Diễn đàn Kinh tế Mùa Thu năm 2026: TPHCM đẩy mạnh thu hút dòng vốn quốc tế, tạo động lực tăng trưởng mới

Tuy nhiên, để trở thành điểm đến hấp dẫn của các định chế tài chính lớn, TPHCM cần hoàn thiện thể chế, xây dựng môi trường đầu tư minh bạch, ổn định, phát triển hạ tầng tài chính hiện đại.

Trung tâm Tài chính quốc tế phải dẫn vốn vào nền kinh tế thực

Tại Phiên song song số 2 trong khuôn khổ Diễn đàn Kinh tế Mùa thu năm 2026, với chủ đề “Sự hội tụ của các cực tăng trưởng mới toàn cầu”, các nhà lãnh đạo, chuyên gia kinh tế, đại diện định chế tài chính và doanh nghiệp trong nước, quốc tế đã tập trung thảo luận những phương thức huy động nguồn lực, kết nối dòng vốn toàn cầu với nhu cầu phát triển của nền kinh tế Việt Nam nói chung và TPHCM nói riêng.

Trung tâm Tài chính quốc tế tại TPHCM được kỳ vọng sẽ tạo bước đột phá trong thu hút nguồn vốn toàn cầu

Phát biểu tại phiên thảo luận, ông Trương Minh Huy Vũ - Phó Chủ tịch UBND TPHCM, nhấn mạnh yêu cầu tìm kiếm những phương thức huy động nguồn lực mới nhằm phục vụ phát triển các ngành kinh tế và không gian tăng trưởng mới. Trong bối cảnh hiện nay, nguồn lực tài chính không còn đơn thuần là những dòng tiền, mà phải gắn với phương thức hoạt động, mô hình kinh doanh, cách tiếp cận và phương pháp triển khai mới.

Đặc biệt, sau khi mở rộng không gian phát triển, bao gồm Bình Dương và Bà Rịa - Vũng Tàu, TPHCM đang sở hữu nhiều lợi thế để hình thành những động lực tăng trưởng mới, từ công nghiệp, thương mại, dịch vụ đến kinh tế biển, logistics, không gian vùng trời và không gian ngầm.

Tuy nhiên, ông Trương Minh Huy Vũ cho biết vấn đề quan trọng đặt ra là làm thế nào để huy động đủ nguồn lực tài chính, đồng thời thiết lập cơ chế phân bổ vốn hiệu quả nhằm khai thác những tiềm năng, lợi thế đó. Chính phủ đã quyết tâm lựa chọn là hình thành Trung tâm Tài chính quốc tế Việt Nam tại hai địa điểm: TPHCM và Đà Nẵng. “Đến thời điểm hiện tại, các khung pháp lý của Trung tâm Tài chính quốc tế Việt Nam đã hoàn tất. Chúng tôi cũng đã tiếp nhận 10 thành viên đầu tiên dưới hình thức công ty holding”, Phó Chủ tịch UBND TPHCM chia sẻ.

Ông Trương Minh Huy Vũ - Phó Chủ tịch UBND TPHCM

Ông Trương Minh Huy Vũ cho biết thêm hai nội dung rất quan trọng trong thời gian tới là quỹ đầu tư và hoạt động quản lý quỹ. Dự kiến trong tháng 11/2026, quy trình và quy chế tiếp nhận các quỹ đầu tư sẽ được ban hành. Theo định hướng, các quỹ đầu tư sẽ được phân thành ba cấp độ, tương thích với các mô hình tại Singapore, Dubai và Hồng Kông, qua đó tạo điều kiện huy động những dòng vốn khác nhau từ thị trường quốc tế.

Phó Chủ tịch UBND TPHCM khẳng định, mục tiêu cốt lõi của việc hình thành Trung tâm Tài chính quốc tế không chỉ là thu hút các định chế tài chính mà còn phải đưa dòng vốn vào phục vụ trực tiếp hoạt động sản xuất, kinh doanh và các nhu cầu phát triển thực chất của nền kinh tế. Trong đó, Trung tâm Tài chính quốc tế tại TPHCM sẽ tập trung dẫn vốn cho không gian TPHCM mở rộng và vùng Đông Nam Bộ; còn Trung tâm tại Đà Nẵng hướng đến phục vụ nhu cầu phát triển của Đà Nẵng mở rộng và khu vực miền Trung.

Lãnh đạo Thành phố cũng bày tỏ mong muốn tiếp tục nhận được những ý kiến đóng góp từ các chuyên gia, nhà đầu tư và định chế tài chính quốc tế để hoàn thiện mô hình vận hành, tăng cường tính minh bạch và đẩy nhanh quá trình huy động vốn.

