Đề xuất phân quyền tối đa cho Hà Nội, tăng tính chủ động, tự chịu trách nhiệm

Theo Thứ trưởng Phan Chí Hiếu, dự thảo luật sửa đổi quy định để phân cấp, phân quyền tối đa, toàn diện cho chính quyền thành phố được quy định, quyết định những nội dung thuộc thẩm quyền trong tất cả lĩnh vực nhằm tăng tính chủ động, sáng tạo, tự chủ, tự chịu trách nhiệm; hoàn thiện các quy định về giám sát, kiểm tra và trách nhiệm giải trình.

Thứ trưởng Bộ Tư pháp Phan Chí Hiếu trình bày tờ trình. Ảnh: Media Quốc hội.

Dự thảo giao HĐND thành phố có thẩm quyền quyết định việc áp dụng trong trường hợp luật, nghị quyết của Quốc hội ban hành sau ngày Luật Thủ đô có hiệu lực thi hành có quy định cơ chế, chính sách ưu đãi hoặc thuận lợi hơn.

Bổ sung các quy định về thí điểm cơ chế, chính sách nhằm xác lập khuôn khổ pháp lý cho việc thử nghiệm các mô hình, giải pháp quản lý và phát triển mới; quy định về thu hồi đất để thực hiện các dự án cần triển khai ngay theo chỉ đạo của Bộ Chính trị, Ban Bí thư Trung ương Đảng, Đảng ủy Chính phủ, Ban chấp hành Đảng bộ TP Hà Nội…

Bổ sung quy định về trách nhiệm giải trình của chính quyền thành phố; xác lập cơ chế loại trừ, miễn trách nhiệm pháp lý đối với người đứng đầu, công chức, viên chức và cá nhân tham gia xây dựng, ban hành, thi hành Luật và các văn bản liên quan, trong trường hợp đã tuân thủ đầy đủ quy trình, quy định, thực hiện đúng thẩm quyền, không vụ lợi nhưng vẫn phát sinh thiệt hại trong quá trình thực hiện nhiệm vụ.

Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Hoàng Thanh Tùng trình bày báo cáo thẩm tra sơ bộ. Ảnh: Media Quốc hội.

Thẩm tra sơ bộ dự thảo luật, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Hoàng Thanh Tùng cho biết, Thường trực Ủy ban và các cơ quan tham gia thẩm tra đề nghị tiếp tục quán triệt yêu cầu đổi mới tư duy xây dựng pháp luật.

Đối với những nội dung phân quyền cụ thể hoặc liên quan đến nội dung Hiến pháp xác định là phải được quy định bằng luật thì quy định cụ thể thẩm quyền của từng cơ quan trong dự thảo.

Còn với các nội dung phân quyền chung về cơ chế, chính sách thì quy định khái quát nhưng phải có ràng buộc nhất định về yêu cầu, về kết quả, sản phẩm đạt được và lộ trình cụ thể.

Cơ quan thẩm tra để nghị cần đảm bảo đúng nguyên tắc: Luật trao quyền, cho cơ chế, chính sách và kiểm soát kết quả - Thủ đô chủ động quyết định các biện pháp để tổ chức thực hiện đạt kết quả, hiệu quả cao nhất.

Các đại biểu dự phiên họp. Ảnh: Media Quốc hội.

Về một số nội dung cụ thể của dự thảo luật, Thường trực Ủy ban đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo tiếp tục nghiên cứu làm rõ phạm vi lĩnh vực được phép ban hành quy định khác với quy định của cơ quan nhà nước cấp trên, chỉ nên giới hạn trong những lĩnh vực gắn với yêu cầu quản trị đô thị đặc thù hoặc cần thử nghiệm chính sách mới. Đồng thời, cần quy định rõ nguyên tắc, điều kiện và quy trình ban hành các văn bản này.

Song song với đó phải có trách nhiệm báo cáo, giám sát và tổng kết việc thực hiện để kịp thời điều chỉnh khi phát sinh bất cập.

Ủy ban đề nghị cần xác định rõ đây là cơ chế hết sức đặc thù, chỉ áp dụng riêng cho Thủ đô Hà Nội mà không áp dụng cho các địa phương khác.

Trang Trần