Dịch Ebola tại Congo vượt 4000 Ca, WHO đề xuất thử nghiệm vaccine

Trong bối cảnh đợt bùng phát chưa có dấu hiệu hạ nhiệt, các chuyên gia vaccine của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) đã đề xuất tiến hành thử nghiệm toàn diện trên người đối với loại vaccine Ebola duy nhất đã được phê duyệt, mục tiêu là để kiểm tra xem liệu vaccine này có khả năng bảo vệ chéo trước chủng Bundibugyo đang lây lan ở DRC hay không, do hiện chưa có vaccine đặc hiệu cho chủng này.

Báo cáo tình hình dịch tễ mới nhất từ Bộ Y tế cho thấy DRC đã ghi nhận 4.053 ca mắc chủng Bundibugyo, bao gồm 1.850 ca tử vong kể từ khi đợt bùng phát được công bố vào giữa tháng 5. Dịch bệnh đã tấn công 53 khu vực y tế thuộc 5 tỉnh là Ituri, Bắc Kivu, Nam Kivu, Haut-Uele và Tshopo. Phần lớn các ca bệnh tập trung ở tỉnh Ituri, tâm điểm của đợt dịch hiện tại với tỷ lệ 87%, tiếp theo là tỉnh láng giềng Bắc Kivu với 11%.

Các nhân viên y tế tiến hành khử khuẩn tại khu vực có trường hợp nhiễm Ebola ở DRC.Ảnh Reuters.

Đợt dịch này được mô tả là lây lan nhanh nhất trong lịch sử, và các chuyên gia tin rằng con số thực tế có thể còn cao hơn nhiều so với thống kê chính thức. Cho đến nay, chỉ có đợt bùng phát ở Tây Phi giai đoạn 2014-2016 là có quy mô lớn hơn với hơn 28.000 ca mắc được ghi nhận tại Guinea, Liberia và Sierra Leone.

Công tác ứng phó với dịch bệnh hiện phải đối mặt với nhiều thách thức, bao gồm xung đột quân sự trong nước, sự chậm trễ trong việc phát hiện bệnh, cùng với việc thiếu các phương pháp điều trị và vaccine có sẵn trong khi Ebola lại lây lan nhanh qua đường tiếp xúc với dịch tiết cơ thể.

Ngày 7/8, WHO đã chính thức khuyến nghị khởi động các thử nghiệm toàn diện trên người đối với Ervebo, vaccine Ebola duy nhất được cấp phép.

Ervebo đã được chứng minh là an toàn và hiệu quả đối với chủng Ebola Zaire, chủng phổ biến hơn Bundibugyo. Các chuyên gia của WHO cho biết dữ liệu ban đầu, đặc biệt là từ các thử nghiệm trên động vật, chỉ ra rằng loại vaccine này cũng có thể mang lại một số mức độ bảo vệ trước chủng Bundibugyo hiếm gặp.

Thông qua một số nghiên cứu, các chuyên gia phát hiện ra rằng 3 trong số 4 loài linh trưởng không phải người được tiêm vaccine Ervebo đã sống sót khi nhiễm chủng Bundibugyo. Một nghiên cứu khác trên chồn sương cũng cho thấy phiên bản nghiên cứu của Ervebo đã cung cấp khả năng bảo vệ tuyệt đối 100% trước chủng Bundibugyo, trong khi tất cả các động vật đối chứng không tiêm đều tử vong trong vòng 10 ngày.

Trong một tuyên bố, WHO nhấn mạnh rằng các thành viên khuyến nghị Ervebo cần được ưu tiên đưa vào một thử nghiệm lâm sàng ngẫu nhiên trong bối cảnh đợt bùng phát đang diễn ra.

Dù vậy, nhóm tư vấn kỹ thuật về ưu tiên vaccine dự khuyết của cơ quan y tế Liên Hợp Quốc (TAG-CVP) nhận định một loại vaccine dành riêng cho chủng Bundibugyo vẫn là lựa chọn ưu tiên hàng đầu để chống lại đợt dịch này. Do đó, nhóm cảnh báo không nên có bất kỳ hành động hay thử nghiệm ngay lập tức nào nếu thiếu đi những phát hiện cần thiết làm cơ sở vững chắc.

Hiện tại, có hai loại vaccine tiềm năng đặc trị chủng Bundibugyo đang ở giai đoạn đầu thử nghiệm lâm sàng trên người, và một loại thứ ba đang được khẩn trương nghiên cứu để đưa vào giai đoạn này.

Tiến Kim (Theo Al Jazeera, Reuters)