Đến năm 2045, Việt Nam có hệ thống xuất bản đa dạng, hiện đại

Thay mặt Ban Bí thư, Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú đã ký ban hành Chỉ thị số 04-CT/TW ngày 17/3/2026 về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với hoạt động xuất bản trong tình hình mới.

Xuất bản là công cụ gia tăng hiệu quả kinh tế

Chỉ thị 04-CT/TW nêu rõ: Sau 70 năm xây dựng, phát triển, xuất bản cách mạng Việt Nam đã đạt được những kết quả và thành tựu quan trọng, thực hiện tốt vai trò, sứ mệnh, thực sự là vũ khí tư tưởng sắc bén của Đảng, Nhà nước và Nhân dân. Đây là bộ phận quan trọng của nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc; đóng góp xứng đáng vào sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc, thống nhất đất nước, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, công cuộc đổi mới và hội nhập quốc tế.

Để tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với xuất bản, khẳng định và phát huy vai trò trụ cột tư tưởng, văn hóa, bồi đắp tri thức, định hướng thẩm mỹ, nâng cao dân trí, Ban Bí thư yêu cầu tập trung quán triệt, thực hiện quyết liệt, đồng bộ và hiệu quả các nội dung.

Chỉ thị 04-CT/TW yêu cầu thúc đẩy mạnh mẽ văn hóa đọc, hình thành các thiết chế văn hóa tạo không gian văn hóa đọc, học tập, sáng tạo trong cộng đồng. Ảnh minh họa

Cụ thể, Chỉ thị 04-CT-TW xác định rõ quan điểm: Xuất bản là một lĩnh vực hoạt động tư tưởng sắc bén của Đảng, Nhà nước và Nhân dân, có nhiệm vụ tuyên truyền, phố biển, xây dựng và bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, chính sách, pháp luật của nhà nước; là một bộ phận quan trọng của nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc, với nhiệm vụ tích lũy, sáng tạo và truyền bá các giá trị văn hóa, tinh thần; xây dựng và bồi đắp nền tảng tri thức quốc gia, tạo lập giá trị xã hội; dẫn dắt, định hướng thẩm mỹ, nâng cao dân trí và phát triển văn hóa; xây dựng, bảo vệ và phát huy giá trị con người Việt Nam đáp ứng yêu cầu phát triển nhanh và bền vững trong kỷ nguyên mới.

Xuất bản phải đáp ứng nhu cầu đọc, học, giải trí và hưởng thụ văn hóa tinh thần của Nhân dân; trở thành ngành kinh tế - công nghệ phát triển, giữ vai trò hạt nhân trong hệ sinh thái kiến tạo các giá trị. Phát triển văn hóa đọc, lấy người đọc là trung tâm, xây dựng thói quen đọc sách trong cộng đồng.

Ban Bí thư xác định xuất bản là công cụ chủ đạo trong giáo dục, đào tạo; là bộ phận quan trọng của ngành công nghiệp văn hóa, góp phần hình thành chuỗi giá trị nội dung số, tài sản số, gia tăng hiệu quả kinh tế và năng lực cạnh tranh quốc gia; đồng thời xuất bản là cánh cửa mở rộng giao lưu, tiếp thu tinh hoa văn hóa nhân loại; là công cụ ngoại giao văn hóa quan trọng, góp phần khẳng định và phát huy sức mạnh mềm văn hóa Việt Nam.

Chỉ thị 04-CT/TW khẳng định vai trò chủ đạo của Đảng và Nhà nước trong định hướng, kiến tạo phát triển xuất bản thông qua các cơ chế, chính sách dầu tư phát triển văn hóa đọc; chính sách đặc thù về mô hình thúc đẩy hợp tác công tư, triển khai mô hình lãnh đạo công - quản trị tư; đầu tư công - quản lý tư; đầu tư tư - sử dụng công đối với xuất bản, in và phát hành; thúc đẩy sáng tạo nội dung, phát triển mạnh mẽ công nghệ, hạ tầng số, hiện đại hóa xuất bản trong kỷ nguyên mới.