Sự minh bạch và ổn định giữ vai trò then chốt

Chia sẻ tại diễn đàn, ông Marc Knapper, nguyên Đại sứ Hoa Kỳ tại Việt Nam, Chủ tịch Knapper Global Advisors và cố vấn Trung tâm Tài chính quốc tế Việt Nam tại TPHCM, đánh giá cao tiến độ xây dựng nền tảng pháp lý và triển khai Trung tâm Tài chính quốc tế của Việt Nam. Việc hình thành một trung tâm tài chính có khả năng cạnh tranh quốc tế đòi hỏi không chỉ các chính sách ưu đãi mà còn cần hệ thống quản trị hiệu quả, cơ chế giám sát chặt chẽ và khả năng bảo đảm tính ổn định, có thể dự đoán của môi trường pháp lý.

Ông Marc Knapper cho rằng một trung tâm tài chính thành công không chỉ được tạo dựng bằng những quy định pháp luật, mà quan trọng hơn là quá trình xây dựng niềm tin thông qua các quyết định quản lý nhất quán, minh bạch và có thể dự đoán.

Ông Marc Knapper cho biết, mô hình tổ chức Trung tâm Tài chính quốc tế Việt Nam được thiết kế với Hội đồng Điều hành ở cấp trung ương, hai cơ quan điều hành tại TPHCM và Đà Nẵng cùng một cơ quan giám sát thống nhất. Bên cạnh đó, hệ thống giải quyết tranh chấp, trọng tài quốc tế và các cơ chế pháp lý đặc thù được kỳ vọng sẽ tạo thuận lợi cho các định chế tài chính nước ngoài tham gia hoạt động.

Đề cập đến điều kiện thu hút thành viên, ông Marc Knapper cho rằng cần chú trọng ba yếu tố: cam kết hoạt động thực chất, uy tín và năng lực tài chính của tổ chức tham gia, cùng việc đáp ứng các tiêu chuẩn quản lý, giám sát đối với những lĩnh vực đặc thù như ngân hàng, chứng khoán, bảo hiểm và quản lý tài sản. Đồng thời, việc tham gia Trung tâm Tài chính quốc tế phải gắn với các hoạt động kinh doanh, sản phẩm và dự án thực tế, thay vì chỉ mang tính hiện diện hình thức.

Theo vị chuyên gia, các định chế tài chính hàng đầu thế giới đặc biệt coi trọng sự rõ ràng, nhất quán và khả năng dự đoán của chính sách. Đây cũng chính là yếu tố quyết định để củng cố niềm tin của nhà đầu tư trong dài hạn. Ông Marc Knapper đề xuất lộ trình phát triển Trung tâm Tài chính quốc tế theo ba bước. Trước hết, từ nay đến năm 2027, cần tập trung hoàn thiện các bộ quy tắc hoạt động, thu hút những ngân hàng, công ty quản lý tài sản và định chế tài chính quốc tế có uy tín tham gia.

Tiếp đó, cần xây dựng hạ tầng vận hành thị trường, bao gồm sở giao dịch hàng hóa, hệ thống lưu ký và bù trừ đa tài sản, đồng thời tăng cường hợp tác với các cơ quan quản lý tài chính tại những trung tâm lớn như Singapore, Hồng Kông, Tokyo, Seoul, London và New York. Về dài hạn, Trung tâm cần phát triển khả năng kết nối với thị trường vốn trong nước, hướng các nguồn tài chính quốc tế vào những lĩnh vực Việt Nam có nhu cầu lớn như năng lượng, cơ sở hạ tầng, công nghiệp bán dẫn và chuyển đổi xanh.

Sự kiện thu hút nhiều chuyên gia và đại diện các định chế tài chính tham dự

Theo ông Marc Knapper, một trung tâm tài chính thành công không chỉ được tạo dựng bằng những quy định pháp luật, mà quan trọng hơn là quá trình xây dựng niềm tin thông qua các quyết định quản lý nhất quán, minh bạch và có thể dự đoán.

TPHCM cần khoảng 1,7 triệu tỷ đồng mỗi năm để phục vụ tăng trưởng

Ở góc độ kinh tế vĩ mô, TS. Cấn Văn Lực, Chuyên gia Kinh tế trưởng BIDV, Thành viên Hội đồng Tư vấn Chính sách Tiền tệ Quốc gia, đã đưa ra những phân tích đáng chú ý về nhu cầu huy động nguồn lực tài chính để Việt Nam và TPHCM hướng đến mục tiêu tăng trưởng hai chữ số. Dẫn kinh nghiệm quốc tế, TS. Cấn Văn Lực cho biết, tại các quốc gia từng đạt tốc độ tăng trưởng khoảng 10%, tỷ lệ tổng vốn đầu tư thường chiếm 35 - 40% GDP, trong khi tốc độ tăng vốn đầu tư hằng năm phải đạt khoảng 13 - 15%.

