Bộ GD-ĐT đề xuất thi lớp 10 với hai môn Toán và Văn, bỏ tuyển chọn đầu vào lớp 1, lớp 6

Theo Bộ GD-ĐT, việc xây dựng dự thảo Thông tư này đáp ứng yêu cầu bối cảnh mới khi có những thay đổi về quản trị giáo dục, chuyển đổi số, sắp xếp mạng lưới cơ sở giáo dục và tổ chức chính quyền địa phương.

Qua đó Thông tư nhằm bảo đảm công bằng và cơ hội học tập chủ động đáp ứng nhu cầu của người dân, đồng thời tạo căn cứ để địa phương hoạch định các điều kiện bảo đảm chất lượng giáo dục.

Chuyển tư duy từ "tuyển sinh" sang "tiếp nhận học sinh"

Dự thảo Thông tư được xây dựng theo hướng kế thừa những quy định còn phù hợp đồng thời đổi mới cách tiếp cận từ "tuyển sinh" sang "tiếp nhận học sinh đầu cấp", mở rộng phạm vi điều chỉnh đối với lớp 1, lớp 6 và lớp 10.

Việc tiếp nhận học sinh không chỉ được nhìn nhận là một thủ tục đầu năm học, mà là một nội dung của quản trị hệ thống giáo dục, gắn với nhu cầu học tập, dân cư, mạng lưới trường lớp, khả năng tiếp nhận và điều kiện thực tế của từng địa bàn.

"Tiếp nhận học sinh đầu cấp" được đặt trên cơ sở địa bàn, đối tượng, điều kiện và khả năng tiếp nhận đã được xác định, trong đó trách nhiệm của hệ thống giáo dục là chủ động bố trí chỗ học phù hợp cho học sinh.

Việc tiếp nhận học sinh là nội dung của quản trị giáo dục, gắn liền với nhu cầu thực tế và mạng lưới trường lớp tại từng địa bàn. (Ảnh minh họa)

Do đó, dự thảo quy định không thực hiện kiểm tra, đánh giá, phân loại hoặc tuyển chọn trẻ em dưới bất kì hình thức nào để làm căn cứ tiếp nhận trẻ em vào lớp.

Với từng cấp học, dự thảo có những quy định cụ thể như sau:

Đối với lớp 1: Không thực hiện kiểm tra, đánh giá, phân loại hoặc tuyển chọn.

Đối với lớp 6: Không phân loại, tuyển chọn, ngoại trừ các trường được cấp có thẩm quyền giao nhiệm vụ phát triển giáo dục mũi nhọn (bồi dưỡng học sinh có năng khiếu, thành tích nổi bật) thì được tiếp nhận xét tuyển theo quy định.

Dự kiến thi tuyển lớp 10 chỉ còn hai bộ môn Toán và Ngữ văn

Đối với lớp 10, dự thảo vẫn giữ các phương thức hiện hành nhưng định hướng giảm tổ chức thi tuyển khi chưa thực sự cần thiết.

Dự thảo nêu rõ, Sở GDĐT căn cứ quy mô học sinh, nhu cầu học tập, khả năng tiếp nhận của các cơ sở giáo dục, điều kiện bảo đảm chất lượng giáo dục, mạng lưới trường lớp và điều kiện thực tế của địa phương, quyết định phương thức tiếp nhận học sinh vào lớp 10 đối với từng cơ sở giáo dục hoặc nhóm cơ sở giáo dục trên địa bàn.

Dự kiến thi tuyển lớp 10 chỉ còn hai bộ môn Toán và Ngữ văn. Ảnh: Xuân Quý

Dự thảo đồng thời quy định thi tuyển vào lớp 10 gồm 02 môn Toán và Ngữ văn, nhằm giảm áp lực thi cử, tạo sự ổn định để học sinh chủ động học tập và giảm nguồn lực tổ chức kì thi.

Nội dung thi tuyển không vượt quá yêu cầu cần đạt của chương trình giáo dục phổ thông cấp trung học cơ sở.

Đối với việc tiếp nhận vào trường trung học phổ thông chuyên, học sinh phải thi các môn thi chung và 1 môn thi chuyên. Mỗi môn chuyên có 1 đề thi riêng theo chương trình môn học cấp trung học cơ sở, nội dung thi bảo đảm tuyển chọn được học sinh có năng khiếu về môn chuyên đó.

Dự thảo thông tư nêu rõ các đối tượng thuộc diện chính sách được tuyển thẳng, ưu tiên, khuyển khích. Đồng thời dự thảo giao quyền cho địa phương căn cứ điều kiện thực tế và các quy định pháp luật để xác định đối tượng tuyển thẳng bảo đảm nguyên tắc và mục tiêu tiếp nhận học sinh đầu cấp.

Không được sử dụng việc phân bổ, điều phối để tuyển chọn hoặc loại học sinh

Dự thảo xác định dữ liệu là một công cụ để dự báo nhu cầu, xác định địa bàn, quy mô học sinh, khả năng tiếp nhận và phương án bố trí học sinh.

Việc tiếp nhận được tổ chức trên môi trường số, khai thác và kết nối các cơ sở dữ liệu hợp pháp, hạn chế yêu cầu người dân cung cấp lại những thông tin, giấy tờ đã có và được xác thực trong cơ sở dữ liệu.

Dự thảo hướng đến chuyển đổi số phải phục vụ người học, không để khó khăn về công nghệ hoặc sự cố hệ thống trở thành rào cản tiếp cận giáo dục. Dự thảo cũng quy định phải có phương án tiếp nhận phù hợp khi hệ thống gặp sự cố và khi người dân gặp khó khăn trong sử dụng môi trường số phải có hình thức hỗ trợ.

Một điểm mới quan trọng là dự thảo không chỉ quy định việc học sinh đăng kí và được tiếp nhận, mà còn quy định cơ chế phân bổ, điều phối học sinh giữa các trường, điểm trường, phân hiệu khi cần thiết.

Việc bố trí học sinh căn cứ vào nhu cầu, địa bàn cư trú, quy mô, khả năng tiếp nhận, cơ sở vật chất, đội ngũ, khoảng cách và điều kiện đi lại. Khi một cơ sở vượt khả năng tiếp nhận, phải chủ động có phương án điều phối phù hợp. Việc phân bổ, điều phối không được sử dụng để tuyển chọn hoặc loại học sinh đã đủ điều kiện tiếp nhận.

Phúc Anh