Đồng thời, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực hoạt động xuất bản là nhiệm vụ cấp bách. Đổi mới căn bản chương trình đào tạo, phương pháp quản trị nguồn nhân lực; thúc đẩy tinh thần khởi nghiệp, xây dựng trung tâm đổi mới sáng tạo, bảo đảm ngành xuất bản có đội ngũ cán bộ, biên tập viên, chuyên gia công nghệ, nhà quản trị giỏi.

Xây dựng hệ thống xuất bản, truyền thông phát triển mạnh

Chỉ thị 04-CT/TW xác định mục tiêu cho xuất bản đến năm 2030: xây dựng hệ thống xuất bản tinh gọn, mạnh, chất lượng, hiện đại; hình thành các tập đoàn xuất bản, truyền thông chủ lực quốc gia đa nền tảng, đa sản phẩm, thực hiện nhiệm vụ chính trị, văn hóa, khoa học - công nghệ, giáo dục - đào tạo, trong đó có đơn vị thực hiện chức năng đối ngoại chiến lược. Trong đó có tập đoàn thực hiện chức năng đối ngoại chiến lược quốc gia với nhiệm vụ tuyên truyền, hợp tác, trao đổi, đưa các ấn phẩm, sản phẩm quảng bá đất nước, con người Việt Nam ra thế giới…

Đồng thời, chuyển đổi số sâu rộng, đầu tư phát triển hạ tầng, nền tảng công nghệ, nội dung số ưu tiên xuất bản các ấn phẩm số, số hóa theo hướng đa dạng, hội nhập trong nước, quốc tế; ứng dụng trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn vào các khâu, các lĩnh vực hoạt động xuất bản…

Chỉ thị yêu cầu thúc đẩy mạnh mẽ văn hóa đọc, hình thành các thiết chế văn hóa tạo không gian văn hóa đọc, học tập, sáng tạo trong cộng đồng, hướng đến xây dựng phong trào toàn dân đọc sách. Theo đó, từ Trung ương đến mỗi tỉnh, thành phố cần xây dựng thư viện số, tủ sách điện tử; có thư viện lớn, trung tâm phát hành quy mô, hiện đại gắn với chuyển đổi số. Đặc biệt, đầu tư đầu tư hệ thống phát hành đến vùng sâu, vùng xa, miền núi, hải đảo, vùng đồng bào dân tộc thiểu số; phát triển sách song ngữ, sách tiếng dân tộc.

Đẩy mạnh giao lưu, hợp tác quốc tế về xuất bản với các nước, cơ quan văn hóa uy tín trên thế giới. Chủ động tích cực hợp tác với các nước để quảng bá hình ảnh đất nước, con người, văn hóa Việt Nam ra thế giới. Đưa sách Việt Nam ra thế giới, tiếp nhận sách nước ngoài; tham gia trao đổi bản quyền, đưa sách Việt vào hệ thống thư viện đại học toàn cầu; phát triển xuất bản điện tử với 100% nhà xuất bản tham gia và 80% cơ sở in có công nghệ hiện đại, quy mô và là ngành công nghiệp phụ trợ quan trọng.

Đến năm 2045, theo Chỉ thị 04-CT/TW, Việt Nam có hệ thống xuất bản, truyền thông phát triển mạnh, đa dạng, hiện đại, đáp ứng tốt nhu cầu đọc, học, giải trí và hưởng thụ văn hóa tinh thần của Nhân dân trong kỷ nguyên mới; trở thành ngành kinh tế số, doanh nghiệp số xuất bản Việt Nam, có năng lực vươn ra toàn cầu; là trung tâm sáng tạo, giao lưu, hợp tác hàng đầu với các nước có hoạt động xuất bản, truyền thông lớn ở khu vực Đông Nam Á và quốc tế, góp phần nâng cao vị thế và ảnh hưởng của Việt Nam trên trường quốc tế.

Bảo Thoa