'Cơn bão' nhân khẩu học và giá cả: Ngành ô tô Mỹ đang bước vào chu kỳ suy giảm

10 năm trước, kỷ lục 17,6 triệu ô tô, xe tải và SUV đã được bán tại Mỹ. Một số dự báo cho rằng quốc gia này có thể sẽ không đạt được con số đó nữa. Ảnh: Getty Images.

Những dấu hiệu này chỉ ra một tương lai nơi các nhà sản xuất ô tô cạnh tranh khốc liệt để giành giật số lượng khách hàng ngày càng ít, ông Mark Gottfredson, chuyên gia của Bain & Company, cho biết.

Ngành công nghiệp ô tô từ trước đến nay phụ thuộc vào tốc độ tăng trưởng hàng năm 1%, song hành với sự gia tăng dân số nói chung, Gottfredson nói. Nhưng trên toàn thế giới, số liệu thống kê của chính phủ cho thấy tốc độ tăng trưởng dân số đã chậm lại, và một số quốc gia đã bắt đầu chứng kiến sự suy giảm.

“Đây đúng là một cơn bão hoàn hảo”, Gottfredson cho hay. “Nó bắt đầu từ sự suy giảm dân số. Đó không còn là một ngành công nghiệp tăng trưởng nữa. Đó là một ngành công nghiệp đang suy giảm trong thời điểm công nghệ đang làm thay đổi mọi thứ”.

Tỷ lệ sinh ở Mỹ năm 2025 là khoảng 1,6 ca sinh trên mỗi phụ nữ. Mặc dù không thấp như một số quốc gia ở châu Âu hay châu Á, nhưng nó được coi là dưới tỷ lệ thay thế là 2,1, theo Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Mỹ.

Bain cho rằng điều đó đã được bù đắp bởi tỷ lệ nhập cư tương đối cao — khoảng 1 triệu người đến Mỹ, theo số liệu trung bình lịch sử mà ông trích dẫn. Tuy nhiên, công ty này nói họ dự đoán các chính sách nhập cư hạn chế sẽ kéo dài trong 15 năm tới, làm giảm một nửa tỷ lệ di cư ròng trong 20 năm qua, điều đó có nghĩa là tỷ lệ này có thể lại đạt mức thấp như năm 2019.

Hành vi của nhóm dân số còn lại đã thay đổi, một phần do giá cả cao và các lựa chọn thay thế hợp lý hơn, theo Bain. Một nửa số người 16 tuổi hiện nay không có bằng lái xe, so với gần 70% số người 16 tuổi trong giai đoạn từ năm 1966 đến năm 1984, Gottfredson cho biết.

Con số này có thể chỉ phản ánh sự trì hoãn chứ không phải là sự từ chối hoàn toàn - nghiên cứu của Bain cho thấy hầu hết mọi người vẫn lấy được bằng lái xe trước tuổi 25.

Tuy nhiên, theo S&P Global Mobility, tỷ lệ đăng ký xe mới trong số những người từ 18 đến 34 tuổi đã giảm từ 12% trong quý đầu tiên năm 2021 xuống dưới 10% vào giữa năm 2025. Theo công ty nghiên cứu này, người mua từ 55 tuổi trở lên chiếm gần một nửa tổng số lượng đăng ký xe mới và đã giữ thị phần lớn nhất trong tám quý liên tiếp.

“Động lực đằng sau đó là khả năng chi trả”, Craig Daitch, người sáng lập và chủ tịch của Telemetry, một công ty nghiên cứu thị trường ngành công nghiệp ô tô, nhận định. Ông nói thêm rằng, các khoản thanh toán hàng tháng cho xe mới đã tăng 30% trong bốn năm qua, và gần một trong năm chiếc xe mới hiện có khoản thanh toán trên 1.000 USD mỗi tháng.

Trong khi đó, AutoForecast Solutions, một công ty chuyên nghiên cứu dự báo thị trường, dự kiến doanh số bán xe mới tại Mỹ sẽ duy trì tương đối ổn định ở mức khoảng 16 triệu chiếc cho đến năm 2033, năm xa nhất trong tương lai mà công ty đưa ra ước tính.

