít nhà đầu tư dành phần lớn thời gian để tìm hiểu KCN có thể cung cấp bao nhiêu năng lượng tái tạo, tỷ lệ điện xanh đạt đến đâu hay doanh nghiệp có thể lắp điện mặt trời ngay trên mái nhà xưởng hay không?

Sự thay đổi này được cảm nhận rất rõ tại KCN DEEP C (TP Hải Phòng). Chia sẻ với PV Tiền Phong, ông Đào Văn Thuấn - Quản lý điện KCN DEEP C cho biết, chỉ trong khoảng từ tháng 4 đến tháng 6 năm nay, tổng quy mô điện mặt trời mái nhà của toàn KCN đã tăng rất mạnh, với mức hơn 70%.

Con số này không đến từ sự bùng nổ ngẫu nhiên. Trước đây, nhiều doanh nghiệp vẫn chờ vì cơ chế chưa rõ ràng. Sau khi các chính sách mới được ban hành, đặc biệt là Chỉ thị 10 của Thủ tướng về tăng cường thực thi tiết kiệm điện và phát triển điện mặt trời mái nhà, các doanh nghiệp đã mạnh dạn đầu tư. Nhiều dự án đã chuẩn bị từ trước đồng loạt được triển khai.

Ông Đào Văn Thuấn - Quản lý điện KCN DEEP C cho biết, sau khi các vướng mắc được tháo gỡ, nhiều dự án điện mặt trời đã chuẩn bị từ trước đồng loạt được triển khai trong thời gian gần đây.

Theo ông Thuấn, hiện DEEP C có khoảng 227 doanh nghiệp đang hoạt động. Bên cạnh các dự án do chủ đầu tư triển khai, có khoảng 8 doanh nghiệp lớn đang triển khai lắp đặt điện mặt trời mái nhà.

Trong số đó, Công ty TNHH FLAT Việt Nam là doanh nghiệp có kế hoạch đầu tư lớn nhất với khoảng 30 MWp, triển khai theo ba giai đoạn; Bridgestone dự kiến khoảng 18,1 MWp, còn Pegatron khoảng 8 MWp. Một số doanh nghiệp khác như Tesa Site, Vietnam Advance Film Material, USI, Yusen Logistics và Việt Hàn cũng đang triển khai các dự án với quy mô từ vài trăm kWp đến vài MWp.

Theo quy hoạch đến năm 2030, tổng công suất điện mặt trời mái nhà tại KCN DEEP C dự kiến đạt khoảng 64 MWp. Hiện nay, công suất đã đưa vào vận hành đạt khoảng 21 Mwp, do đó dư địa phát triển vẫn còn rất lớn.

“Đặc biệt, thời gian gần đây các doanh nghiệp FDI tiếp tục đổ bộ vào KCN, các nhà xưởng mới liên tục được xây dựng khiến các ô đất trống nhanh chóng được lấp đầy. Đáng chú ý, các doanh nghiệp đều rất quan tâm đến hạ tầng điện, trong đó đầu tư điện mặt trời mái nhà đang trở thành một phần trong chiến lược phát triển dài hạn của nhiều doanh nghiệp FDI”, ông Thuấn chia sẻ.

Những tấm pin chạy cùng dây chuyền sản xuất

Khoảng 6 giờ sáng, khi những dây chuyền đầu tiên của Công ty TNHH FLAT Việt Nam (KCN Đình Vũ, TP Hải Phòng) bắt đầu vận hành, hệ thống điện mặt trời trên mái nhà máy cũng đồng thời phát điện.

Đến hơn 5-6 giờ chiều, khi công nhân kết thúc ca làm việc, những tấm pin vẫn tiếp tục tạo ra điện. Nhịp phát điện gần như trùng khớp với thời điểm nhà máy tiêu thụ điện lớn nhất trong ngày. Đó cũng là lý do doanh nghiệp coi điện mặt trời là một phần của dây chuyền sản xuất, chứ không chỉ là một hạng mục đầu tư.

Công ty TNHH FLAT Việt Nam hiện có khoảng 2.000 lao động và đã đầu tư hệ thống điện mặt trời mái nhà với tổng công suất lắp đặt 12,5 MWp. Trong đó, khoảng 11,5 MWp đã được đưa vào vận hành, phần công suất còn lại đang được nghiên cứu triển khai để tận dụng tối đa diện tích mái nhà xưởng.

Mái nhà xưởng của Công ty TNHH FLAT Việt Nam phủ kín các tấm pin năng lượng mặt trời.

Chia sẻ với PV Tiền Phong, lãnh đạo Công ty TNHH FLAT Việt Nam cho biết, nhà máy hiện có nhu cầu công suất điện khoảng 30-35 MW. Vào những ngày nắng đẹp, hệ thống điện mặt trời có thể phát công suất khoảng 9 MW, tạo ra khoảng 50.000 kWh điện mỗi ngày, đáp ứng gần 1/3 nhu cầu điện của nhà máy. Khi thời tiết nhiều mây, sản lượng vẫn đạt khoảng 30.000-40.000 kWh/ngày.

Theo tính toán, với mức giá điện hiện nay, lượng điện tự sản xuất này có thể giúp doanh nghiệp tiết kiệm khoảng 100 triệu đồng mỗi ngày, đồng thời giảm đáng kể lượng điện phải mua từ lưới quốc gia trong giờ cao điểm.

Đặc biệt, dù đã vận hành hơn 11 MWp điện mặt trời mái nhà, Công ty TNHH FLAT Việt Nam vẫn đang nghiên cứu tiếp tục đầu tư khoảng 1,5 MWp còn lại trên diện tích mái nhà xưởng chưa được khai thác. Điều đó cho thấy doanh nghiệp FDI này không còn xem điện mặt trời là một khoản đầu tư ngắn hạn mà là một phần trong chiến lược phát triển dài hạn nhằm đáp ứng các tiêu chuẩn ngày càng khắt khe của chuỗi cung ứng toàn cầu.

Không chỉ tại KCN DEEP C, làn sóng đầu tư điện mặt trời mái nhà đang lan sang nhiều KCN khác của TP Hải Phòng như VSIP Hải Phòng, Tràng Duệ, Nam Đình Vũ, Đồ Sơn…

Xu hướng lắp điện mặt trời mái nhà đang tăng mạnh tại các KCN phía Bắc trong thời gian gần đây.

Theo số liệu của Công ty Điện lực Hải Phòng, tính đến hết tháng 6/2026, toàn thành phố đã có 967 khách hàng triển khai điện mặt trời mái nhà, với tổng công suất đăng ký khoảng 60 MW, trở thành địa phương dẫn đầu trong phát triển điện mặt trời mái nhà ở phía Bắc.

Trước đà tăng trưởng mạnh, Công ty Điện lực Hải Phòng đặt mục tiêu hoàn thành 1.200 khách hàng sử dụng điện mặt trời mái nhà tự sản xuất, tự tiêu thụ, với tổng công suất phát triển đạt 110MW, tương đương 122,22% chỉ tiêu được giao. Đây không chỉ là giải pháp tiết kiệm năng lượng mà còn góp phần thúc đẩy quá trình chuyển đổi xanh, hướng tới xây dựng Hải Phòng trở thành trung tâm công nghiệp công nghệ cao, cảng biển xanh và phát triển bền vững.

Dương Hưng