Đối với Việt Nam, nhu cầu vốn đầu tư trong giai đoạn từ nay đến năm 2030 được ước tính khoảng 280 - 300 tỷ USD mỗi năm, tương ứng tốc độ tăng vốn đầu tư bình quân khoảng 14%/năm. Riêng TPHCM, theo tính toán được TS. Cấn Văn Lực đưa ra, mỗi năm Thành phố cần huy động khoảng 1,7 triệu tỷ đồng, tương đương 22% tổng nhu cầu vốn của cả nước. Đây là nhu cầu nguồn lực rất lớn, đòi hỏi phải có những giải pháp đột phá trong huy động, phân bổ và sử dụng vốn.

TS. Cấn Văn Lực, Chuyên gia Kinh tế trưởng BIDV, Thành viên Hội đồng Tư vấn Chính sách Tiền tệ Quốc gia

Theo TS. Cấn Văn Lực, ngân sách nhà nước chỉ có thể đáp ứng một phần nhu cầu đầu tư. Đối với TPHCM, nguồn vốn từ khu vực tư nhân trong nước và quốc tế cần đóng góp khoảng 70 - 80%. Điều đó cho thấy vai trò đặc biệt quan trọng của việc cải thiện môi trường đầu tư, phát triển thị trường tài chính và tạo điều kiện để các doanh nghiệp, nhà đầu tư tư nhân tham gia sâu hơn vào những dự án phát triển kinh tế - xã hội.

TS. Cấn Văn Lực cũng chỉ ra một trong những hạn chế của cơ cấu huy động vốn tại Việt Nam hiện nay là sự phụ thuộc tương đối lớn vào hệ thống tín dụng ngân hàng. Theo đó, tín dụng ngân hàng đang chiếm khoảng 51% tổng lượng vốn, trong khi nguồn huy động từ thị trường cổ phiếu và trái phiếu doanh nghiệp mới chiếm khoảng 13 - 14%. Cơ cấu này cho thấy yêu cầu cấp thiết phải tiếp tục phát triển thị trường vốn, đặc biệt là thị trường chứng khoán và trái phiếu doanh nghiệp, nhằm giảm áp lực lên hệ thống ngân hàng, đồng thời mở rộng các kênh dẫn vốn trung và dài hạn cho nền kinh tế.

Bên cạnh những nguồn vốn truyền thống, chuyên gia đề xuất đẩy mạnh khai thác các nguồn lực mới như tài chính xanh, dòng vốn quốc tế, thị trường tài sản số, tín chỉ carbon, cũng như phát huy vai trò của Trung tâm Tài chính quốc tế tại TPHCM và Đà Nẵng. Một giải pháp quan trọng khác là xử lý những dự án đầu tư tồn đọng, kéo dài. Theo TS. Cấn Văn Lực, hiện có khoảng 1.500 dự án thuộc diện này cần được tháo gỡ để khơi thông nguồn lực đã đầu tư nhưng chưa phát huy hiệu quả.

TPHCM cần huy động khoảng 1,7 triệu tỷ đồng mỗi năm để đáp ứng nhu cầu vốn phục vụ tăng trưởng

Các chuyên gia tham dự diễn dàn cũng cho rằng việc thu hút dòng vốn toàn cầu vào Trung tâm Tài chính quốc tế không chỉ phụ thuộc vào quy mô thị trường hay các chính sách ưu đãi, mà còn gắn chặt với chất lượng thể chế, năng lực quản trị và mức độ kết nối giữa thị trường tài chính với nền kinh tế. Đối với TPHCM, yêu cầu đặt ra là tiếp tục hoàn thiện cơ chế, chính sách đặc thù, xây dựng môi trường đầu tư minh bạch, đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính và hình thành hệ sinh thái dịch vụ tài chính hiện đại.

Trong bối cảnh nhu cầu vốn cho tăng trưởng ngày càng lớn, bài toán quan trọng không chỉ là thu hút được bao nhiêu nguồn lực, mà còn là khả năng chuyển hóa các nguồn lực đó thành những công trình, dự án, sản phẩm và giá trị kinh tế cụ thể. Đó cũng chính là thước đo hiệu quả của Trung tâm Tài chính quốc tế, đồng thời là yếu tố quyết định để TPHCM phát huy lợi thế của không gian phát triển mới, củng cố vai trò đầu tàu kinh tế và từng bước nâng cao vị thế trên bản đồ tài chính khu vực và thế giới.

Thiên Long