Điện mặt trời mái nhà góp phần giảm áp lực điện mùa nắng nóng

Với yêu cầu đảm bảo an ninh năng lượng trong mùa nắng nóng, việc sử dụng điện tiết kiệm gắn với phát triển năng lượng xanh đang trở thành giải pháp trọng tâm. Tại khu vực phía nam tỉnh, Công ty Điện lực Khánh Hòa đã triển khai đồng bộ nhiều giải pháp, trong đó điện mặt trời mái nhà được xác định là hướng đi hiệu quả, thiết thực, mang lại lợi ích rõ rệt cho cả khách hàng và công ty.

Chủ động nguồn năng lượng tại chỗ

Trong những ngày nắng nóng kéo dài, nhu cầu sử dụng điện tăng cao, nhất là vào buổi trưa và đầu giờ chiều - thời điểm phụ tải thường đạt đỉnh. Trước áp lực chi phí điện gia tăng, nhiều hộ kinh doanh, cơ sở sản xuất và người dân đã chuyển từ tâm thế “tiết kiệm thụ động” sang “chủ động tạo nguồn”. Chủ một cơ sở kinh doanh dịch vụ ăn uống tại phường Phan Rang cho biết, sau khi đầu tư hệ thống điện mặt trời mái nhà, chi phí điện trong mùa nắng giảm rõ rệt. Nguồn điện phát ra vào ban ngày cơ bản đáp ứng nhu cầu vận hành, từ hệ thống làm mát đến thiết bị bếp. Trước đây, càng nắng cơ sở càng lo chi phí tăng, hiện nay nắng lại trở thành lợi thế.

Lãnh đạo Công ty Điện lực Khánh Hòa kiểm tra, theo dõi vận hành hệ thống lưới điện trên màn hình điều khiển trung tâm, chủ động điều tiết phụ tải trong mùa nắng nóng.

Không chỉ ở khu vực đô thị, tại các địa bàn miền núi, mô hình này đang dần được nhân rộng. Việc tận dụng mái nhà để phát điện giúp các hộ gia đình giảm phụ thuộc vào điện lưới trong giờ cao điểm, đồng thời ổn định chi phí sinh hoạt trong dài hạn.

Theo số liệu của Công ty Điện lực Khánh Hòa, đến hết tháng 3-2026, toàn khu vực có 3.637 hệ thống điện mặt trời mái nhà đã ký hợp đồng mua bán điện, với tổng công suất hơn 393,7MWp; sản lượng điện trong 3 tháng đầu năm đạt hơn 151 triệu kWh. Đáng chú ý, phần lớn sản lượng phát vào ban ngày, trùng với thời điểm phụ tải tăng cao, qua đó góp phần giảm áp lực cho hệ thống điện trong mùa nắng nóng. Những con số này không chỉ phản ánh sự phát triển về quy mô, mà còn cho thấy hiệu quả thực chất của mô hình khi gắn với nhu cầu sử dụng điện tại chỗ.

Ngành điện đồng hành

Nếu như trước đây, nhiều khách hàng còn e ngại về thủ tục, kỹ thuật khi lắp đặt điện mặt trời mái nhà, thì hiện nay, cách làm của ngành điện đã có sự chuyển biến theo hướng gần dân, sát thực tế. Công ty Điện lực Khánh Hòa không chỉ thực hiện vai trò quản lý mà còn chủ động hỗ trợ khách hàng ngay từ khâu đầu. Các hệ thống sau khi lắp đặt được hướng dẫn hoàn thiện hồ sơ, kiểm tra điều kiện đấu nối, tư vấn vận hành đúng quy định, qua đó hạn chế phát sinh vướng mắc, tạo sự yên tâm cho người dân khi đầu tư. Cùng với đó, công tác vận hành hệ thống điện được điều chỉnh linh hoạt hơn trong mùa cao điểm. Thông qua theo dõi phụ tải theo từng khu vực, ngành điện kịp thời nhận diện nguy cơ quá tải để có phương án điều tiết, phân bổ nguồn điện hợp lý. Đối với khách hàng sản xuất, doanh nghiệp, việc trao đổi, khuyến khích dịch chuyển thời gian sử dụng điện sang giờ thấp điểm được triển khai trên tinh thần hợp tác, chia sẻ.

Người dân phường Phan Rang đầu tư, vận hành hệ thống điện mặt trời mái nhà, góp phần giảm chi phí điện và giảm áp lực cho lưới điện trong giờ cao điểm.

Một điểm đáng chú ý là việc ứng dụng phân tích dữ liệu tiêu thụ điện. Thay vì khuyến nghị chung, ngành điện có thể đưa ra tư vấn cụ thể hơn cho từng nhóm khách hàng, góp phần điều chỉnh thói quen sử dụng điện theo hướng hiệu quả, nhất là trong những ngày nắng nóng kéo dài. Song song đó, các khuyến nghị đơn giản nhưng thiết thực như: Cài đặt điều hòa 26 - 27°C, hạn chế sử dụng đồng thời thiết bị công suất lớn... tiếp tục được tuyên truyền rộng rãi. Đây là những giải pháp dễ thực hiện nhưng nếu duy trì thường xuyên sẽ góp phần giảm đáng kể áp lực cho hệ thống điện.

Ông Hồ Thái Yên Kha - Giám đốc Công ty Điện lực Khánh Hòa cho biết, trong bối cảnh nhu cầu điện tăng cao, việc phát triển điện mặt trời mái nhà gắn với sử dụng điện tiết kiệm, hiệu quả là hướng đi cần thiết. Khi khách hàng chủ động được một phần nguồn điện không chỉ giảm chi phí mà còn góp phần cùng ngành điện đảm bảo cung ứng điện ổn định.

Từ thực tế triển khai cho thấy, điện mặt trời mái nhà không còn là giải pháp mang tính khuyến khích, mà đang trở thành lựa chọn thiết thực trong mùa nắng nóng. Khi người dân chủ động hơn trong sử dụng năng lượng, ngành điện chuyển từ quản lý sang đồng hành, bài toán cung ứng điện không chỉ được giải quyết trước mắt mà còn hướng đến mục tiêu phát triển bền vững, lâu dài.

Chỉ thị số 10, ngày 30-3-2026 của Thủ tướng Chính phủ về tăng cường tiết kiệm điện và phát triển điện mặt trời mái nhà đặt mục tiêu tiết kiệm tối thiểu 3% tổng điện năng tiêu thụ hằng năm và từ 10% trong các tháng cao điểm nắng nóng. Đồng thời, định hướng phát triển nguồn điện tại chỗ theo mô hình tự sản xuất, tự tiêu thụ, góp phần giảm áp lực cho hệ thống điện.

THANH XUÂN