“Khi nhìn vào tương lai, người trẻ tuổi có nhiều khả năng sử dụng Uber hoặc Lyft hơn khi họ cần di chuyển”, Sam Fiorani, phó chủ tịch phụ trách dự báo thị trường xe toàn cầu của công ty, nói. “Chúng tôi vẫn thấy những nhóm người trẻ thích lái xe và muốn có một chiếc xe mới, nhưng ít người có đủ khả năng chi trả”.

Ảnh minh họa: Getty Images.

Nếu xe tự lái trở nên phổ biến và giá cả phải chăng trong 15 năm tới, tỷ lệ người có bằng lái xe có thể giảm khoảng 2 đến 3 điểm phần trăm, xuống còn 85%, theo nghiên cứu của Bain. Số lượng xe trên mỗi người lái có thể giảm từ 1,2 xuống 1,1, tương đương với việc 10% đến 20% hộ gia đình ở Mỹ giảm bớt một chiếc xe.

Những dự báo mà Gottfredson chia sẻ với CNBC thực tế đã có những điều chỉnh. Trước đó, ông đã đặt mục tiêu năm 2030 là năm mà số lượng xe tự lái sẽ giảm xuống dưới 14 triệu chiếc, nhưng cho biết ông đã thay đổi những giả định đó vì xe tự lái cần nhiều thời gian hơn dự kiến để xuất hiện.

Tuy nhiên, số liệu dân số đã được tính toán sẵn.

“Chúng ta đã biết có bao nhiêu người được sinh ra và bao nhiêu người sẽ đủ tuổi lái xe ở tuổi 16 trong 16 năm nữa. Vì vậy, chúng ta có thể nói với độ chính xác khá cao… Tôi chắc chắn rằng khi đến năm 2040, chúng ta sẽ thấy sự suy giảm ở Mỹ. Sự suy giảm đó thậm chí còn tồi tệ hơn ở những nơi như châu Âu và hầu hết các quốc gia ở châu Á”, Gottfredson nhấn mạnh.

Chỉ số trực tiếp nhất về khả năng suy giảm trong tương lai là tỷ lệ xe bị “hủy đăng ký”, tức là khi chúng bị loại bỏ khỏi đường và bị tháo dỡ hoặc xuất khẩu sang thị trường khác, như trường hợp xe đã qua sử dụng.

Còn theo báo cáo của Bain, năm 2000, tỷ lệ hủy đăng ký là khoảng 6%. Đến năm 2025, tỷ lệ này là khoảng 5%.

Gottfredson cho biết tỷ lệ này có thể giảm xuống 4,4% vào năm 2040. Điều này chủ yếu là do xe cộ có tuổi thọ cao hơn - đạt kỷ lục 12,8 năm trên đường vào năm 2025, theo S&P Global Mobility.

Điều này có thể đảo ngược. Tuổi thọ của pin xe điện vẫn chưa chắc chắn. Cũng không rõ các nhà sản xuất ô tô sẽ sẵn sàng hoặc có khả năng cập nhật phần mềm ngày càng quan trọng đối với các xe mới trong bao lâu.

Tuy nhiên, các nhà dự báo ngành ô tô cho rằng với giá xe cao như hiện nay, ngành công nghiệp sẽ phải tìm cách để duy trì hoạt động của xe.

“Xe ngày nay không thể có giới hạn năm năm sử dụng. Từ 10 năm đến 10 năm”, Fiorani nói. “Thật không thực tế khi một người bỏ ra 50.000 USD hoặc 100.000 USD mà lại để nó trở thành đồ bỏ đi trong vòng chưa đầy một thập kỷ”.

Nếu xu hướng này tiếp tục, ngành công nghiệp ô tô ở Mỹ có thể sẽ trở nên cạnh tranh hơn bao giờ hết. Người tiêu dùng hiện đã có khoảng 450 thương hiệu ô tô để lựa chọn trong nước.

“Sự cạnh tranh ở Mỹ sẽ rất khốc liệt”, Gottfredson nói. “Có quá nhiều nhà sản xuất ô tô và quá nhiều thương hiệu cạnh tranh giành giật người tiêu dùng. Thị trường sẽ phải hợp nhất là cách duy nhất”.