Đề xuất quy định rõ tỷ lệ nội địa hóa trong các dự án lớn

Quang cảnh hội thảo. Ảnh: CẨM HÀ

Phát biểu tại hội thảo, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên nêu rõ, hội thảo nằm trong chuỗi hoạt động nhằm thực hiện kết luận của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại buổi làm việc với các cơ quan có liên quan về phát triển công nghiệp vật liệu; đồng thời cụ thể hóa các chủ trương lớn của Đảng về phát triển khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo.

Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên phát biểu tại hội thảo. Ảnh: CẨM HÀ

Theo báo cáo đề dẫn tại hội thảo do Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường Nguyễn Thanh Hải trình bày, điểm nghẽn lớn nhất hiện nay là thiếu chiến lược quốc gia tổng thể; thể chế chính sách phân tán; sự liên kết giữa "Nhà nước - nhà trường - doanh nghiệp" còn lỏng lẻo và đặc biệt là thiếu hụt nguồn nhân lực chất lượng cao trong các lĩnh vực then chốt.

Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường Nguyễn Thanh Hải phát biểu tại hội thảo. Ảnh: CẨM HÀ

Người đứng đầu Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường đề nghị các ý kiến tại hội thảo tập trung đề xuất cơ chế chính sách đột phá về pháp luật để thu hút chuyên gia, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và thương mại hóa nghiên cứu; giải pháp hình thành các doanh nghiệp dẫn dắt chuỗi giá trị; giải pháp gắn kết phát triển hai ngành với các chương trình chiến lược quốc gia (đường sắt tốc độ cao, điện hạt nhân, quốc phòng, bán dẫn)...

Các ý kiến tại hội thảo thống nhất nhìn nhận, hoàn thiện thể chế và hệ sinh thái đổi mới sáng tạo là yêu cầu bức thiết. Cụ thể là sớm xây dựng Luật Công nghiệp trọng điểm, Luật Quản lý, phát triển vật liệu xây dựng và các văn bản hướng dẫn thi hành để tạo hành lang pháp lý thống nhất.

PGS-TS Nguyễn Chỉ Sáng, Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp Cơ khí Việt Nam (VAMI) trình bày tham luận tại hội thảo. Ảnh: CẨM HÀ

PGS-TS Nguyễn Chỉ Sáng, Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp Cơ khí Việt Nam (VAMI) đề xuất cần quy định yêu cầu bắt buộc về tỷ lệ nội địa hóa, chuyển giao công nghệ và sử dụng nhà cung ứng trong nước trong các dự án lớn (đường sắt, năng lượng, quốc phòng). Bên cạnh đó, lựa chọn 15-20 doanh nghiệp nòng cốt để giao nhiệm vụ chiến lược trong các lĩnh vực then chốt; xây dựng gói tín dụng dài hạn với lãi suất phù hợp; ưu đãi thuế cho R&D, mua công nghệ...

Ông Phan Đăng Phong, Viện trưởng Viện Nghiên cứu cơ khí (ARIME) đề xuất Quốc hội ban hành nghị quyết về cơ chế đặc thù, cho phép chỉ định thầu có điều kiện cho các liên danh trong nước thực hiện những dự án siêu trọng điểm để "mua năng lực" thay vì chỉ "mua thiết bị".

Ghi nhận các ý kiến, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên khẳng định, hội thảo có ý nghĩa rất quan trọng, góp phần xây dựng chính sách, thúc đẩy mạnh mẽ 2 ngành công nghiệp nền tảng của đất nước trong giai đoạn mới.

ANH PHƯƠNG