Đề xuất Nhà nước bồi thường nếu không bảo vệ người chống tham nhũng, lãng phí

Nội dung trên được Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng đề cập khi trình dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước tại phiên họp thứ 4 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, chiều 14/7.

Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng.

Ông Hoàng Thanh Tùng nêu rõ, quyền được Nhà nước bồi thường khi có thiệt hại do người thi hành công vụ gây ra là một quyền Hiến định.

Bộ trưởng Bộ Tư pháp cho biết một trong những quy định mới là bổ sung quyền được bồi thường của người đấu tranh chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực và người thân của người đấu tranh chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực.

Theo dự thảo luật, người đấu tranh chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực là cá nhân thực hiện việc phản ánh, tố cáo, tố giác hành vi tham nhũng, lãng phí, tiêu cực của cơ quan, tổ chức, cá nhân trong thực hiện nhiệm vụ, công vụ được giao, trong quản lý, sử dụng tài chính, tài sản công.

Người thân của người tố cáo, người đấu tranh chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực gồm: vợ, chồng, cha đẻ, mẹ đẻ, cha nuôi, mẹ nuôi, con đẻ, con nuôi.

Cũng theo đề xuất của Chính phủ, Nhà nước có trách nhiệm bồi thường khi không áp dụng hoặc áp dụng không kịp thời, không đúng biện pháp bảo vệ người tố cáo, người đấu tranh chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực và người thân theo quy định của Luật Tố cáo và pháp luật khác có liên quan.

Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Phan Chí Hiếu.

Nêu quan điểm của cơ quan thẩm tra, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Phan Chí Hiếu cho biết, Thường trực Ủy ban và Thường trực một số cơ quan của Quốc hội cơ bản tán thành bổ sung nội dung này để thể chế Quy định 231 của Bộ Chính trị.

Tuy nhiên, theo ông Hiếu, một số ý kiến còn băn khoăn khi một số luật đã đề cập đến từ “tiêu cực” nhưng chưa làm rõ nội hàm của khái niệm này; đồng thời biện pháp “bảo vệ người đấu tranh chống tiêu cực” chưa được quy định cụ thể trong văn bản quy phạm pháp luật nào.

Do đó, cơ quan thẩm tra đề nghị sửa đổi các luật có liên quan quy định nội hàm pháp lý của từ “tiêu cực”, cơ chế pháp lý “bảo vệ người đấu tranh chống tiêu cực” để bảo đảm đầy đủ, đồng bộ cơ sở thực hiện việc bồi thường cho các đối tượng này và người thân của họ trong Luật Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước.

Một nội dung mới khác được đề cập trong dự thảo luật là đề xuất mở rộng phạm vi trách nhiệm bồi thường của Nhà nước trong lĩnh vực quản lý thuế.

Thường trực Ủy ban Pháp luật và Tư pháp đề nghị chưa mở rộng phạm vi trách nhiệm bồi thường của Nhà nước trong lĩnh vực này, và giữ như quy định hiện hành.

Về miễn trách nhiệm hoàn trả, dự thảo luật bổ sung quy định “Thủ trưởng cơ quan trực tiếp quản lý người thi hành công vụ gây thiệt hại quyết định miễn hoàn trả khi người thi hành công vụ gây thiệt hại do lỗi vô ý và thuộc trường hợp thực hiện đề xuất về đổi mới, sáng tạo được cơ quan có thẩm quyền cho phép và được cấp có thẩm quyền xác định đã thực hiện đúng chủ trương, có động cơ trong sáng, vì lợi ích chung”.

Thường trực Ủy ban Pháp luật và Tư pháp cho rằng, văn bản của Đảng và một số luật đã quy định về trường hợp loại trừ trách nhiệm hình sự, miễn trách nhiệm dân sự, miễn trách nhiệm pháp lý đối với tổ chức, cá nhân có liên quan và cơ chế, chính sách đặc biệt trong một số lĩnh vực, tuy nhiên quy định của dự thảo luật còn chưa bảo đảm tính thống nhất.

Cơ quan thẩm tra đề nghị tiếp tục rà soát bảo đảm tính thống nhất về căn cứ và phạm vi trách nhiệm bồi thường Nhà nước, từ đó xác định chính xác các trường hợp miễn trách nhiệm hoàn trả.

“Đề nghị chỉnh lại quy định nêu trên để tránh tạo ra nhiều thủ tục trong việc xét duyệt trường hợp miễn hoàn trả, gây kéo dài thời gian và áp lực tâm lý cho người thi hành công vụ”, ông Phan Chí Hiếu nói.

Dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước sẽ được trình Quốc hội cho ý kiến, xem xét thông qua tại kỳ họp không thường lệ dự kiến khai mạc vào đầu tháng 8 tới.

Anh Văn