Điểm ưu tiên vào lớp 10: Đề xuất mới cần lưu ý

Những học sinh nào được cộng điểm ưu tiên vào lớp 10?

Theo quy định hiện hành, học sinh thuộc diện ưu tiên khi tuyển sinh vào lớp 10 được chia thành 3 nhóm, tương ứng với các mức cộng 2 điểm, 1,5 điểm và 1 điểm.

Tuy nhiên, tại dự thảo mới, Bộ GD&ĐT đề xuất chỉ còn 2 nhóm, với mức cộng lần lượt là 1 điểm và 0,5 điểm. Như vậy, mức điểm ưu tiên cao nhất dự kiến giảm một nửa so với quy định hiện hành.

Ảnh minh hoạ: AI

Tại dự thảo, nhóm 1 được cộng 1 điểm, gồm trẻ em, học sinh là con liệt sĩ; con Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân; con thương binh; con người hưởng chính sách như thương binh; con bệnh binh và con của các đối tượng chính sách khác theo quy định tại Pháp lệnh Ưu đãi người có công với cách mạng.

Nhóm 2 được đề xuất cộng 0,5 điểm, gồm trẻ em, học sinh thuộc hộ nghèo theo chuẩn nghèo đa chiều của Chính phủ; trẻ em, học sinh có bố hoặc mẹ hoặc người giám hộ thường trú tại xã, thôn đặc biệt khó khăn; học sinh là người dân tộc thiểu số hoặc có cha đẻ, mẹ đẻ là người dân tộc thiểu số.

Đáng chú ý, dự thảo quy định mỗi học sinh chỉ được hưởng một mức ưu tiên cao nhất, kể cả khi thuộc nhiều diện ưu tiên. Điểm ưu tiên được cộng vào tổng điểm xét tuyển, tính theo thang điểm 10 đối với mỗi môn thi.

Bên cạnh điểm ưu tiên, dự thảo cũng đề xuất quy định về điểm khuyến khích. Theo đó, Sở GD&ĐT căn cứ điều kiện thực tế và quy định pháp luật để xác định đối tượng được cộng điểm, bảo đảm công khai, công bằng.

Tổng điểm khuyến khích của mỗi học sinh không quá 1 điểm. Khoản điểm này được cộng một lần vào tổng điểm xét tuyển sau khi quy đổi về thang điểm tương ứng với số môn thi.

Việc giới hạn điểm khuyến khích cùng với điều chỉnh các mức điểm ưu tiên là những nội dung đáng chú ý trong dự thảo quy chế mới. Nếu được thông qua, các quy định này sẽ tác động đến cách tính điểm xét tuyển đối với học sinh thuộc diện ưu tiên, khuyến khích khi vào lớp 10.

Đề xuất ba phương thức tuyển sinh lớp 10 

Ngoài chính sách điểm ưu tiên, dự thảo tiếp tục đề xuất 3 phương thức tiếp nhận học sinh vào lớp 10 THPT, gồm xét tuyển, thi tuyển và kết hợp thi tuyển với xét tuyển.

Với phương thức xét tuyển, căn cứ được sử dụng là kết quả rèn luyện và học tập các năm học ở cấp THCS hoặc chương trình tương đương.

Đối với thi tuyển, dự thảo đề xuất kỳ thi gồm hai môn bắt buộc là Toán và Ngữ văn. Thời gian làm bài môn Ngữ văn là 120 phút, môn Toán là 90 phút hoặc 120 phút. Học sinh dự tuyển vào trường THPT chuyên phải thi thêm một môn chuyên với đề thi riêng.

Dự thảo cũng quy định các nhóm được đề xuất tuyển thẳng vào lớp 10, gồm học sinh trường phổ thông dân tộc nội trú cấp THCS, học sinh là người dân tộc thiểu số rất ít người và học sinh là người khuyết tật. Các trường hợp khác do Sở GD&ĐT xác định căn cứ điều kiện thực tế và quy định pháp luật.

Theo dự thảo, việc tiếp nhận học sinh đầu cấp được định hướng triển khai trên môi trường số, ưu tiên đăng ký trực tuyến thông qua Cổng dịch vụ công hoặc hệ thống tiếp nhận của địa phương.

Các cơ sở giáo dục khai thác, đồng bộ dữ liệu từ cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư và cơ sở dữ liệu ngành giáo dục nhằm giảm thủ tục hành chính, hạn chế yêu cầu người dân cung cấp lại giấy tờ đã có.

Dự thảo Thông tư đang trong quá trình lấy ý kiến. Vì vậy, mức điểm ưu tiên, điểm khuyến khích và các phương thức tuyển sinh nêu trên có thể được điều chỉnh trước khi văn bản chính thức được ban hành.

Dự thảo cho thấy xu hướng điều chỉnh chính sách ưu tiên theo hướng thu hẹp mức chênh lệch điểm cộng giữa các nhóm đối tượng, qua đó góp phần tăng tính cạnh tranh dựa trên kết quả học tập và thi tuyển của học sinh.

Tuy nhiên, việc giảm điểm ưu tiên cũng đặt ra yêu cầu cân nhắc thấu đáo giữa mục tiêu bảo đảm công bằng trong tuyển sinh và chính sách hỗ trợ những học sinh có hoàn cảnh khó khăn, học sinh thuộc diện chính sách, người dân tộc thiểu số.

Vì vậy, bên cạnh việc điều chỉnh mức điểm, cần bảo đảm các tiêu chí xác định đối tượng ưu tiên rõ ràng, phù hợp với điều kiện thực tế, để vừa nâng cao tính minh bạch trong tuyển sinh lớp 10, vừa duy trì cơ hội tiếp cận giáo dục cho những nhóm học sinh cần được hỗ trợ.

P.V