Đi chợ bằng điện thoại

Sáng sớm là lúc nhịp sống nơi chợ quê ấp Trung Phú 2 rộn ràng tiếng mời chào. Ngồi bên góc quán ăn sáng bình dân ngót nghét hơn 10 năm tuổi của bà Nguyễn Thị Thủy (50 tuổi), ngụ ấp Trung Phú 2, chúng tôi cảm nhận không khí nhộn nhịp của chợ vùng nông thôn. Quán nhỏ thôi nhưng bán đủ món từ cơm, nuôi, bún…, khách ra vào khá nhộn nhịp.

Đang lúc tính tiền cho người khách đường xa ghé lại dùng bữa sáng với giá 44.000 đồng. Người khách rút trong ví ra tờ tiền mệnh giá 500.000 đồng ái ngại nói: “Tôi không có tiền lẻ, phiền cô thối lại giúp tôi được không?”. Quán đang giờ cao điểm, mấy bàn khách đang đợi lên món, bà Thủy nhìn trong tủ không đủ tiền lẻ để thối lại cho khách. Trước đây, gặp trường hợp này chắc cả chủ lẫn khách đều lúng túng, nhưng giờ bà Thủy cười xòa, nhanh tay lấy tấm bảng có in mã QR, nói: “Thôi cậu quét mã ngân hàng dùm quán cho tiện nha!”.

Người khách vui mừng cầm điện thoại lên, chỉ vài thao tác chạm màn hình là đã chuyển khoản xong kèm nét mặt vui vẻ và nói: “Thật may ở quán cô có chuyển khoản”. Bà Thủy nhìn màn hình điện thoại vừa sáng lên dòng tin nhắn báo nhận tiền, cười tươi hẳn. Tình huống tưởng chừng như nhỏ nhặt đó lại là minh chứng cho một làn sóng mới đang làm thay đổi vùng nông thôn - chuyển đổi số từ những điều bình dị.

Khách hàng thanh toán bằng mã QR tại tiệm tạp hóa của thành viên tham gia mô hình “Tổ phụ nữ tiểu thương không sử dụng tiền mặt” ấp Trung Phú 2, xã Định Mỹ. Ảnh: PHƯƠNG LAN

Theo bà Thủy, nhờ tham gia mô hình “Tổ phụ nữ tiểu thương không sử dụng tiền mặt” được triển khai thí điểm ngay tại khu vực chợ trung tâm của ấp Trung Phú 2 với 20 thành viên, việc mua bán của các tiểu thương thuận tiện hơn. Nhớ lại thời gian đầu tham gia mô hình, bà Thủy nói: “Lúc đầu, tôi đâu có biết ứng dụng ngân hàng. Qua nhiều lần tham gia các buổi họp tại xã, ấp, nhận được sự hướng dẫn, cầm tay chỉ việc tận tình của các chị em, tôi và nhiều tiểu thương khác dần vượt qua rào cản công nghệ. Từ thao tác tải app, quét gương mặt, bảo mật vân tay cho đến cách kiểm tra số dư, nhập số tiền chuyển khoản... chúng tôi đã rành”.

Chủ tịch Hội Liên hiệp Phụ nữ xã Định Mỹ Trần Thị Mân cho biết, mô hình “Tổ phụ nữ tiểu thương không sử dụng tiền mặt” vốn xuất phát từ kế hoạch thực hiện phong trào “Bình dân học vụ số” gắn với chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới. Trước đây, xã Vĩnh Phú cũ (nay là xã Định Mỹ) được định hướng xây dựng thành xã thông minh, trong đó tiêu chí bắt buộc là xây dựng ấp thông minh.

Để mô hình hoạt động hiệu quả, Hội Liên hiệp Phụ nữ xã Định Mỹ chủ động phối hợp với Ngân hàng Thương mại Cổ phần Ngoại thương (Vietcombank) để hỗ trợ người dân mở tài khoản và cấp mã QR hoàn toàn miễn phí. Có được sự đồng tình, ủng hộ từ các hội viên là thuận lợi lớn vì hội viên đều nhận thức được thanh toán không dùng tiền mặt là xu hướng tất yếu. Không chỉ dùng để buôn bán, app ngân hàng giúp các chị dễ dàng thanh toán tiền điện, tiền nước cho gia đình mà không cần phải đến cửa hàng tiện ích nhờ chuyển khoản giúp.

Chia sẻ về những khó khăn ban đầu khi thực hiện mô hình, chị Trần Thị Mân nói: “Phần lớn tiểu thương ở chợ quê đều đã bước vào độ tuổi trung niên, từ trước đến nay, các chị chỉ quen trả tiền mặt. Nhiều chị dù có điện thoại thông minh nhưng cũng chỉ nghe, gọi hoặc lướt Zalo xem hình ảnh con cháu, chứ nói đến app ngân hàng, tài khoản, mật mã bảo mật thì ai nấy đều lắc đầu ngao ngán, sợ bị lừa đảo, sợ mất tiền. Qua hơn 1 năm làm quen với mô hình, chị em giờ đây đã thật sự thành thạo thao tác chuyển khoản ngân hàng”.

Cách quán ăn của bà Thủy không xa là tiệm tạp hóa của chị Phạm Thị Thúy Liên, khách hàng ra vào liên tục. Vừa nhanh tay xếp mấy chai nước ngọt cho khách, chị Liên vừa vui vẻ góp chuyện: “Từ lúc tôi tham gia vào “Tổ phụ nữ tiểu thương không sử dụng tiền mặt”, việc buôn bán tại tiệm tạp hóa của vợ chồng tôi thay đổi hẳn, nhẹ nhàng hơn trước nhiều lắm”. Chị Liên hào hứng khoe, khách hàng vào mua hàng chuyển khoản chiếm khoảng 50%, mấy tháng gần đây lên tới 60 - 70%. Có ngày cả buổi sáng, khách hàng vào mua đồ toàn quét mã chuyển khoản, giúp vợ chồng chị dễ kiểm soát dòng tiền.

PHƯƠNG LAN