Đi trước mở đường, đồng hành kiến tạo

Đi trước nhưng không xa rời thực tiễn

Ngày 1-8-1930, Ban Cổ động và Tuyên truyền của Đảng xuất bản tài liệu “Ngày quốc tế đỏ 1-8”, đánh dấu hoạt động chính thức của cơ quan chuyên trách làm công tác tuyên truyền, cổ động của Đảng, mở đầu chặng đường vẻ vang của công tác tuyên giáo.

Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Thành ủy TPHCM Dương Anh Đức trao quà chăm lo gia đình chính sách, người dân khó khăn tại tỉnh Thái Nguyên. Ảnh: HOÀNG HÙNG

Trong tiến trình cách mạng, công tác tuyên giáo luôn có mặt ở những bước ngoặt trọng đại: truyền bá chủ nghĩa Mác - Lênin, giác ngộ lý tưởng, tập hợp lực lượng giành chính quyền; cổ vũ ý chí quyết chiến, quyết thắng trong các cuộc kháng chiến; tạo sự thống nhất trong công cuộc đổi mới, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Trên “mặt trận không tiếng súng”, các thế hệ cán bộ tuyên giáo đã góp phần đưa đường lối của Đảng vào đời sống, biến lý tưởng thành sức mạnh hành động.

Thực tiễn 96 năm qua khẳng định, mỗi bước phát triển đều cần sự thống nhất về tư tưởng, mỗi chủ trương lớn muốn đi vào cuộc sống phải bắt đầu từ sự thấu hiểu, tin tưởng và đồng thuận.

Quy định số 19-QĐ/TW ngày 8-4-2026 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng về công tác chính trị, tư tưởng trong Đảng xác định đây là nhiệm vụ quan trọng hàng đầu trong công tác xây dựng Đảng, phải bảo đảm vai trò “đi trước, mở đường, dẫn dắt, chỉ đạo thực tiễn”. Yêu cầu đó đòi hỏi công tác tư tưởng không chỉ giải thích những điều đã được quyết định, mà phải chủ động phát hiện vấn đề, dự báo tình hình, cung cấp luận cứ và chuẩn bị nền tảng nhận thức cho các quyết sách phát triển.

Đại hội XIV của Đảng mở ra giai đoạn phát triển mới với mục tiêu cao và nhiệm vụ nặng nề. Khát vọng đất nước phồn vinh, văn minh, hạnh phúc phải được chuyển hóa thành ý chí và hành động của toàn dân tộc. Công tác tuyên giáo phải tiên phong đấu tranh với tư tưởng trì trệ, bảo thủ, an phận, sợ đổi mới, né tránh trách nhiệm; cổ vũ tinh thần tự chủ, tự lực, tự cường, dám nghĩ, dám làm vì lợi ích chung.

Đi trước nhưng không xa rời thực tiễn; mở đường nhưng không dừng ở định hướng. Công tác tuyên giáo phải đồng hành trong quá trình tổ chức thực hiện, góp phần chuyển chủ trương đúng thành nhận thức đúng, hành động đúng và kết quả cụ thể.

Chuyển từ truyền đạt sang đối thoại

Nếu “đi trước mở đường” nhấn mạnh định hướng thì “đồng hành kiến tạo” đề cao trách nhiệm hiện thực hóa đường lối. Hai phương diện không tách rời mà bổ sung nhau trong điều kiện mới.

Công tác tuyên giáo không thể dừng lại khi hội nghị kết thúc. Điều cốt yếu là cán bộ, đảng viên và Nhân dân hiểu đúng đến đâu; vướng mắc đã được giải đáp hay chưa; chủ trương có trở thành hành động cụ thể hay không. Phải chuyển mạnh từ truyền đạt sang đối thoại, từ giải thích sang thuyết phục, từ cung cấp thông tin sang dẫn dắt nhận thức và tổ chức thực hiện.

