Đề xuất mới của Chính phủ trong sửa Bộ luật Hình sự

Đề xuất bổ sung 9 tội danh mới

Trình bày tờ trình của Chính phủ, Thượng tướng Lê Văn Tuyến, Thứ trưởng Bộ Công an cho biết, một trong những nội dung cơ bản là đề xuất thu hẹp phạm vi áp dụng hình phạt tử hình đối với 6 tội.

Theo đó, dự thảo Bộ luật Hình sự sửa đổi chỉ giữ lại hình phạt tử hình tại 4 tội, gồm: Tội phản bội Tổ quốc, tội giết người, tội khủng bố, tội sản xuất trái phép chất ma túy.

Việc thu hẹp phạm vi áp dụng hình phạt tử hình nhằm thể chế hóa chủ trương của Đảng, phù hợp xu hướng lập pháp tiến bộ, nâng cao vị thế của Việt Nam trong hợp tác tư pháp hình sự, dẫn độ, tương trợ tư pháp.

Thượng tướng Lê Văn Tuyến, Thứ trưởng Bộ Công an trình bày tờ trình. Ảnh: QH

6 tội danh đề xuất bỏ hình phạt tử hình, gồm: tội bạo loạn (Điều 112); tội hiếp dâm người dưới 16 tuổi (Điều 142); tội mua bán trái phép chất ma túy (Điều 251); tội chống loài người (Điều 422); tội phạm chiến tranh (Điều 423); tội khủng bố nhằm chống chính quyền nhân dân (Điều 113) do được nhập vào tội khủng bố (Điều 299).

Thứ trưởng Bộ Công an cho biết, dự thảo luật bổ sung 9 tội danh mới, tập trung vào các lĩnh vực: trật tự quản lý kinh tế, an ninh mạng, công nghệ cao, môi trường, an toàn công cộng, phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt…

Dự thảo luật đồng thời bổ sung vào cấu thành của các tội danh hiện hành một số hành vi khách quan mới, đặc biệt là các tội danh trong lĩnh vực công nghệ thông tin, mạng viễn thông, lĩnh vực kinh tế, thương mại, lĩnh vực sở hữu trí tuệ...

Quy định này nhằm khắc phục các khoảng trống trong pháp luật hình sự, tránh bỏ lọt tội phạm; đáp ứng các yêu cầu về hội nhập quốc tế, phục vụ công tác phòng ngừa và đấu tranh với tội phạm trong tình hình mới.

Cân nhắc thận trọng việc bỏ hình phạt tử hình một số tội

Thay mặt cơ quan thẩm tra, trình bày thẩm tra dự thảo, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Phan Chí Hiếu cho biết, Ủy ban tán thành định hướng sửa đổi Bộ luật Hình sự theo hướng tiếp tục thu hẹp phạm vi áp dụng hình phạt tử hình.

Tuy nhiên, nhiều ý kiến trong Ủy ban Pháp luật và Tư pháp đề nghị cân nhắc thận trọng việc bỏ hình phạt tử hình một số tội, gồm: tội mua bán trái phép chất ma túy; tội hiếp dâm người dưới 16 tuổi; tội chống loài người và tội phạm chiến tranh nhằm tránh gây tác động bất lợi tới hiệu quả răn đe, phòng ngừa, xử lý tội phạm.

Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Phan Chí Hiếu trình bày thẩm tra. Ảnh: QH

Việc bỏ hình phạt tử hình ở một số tội trên cần đặt trong mối tương quan về tính chất nguy hiểm của các tội phạm cũng như tính hiệu quả trong tổng thể các biện pháp phòng, chống các tội phạm đặc biệt nguy hiểm, phù hợp với pháp luật quốc tế.

Đa số ý kiến của Ủy ban Pháp luật và Tư pháp, Thường trực Ủy ban Dân nguyện và Giám sát tán thành việc sửa đổi theo hướng nâng mức định lượng về tiền lên gấp 2 lần mức tiền so với quy định tại các tội danh của Bộ luật Hình sự hiện hành có quy định giá trị tiền làm căn cứ định tội, định khung hình phạt.

Nhiều ý kiến đề nghị làm rõ hơn cơ sở để quy định tăng 2 lần mức tiền đối với các tội danh có quy định về định lượng tiền. Cơ quan thẩm tra cũng đề nghị rà soát, đối chiếu kỹ với Luật Xử lý vi phạm hành chính đang được sửa đổi để bảo đảm không tạo khoảng trống pháp lý.

Tán thành bổ sung một số tội danh mới, cơ quan thẩm tra đề nghị rà soát kỹ về cấu thành các tội, làm rõ ranh giới giữa hành vi phạm tội và vi phạm hành chính, bảo đảm thống nhất với pháp luật chuyên ngành. 

Trần Thường