Đoàn cán bộ Tuyên giáo – Dân vận, Báo chí – xuất bản TPHCM dâng hương tại Khu di tích Tân Trào (Tuyên Quang). Ảnh: HOÀNG HÙNG

Quy định số 19-QĐ/TW yêu cầu công tác chính trị, tư tưởng gắn chặt với tổ chức, cán bộ, kiểm tra, giám sát, dân vận và nhiệm vụ chính trị; bảo đảm rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ chế tài, có tiêu chí kiểm tra. Đặc biệt, Quy định số 19-QĐ/TW xác định phải “lấy hiệu quả thực hiện nhiệm vụ và sự hài lòng của Nhân dân làm thước đo cao nhất”. Hiệu quả công tác tuyên giáo không thể chỉ đo bằng số hội nghị, văn bản, tin, bài mà phải bằng chuyển biến trong nhận thức, hành động, kết quả nhiệm vụ, đồng thuận xã hội và niềm tin của Nhân dân.

“Đồng hành kiến tạo” đòi hỏi công tác tuyên giáo bám sát thực tiễn, kịp thời nhận diện những vấn đề nảy sinh trong tư tưởng và dư luận xã hội. Một chủ trương đúng vẫn có thể chậm đi vào cuộc sống nếu cán bộ chưa hiểu sâu, người dân chưa được giải thích thấu đáo, thông tin chính thống chưa được cung cấp kịp thời. Từ thực tiễn đó, công tác tuyên giáo phải chủ động tham mưu, cung cấp luận cứ, phối hợp giải quyết đến khi tạo chuyển biến thực chất.

Chủ trương của Hội nghị Trung ương 3 khóa XIV tiếp tục thể hiện quyết tâm đổi mới tổ chức bộ máy. Trung ương đồng ý chủ trương chuyển chức năng, nhiệm vụ tham mưu về công tác dân vận từ Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương sang Đảng ủy Mặt trận Tổ quốc, các đoàn thể Trung ương; đổi tên Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương thành Ban Tuyên giáo Trung ương; giao Bộ Chính trị xem xét, quyết định theo thẩm quyền.

Đây không đơn thuần là điều chỉnh tên gọi, mà nhằm phân định chức năng, nâng cao tính chuyên sâu và chất lượng tham mưu chiến lược. Càng chuyên sâu về chức năng thì càng phải chặt chẽ trong phối hợp, củng cố quan hệ giữa Đảng với Nhân dân và phát huy sức mạnh đại đoàn kết. Sự điều chỉnh ấy càng đặt ra yêu cầu công tác tuyên giáo phải nâng tầm tham mưu chiến lược; tăng cường nghiên cứu lý luận, dự báo tình hình, định hướng dư luận, xây dựng văn hóa Đảng và bảo vệ nền tảng tư tưởng; đồng thời phối hợp thường xuyên với Mặt trận Tổ quốc, các tổ chức chính trị - xã hội, cơ quan báo chí và hệ thống chính trị ở cơ sở.

96 năm là một chặng đường vẻ vang, đồng thời mở ra những yêu cầu mới. “Đi trước mở đường” khẳng định vị trí, bản lĩnh và trách nhiệm tiên phong; “đồng hành kiến tạo” mở rộng chiều sâu hành động và thước đo hiệu quả của công tác tuyên giáo.

Trước những biến động nhanh chóng của thế giới, sự chuyển động mạnh mẽ của đất nước và tác động phức tạp trên không gian mạng, công tác tuyên giáo phải chủ động, nhạy bén, khoa học, thuyết phục và giàu tính chiến đấu. Đích đến là phải làm cho chủ trương ấy được thấu hiểu, tin tưởng, tự giác thực hiện; đồng thời kịp thời đưa tâm tư, nguyện vọng chính đáng của nhân dân đến với Đảng.

Khi tư tưởng được giữ vững, niềm tin được củng cố, đồng thuận được nhân lên, khát vọng được chuyển thành hành động, công tác tuyên giáo sẽ thật sự đi trước cũng như đồng hành, góp phần đưa đất nước tiến vào kỷ nguyên mới.

TS TRẦN NGỌC NHIỀU (Học viện Chính trị khu vực III)